NODIR YER IONLARINING KRISTALL PANJARALARDA OPTIK XUSUSIYATLARI
Keywords:
nodir yer ionlari, kristall panjara, optik spektrlar, kristall maydon effekti, nokramers ionlar, paramagnit granatlar, 4f-elektronlar, lyuminessensiya, Shtark parchalanishi, optoelektron materiallar.Abstract
Ushbu maqolada nodir yer ionlarining kristall panjaralarda namoyon bo‘ladigan optik xususiyatlari, ularning energetik spektrlari hamda kristall maydon ta’sirida yuzaga keladigan kvant mexanik o‘zgarishlar tahlil qilingan. Tadqiqotda 4f-elektron konfiguratsiyasiga ega nodir yer ionlarining kristall muhit bilan o‘zaro ta’siri, energetik sathlarning parchalanishi va optik o‘tishlarning selektiv xususiyatlari yoritilgan. Shuningdek, nokramers tipidagi nodir yer ionlarining paramagnit granat kristallarda namoyon bo‘ladigan lyuminessensiya va spektral xossalari hamda ularning kristall panjara simmetriyasi bilan bog‘liqligi ko‘rib chiqilgan. Olingan natijalar zamonaviy lazer materiallari, optik kuchaytirgichlar va kvant optik qurilmalarni yaratishda muhim ahamiyat kasb etadi.
References
1. Kittel, Charles. Introduction to Solid State Physics / Charles Kittel. – 8th ed. – New York: Wiley, 2005. – 1–50 p.
2. Ashcroft, N.W., Mermin, N.D. Solid State Physics / N.W. Ashcroft, N.D. Mermin. – New York: Holt, Rinehart and Winston, 1976. – 10–120 p.
3. Blasse, G., Grabmaier, B.C. Luminescent Materials / G. Blasse, B.C. Grabmaier. – Berlin: Springer-Verlag, 1994. – 45–110 p.
4. Киттель Ч. Введение в физику твердого тела / Ч. Киттель. – М.: Наука, 1982. – 30–100 с.
5. Carnall, W.T., Goodman, G.L., Rajnak, K., Rana, R.S. Spectroscopic Properties of the Trivalent Lanthanides in LaF₃ / W.T. Carnall et al. – Journal of Chemical Physics, 1989. – Vol. 90. – pp. 3443–3457.
6. Dorenbos, P. The electronic structure of rare-earth ions in solids / P. Dorenbos. – Journal of Luminescence, 2000. – Vol. 91–92. – pp. 155–176.
7. Mirzaev, S.M. Qattiq jismlar fizikasi / S.M. Mirzaev. – Toshkent: O‘qituvchi, 2006. – 120–150 b.
