MAKTABGACHA TA'LIM TASHKILOTLARIDA, IJTIMOIY SHERIKLIK ASOSIDA TA'LIMNI RIVOJLANTIRISH PRINSIPLARI.
Keywords:
MTT, ijtimoiy sheriklik, chekka hududlar, ishlab chiqarish korxonasi, “OPTIMAL AGRO” MCHJ, mavsumiy bandlik, yollanma ishchilar, ijtimoiy buyurtma, hamkorlik shartnomasi, homiylik va patronaj, ta’lim sifati, barqaror rivojlanish, ijtimoiy himoya, hududiy taraqqiyot.Abstract
Mazkur ilmiy maqolada chekka hududlarda joylashgan maktabgacha ta’lim tashkilotlarida (MTT) ta’limni rivojlantirishda ijtimoiy sheriklik prinsiplarini amaliyotga tatbiq etish masalalari real ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlar asosida yoritiladi. Tadqiqot obyekti sifatida ishlab chiqarish korxonalari cheklangan hududda faoliyat yuritayotgan yagona yirik xo‘jalik subyekti — “OPTIMAL AGRO” MCHJ misolida ijtimoiy sheriklikning samarali modeli ilmiy tahlil qilinadi. Annotatsiyada dehqonchilik, sug‘orish va paxta yetishtirish yo‘nalishlarida faoliyat olib boruvchi mazkur MCHJda mavsumiy (bahor–yoz–kuz) bandlik va qish faslida yollanma ishchilarning vaqtincha ishsiz qolishi bilan bog‘liq muammolar MTTlar faoliyatiga bevosita ta’sir etuvchi ijtimoiy omil sifatida asoslab beriladi. Maqolada ijtimoiy sheriklikning ijtimoiy yo‘naltirilganlik, manfaatlar uyg‘unligi, uzluksizlik, barqarorlik va mas’uliyatli hamkorlik prinsiplari asosida MTT hamda “OPTIMAL AGRO” MCHJ o‘rtasida tuzilishi mumkin bo‘lgan hamkorlik mexanizmlari ilmiy jihatdan ochib beriladi. Xususan, mavsumiy bandlikka ega bo‘lgan ishchilar farzandlari uchun maktabgacha ta’lim xizmatlaridan barqaror foydalanishni ta’minlash maqsadida ijtimoiy sheriklik shartnomalari, ijtimoiy buyurtma, homiylik va patronaj, shuningdek, korxona–MTT hamkorlik dasturlarini joriy etish imkoniyatlari tahlil qilinadi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. “O‘zbekiston Respublikasida maktabgacha ta’lim tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” PF–5198-son, 2017-yil 30-sentabr. – O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 2017-y., 30-sentabr.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. “2017–2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasi” PF–4947-son, 2017-yil 7-fevral. – Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 2017-y., 1–15-bandlar.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori. “O‘zbekiston Respublikasida maktabgacha ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida” PQ–4312-son, 2019-yil 8-may. – Rasmiy manba, 2019-y., II–bob, 7–12-bandlar.
4. O‘zbekiston Respublikasi Qonuni. “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun O‘RQ–637, 2020-yil 23-sentabr. – O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari, 2020-y., 3-, 5-, 23-moddalar.
5. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qarori. “Maktabgacha ta’lim tashkilotlari faoliyatini tashkil etish va boshqarish tartibi to‘g‘risida” №802, 2019-yil 30-sentabr. – Normativ-huquqiy hujjatlar to‘plami, 2019-y., 4–9-bandlar.
6. Maktabgacha ta’lim vazirligi. “O‘zbekiston Respublikasida maktabgacha ta’lim tizimi holati va rivojlanish istiqbollari” tahliliy hisobot. – Toshkent, 2023. – 12–18-betlar.
7. UNESCO.
Early Childhood Care and Education: Global Monitoring Report. – Paris: UNESCO Publishing, 2018. – pp. 25–34.
8. OECD.
Starting Strong V: Transitions from Early Childhood Education and Care to Primary Education. – Paris: OECD Publishing, 2017. – pp. 41–52.
9. Abdullayeva M., Rahimov B. Ta’lim tizimida ijtimoiy sheriklik: nazariya va amaliyot. – Toshkent: “Fan va texnologiya”, 2021. – 78–85-betlar.
