QON AYLANISH SISTEMASI. MIYA VA A’ZOLARNI QON BILAN TAMINLANISHI. UYQU ARTERIYASI.
Keywords:
Uyqu arteriyasi, bosh miya perfuziyasi, ichki uyqu arteriyasi, tashqi uyqu arteriyasi, qon aylanishi, gematoensefalik to‘siq, autoregulyatsiya, ateroskleroz, stenoz, tromboz, insult.Abstract
Ushbu maqolada bosh miya va hayotiy a’zolarning qon bilan ta’minlanishida uyqu arteriyasining anatomik tuzilishi, fiziologik roli va klinik ahamiyati tahlil qilinadi. Qon aylanish tizimi, miya perfuziyasi va autoregulyatsiya mexanizmlari yoritilib, uyqu arteriyalarining ichki va tashqi tarmoqlari orqali bosh miya, ko‘z, yuz va bo‘yinning turli tuzilmalariga kislorod va oziq modda yetkazilishi ko‘rsatildi. Shuningdek, arteriyalardagi patologik jarayonlar — ateroskleroz, stenoz, tromboz va emboliya — miya perfuziyasining buzilishi va nevrologik asoratlar bilan bog‘liqligi ta’kidlandi. Maqola uyqu arteriyasining anatomik va funksional xususiyatlarini chuqur bilishning klinik diagnostika, davolash va profilaktikada ahamiyatini ko‘rsatadi.
References
1)Guyton, A.C., Hall, J.E. Textbook of Medical Physiology. 14th Edition. Philadelphia: Elsevier, 2021.
2)Standring, S. Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice. 42nd Edition. London: Elsevier, 2020.
3)Tursunov, A. Tibbiy fiziologiya. Toshkent: Fan, 2018.
4)Axmedova, S. Nevrologiya asoslari. Toshkent: Meditsina, 2020.
5)Rashidov, B. Anatomiya va klinik fiziologiya. Toshkent: O‘qituvchi, 2019.
6)Abdurahmonov, O. Klinik kardiologiya va qon tomir kasalliklari. Toshkent: Salomatlik, 2021.
7)Donnan, G.A., Fisher, M., Macleod, M., Davis, S.M. “Stroke.” The Lancet, 2019; 393: 129-142.
8)Widjaja, E., et al. “Carotid Artery Disease: Anatomy, Pathophysiology, and Clinical Implications.” Neurosurgery Review, 2018; 41(3): 561–572.
