BOSH MIYA YARIMSHARLARI FUNKSIONAL ASSIMETRIYASI VA UNI TASHXIS QO'YISHDAGI AHAMIYATI

Authors

  • Ro'ziboyeva Mohinur Author
  • Mirzajonova Saboxon Author

Abstract

Ushbu tezisda bosh miya yarimsharlarining funksional assimetriyasi, ya'ni ayrim kognitiv, nutqiy, emotsional va sensor-motor vazifalarning chap hamda o'ng yarimsharlar bo'yicha nisbatan ixtisoslashgan holda taqsimlanishi tahlil qilinadi. Mavzuning dolzarbligi shundan iboratki, yarimsharlar faoliyatidagi nomutanosiblik insult, epilepsiya, bosh miya jarohati, neyrodegenerativ kasalliklar va ayrim psixiatrik holatlarda erta diagnostik belgi sifatida namoyon bo'lishi mumkin. Ishda lateralizatsiyaning neyrofiziologik asoslari, yarimsharlararo hamkorlikning roli, diagnostik testlar hamda zamonaviy instrumental usullar — EEG, MRT/fMRI, Wada testi va fNIRS imkoniyatlari yoritildi. Shuningdek, funksional assimetriyani baholashda individual farqlar, ayniqsa qo'l ustunligi, yosh va klinik holatning ahamiyati ko'rsatib berildi. Kalit so'zlar: bosh miya, funksional assimetriya, lateralizatsiya, chap yarimshar, o'ng yarimshar, nutq dominantligi, tashxis, EEG, fMRI, Wada testi, fNIRS.

References

bemorlarga ko'rsatiladigan yordam sifatini

1.Gazzaniga, M. S. The split brain revisited. Scientific American, 1998. URL:

2.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9648298/

3.Janecek, J. K. va boshq. Language lateralization by fMRI and Wada testing in 229 epilepsy patients: rates and predictors of discordance. Epilepsia, 2013. URL: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3649863/

4.Tervaniemi, M., Hugdahl, K. Lateralization of auditory-cortex functions. Brain Research Reviews, 2003. URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14629926/

5.Ocklenburg, S. va boshq. Individual differences and hemispheric asymmetries for language and spatial attention. Frontiers in Human Neuroscience, 2018. URL: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6180149/

6.Zhang, F. va boshq. Functional Near-Infrared Spectroscopy in Linguistic Research. Photonics, 2025. URL: https://www.mdpi.com/2304-6732/13/1/54

7.Mapping language dominance through the lens of the Wada test. Neurosurgical Focus, 2019. URL: https://thejns.org/focus/view/journals/ne urosurg-focus/47/3/article-pE5.pdf

Downloads

Published

2026-05-15