TARMOQLI INFRATUZILMALARNI BOSHQARISHDA SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN ADAPTIV OPTIMALLASHTIRISH MODELI
Keywords:
sun’iy intellekt, tarmoqli infratuzilma, optimallashtirish, trafik prognozi, yuklamani muvozanatlash, tarmoq boshqaruvi, adaptiv model, paket yo‘qolishi, kechikish, xizmat sifati.Abstract
Mazkur maqolada tarmoqli infratuzilma samaradorligini oshirishda sun’iy intellekt usullaridan foydalanish masalasi tadqiq etilgan. Zamonaviy korporativ va xizmat ko‘rsatuvchi tarmoqlarda trafikning notekis taqsimlanishi, yuklamaning keskin oshishi, kechikishlar, paketlar yo‘qolishi hamda tarmoq elementlarining nosozliklari xizmat sifati ko‘rsatkichlariga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli tarmoq resurslarini real vaqtga yaqin sharoitda kuzatish, yuklamani prognozlash va boshqaruv qarorlarini avtomatlashtirish dolzarb vazifalardan biri hisoblanadi. Tadqiqotda tarmoq monitoringi ma’lumotlari, trafik parametrlari va tugunlar holatiga oid ko‘rsatkichlar asosida sun’iy intellektga tayangan gibrid optimallashtirish modeli taklif etildi. Mazkur model trafikni prognozlash, yuklamani muvozanatlash, nosozlik xavfini oldindan aniqlash va tarmoq marshrutlash parametrlarini moslashtirish imkonini beradi. Ishlab chiqilgan yondashuv tarmoq infratuzilmasining barqarorligini kuchaytirish, xizmat sifati ko‘rsatkichlarini yaxshilash va boshqaruv xarajatlarini kamaytirishga xizmat qiladi. Natijalar sun’iy intellektga asoslangan adaptiv boshqaruv an’anaviy statik usullarga nisbatan samaraliroq ekanini ko‘rsatadi.
References
1. Pardayeva G. A., Ashirov M. B. AN OPTIMIZED SYSTEM MODEL AND SOFTWARE TOOL FOR PASSENGER TRANSPORTATION MANAGEMENT //UNIVERSAL JOURNAL OF ACADEMIC AND MULTIDISCIPLINARY RESEARCH. – 2026. – Т. 4. – №. 32. – С. 123-126.Normatov D.A., Raxmatullaev Sh.R. Axborot tizimlarini loyihalash va boshqarish. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti, 2019.
2. Abdunazarovna P. G. A PROJECT-BASED WAY TO USE OPEN BIOLOGICAL DATA IN BIOINFORMATICS EDUCATION //Universum: психология и образование. – 2026. – Т. 2. – №. 1 (139). – С. 31-32.
3. Berdiev G., Ochilova S., Norboboev A. System analysis and virtual simulation integration to improve physics education through a web platform //Engineer. – 2025. – Т. 3. – №. 4. – С. 16-19.
4. Rashidovich B. G. DESIGNING FRACTAL BUILDINGS USING ITERATIVE FUNCTION SYSTEMS.
5. Ugli NBU, Baxtiyorovna NS RIVOJLANGAN BIOMETRIK AVTENTIKATSIYA TIZIMLARI: ALGORITMIK MODELLAR, XAVFSIZLIK TAHDIDLARI VA MULTIMODAL BAHOLASH DOIRALARINI CHUQUR O'RGANISH //Universum: texnik fanlar. – 2026. – T. 6. – № 1 (142). – 64-68-betlar.
6. Ахматова С., Пардаева Г. Применение проблемного обучения в среде мобильного обучения //International journal of scientific researchers (IJSR) INDEXING. – 2024. – Т. 6. – №. 14. – С. 178-181.
7. Ochilova S., Berdiyev G., Xujaqulov N. Fraktal nazariyasiga asoslangan musiqa kompozitsiyasining tahliliy usullari //Journal of Transport. – 2025. – Т. 2. – №. 3. – С. 136-139.
8. Ugli NBU, Ugli ATK ADAPTIV MULTIMODAL BIOMETRIK AVTENTIKATSIYA TIZIMLARI: LOYIHALASH, BAHOLASH VA XAVFSIZLIK QIYINCHILIKLARINING INSONGA YO'NALGAN TAHLILI //Universum: texnik fanlar. - 2026. - 6-jild. - 1-son (142). - 69-72-betlar.
9. Qodirovich QB JARAYONLARNI TIZIMLI TAHLIL QILISHDA ZAMONAVIY VOSITALAR //ZAMONAVIY TA'LIM TIZIMINI RIVOJLANTIRISH VA UNGA QARATILGAN KREATIV G'OYALAR, TAKLIFLAR VA YECHIMLAR. – 2025. – T. 8. – No 80. – 321-324-betlar.
