TUPROQ NAMLIGI PROGNOZI ASOSIDA ISSIQXONA SUG‘ORISHINI INTELLEKTUAL BOSHQARISHNING ADAPTIV MODELI
Keywords:
issiqxona, tuproq namligi, sun’iy intellekt, mashinali o‘qitish, aqlli sug‘orish, prognozlash, sensorlar, avtomatlashtirish, IoT, suv samaradorligi.Abstract
Mazkur maqolada issiqxona sharoitida tuproq namligini oldindan prognozlash va shu asosda sug‘orish jarayonini avtomatik boshqarishga mo‘ljallangan sun’iy intellekt tizimi taklif etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi suv resurslaridan oqilona foydalanish, issiqxona ekinlarida namlik rejimini barqaror saqlash va inson omiliga bog‘liq xatolarni kamaytirish zarurati bilan belgilanadi. Zamonaviy issiqxonalarda tuproq namligi, havo harorati, nisbiy namlik, yorug‘lik va o‘simlik rivojlanish bosqichi sug‘orish qaroriga birgalikda ta’sir ko‘rsatadi. So‘nggi adabiyotlarda mashinali o‘qitish asosidagi smart irrigation tizimlari an’anaviy yondashuvlardan samaraliroq ekani, issiqxona sharoitida esa sensorlar va ma’lumotga asoslangan boshqaruv suv sarfini kamaytirish bilan birga hosildorlik va resurs samaradorligini yaxshilashi ko‘rsatilgan.
Mazkur ishda sensor ma’lumotlari asosida tuproq namligini qisqa muddatli prognozlovchi model, qaror qabul qiluvchi sug‘orish moduli va ijro mexanizmlarini boshqaruvchi dasturiy-arxitektura birlashtirilgan. Taklif etilgan yondashuv sug‘orishni faqat joriy namlikka qarab emas, balki yaqin vaqt oralig‘idagi namlik dinamikasini hisobga olib boshqarishni nazarda tutadi. Bu esa ortiqcha sug‘orish, namlik tanqisligi va suv isrofini kamaytirishga xizmat qiladi.
References
1. Pardayeva G. A., Ashirov M. B. AN OPTIMIZED SYSTEM MODEL AND SOFTWARE TOOL FOR PASSENGER TRANSPORTATION MANAGEMENT //UNIVERSAL JOURNAL OF ACADEMIC AND MULTIDISCIPLINARY RESEARCH. – 2026. – Т. 4. – №. 32. – С. 123-126.Normatov D.A., Raxmatullaev Sh.R. Axborot tizimlarini loyihalash va boshqarish. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti, 2019.
2. Abdunazarovna P. G. A PROJECT-BASED WAY TO USE OPEN BIOLOGICAL DATA IN BIOINFORMATICS EDUCATION //Universum: психология и образование. – 2026. – Т. 2. – №. 1 (139). – С. 31-32.
3. Berdiev G., Ochilova S., Norboboev A. System analysis and virtual simulation integration to improve physics education through a web platform //Engineer. – 2025. – Т. 3. – №. 4. – С. 16-19.
4. Rashidovich B. G. DESIGNING FRACTAL BUILDINGS USING ITERATIVE FUNCTION SYSTEMS.
5. Ugli NBU, Baxtiyorovna NS RIVOJLANGAN BIOMETRIK AVTENTIKATSIYA TIZIMLARI: ALGORITMIK MODELLAR, XAVFSIZLIK TAHDIDLARI VA MULTIMODAL BAHOLASH DOIRALARINI CHUQUR O'RGANISH //Universum: texnik fanlar. – 2026. – T. 6. – № 1 (142). – 64-68-betlar.
6. Ахматова С., Пардаева Г. Применение проблемного обучения в среде мобильного обучения //International journal of scientific researchers (IJSR) INDEXING. – 2024. – Т. 6. – №. 14. – С. 178-181.
7. Ochilova S., Berdiyev G., Xujaqulov N. Fraktal nazariyasiga asoslangan musiqa kompozitsiyasining tahliliy usullari //Journal of Transport. – 2025. – Т. 2. – №. 3. – С. 136-139.
8. Ugli NBU, Ugli ATK ADAPTIV MULTIMODAL BIOMETRIK AVTENTIKATSIYA TIZIMLARI: LOYIHALASH, BAHOLASH VA XAVFSIZLIK QIYINCHILIKLARINING INSONGA YO'NALGAN TAHLILI //Universum: texnik fanlar. - 2026. - 6-jild. - 1-son (142). - 69-72-betlar.
9. Qodirovich QB JARAYONLARNI TIZIMLI TAHLIL QILISHDA ZAMONAVIY VOSITALAR //ZAMONAVIY TA'LIM TIZIMINI RIVOJLANTIRISH VA UNGA QARATILGAN KREATIV G'OYALAR, TAKLIFLAR VA YECHIMLAR. – 2025. – T. 8. – No 80. – 321-324-betlar.
