3D GIS TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA SHAHAR MODELLARINI YARATISH
Keywords:
3D GAT; shahar modeli; LiDAR; fotogrammetriya; BIM; CityGML; geoma’lumotlar integratsiyasi, Shahar muhitini raqamlashtirish.Abstract
Shahar muhitini raqamlashtirishning zamonaviy tendentsiyalari tahlil va rejalashtirish uchun yuqori aniqlikdagi fazoviy modellardan foydalanishni talab qiladi. Ushbu sohadagi eng samarali vositalardan biri geografik axborot tizimlariga asoslangan 3D raqamli modellarni yaratishdir. Bunday modellar nafaqat shahar infratuzilmasini vizualizatsiya qilish, balki boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun zarur bo‘lgan fazoviy tahlilni ham amalga oshirish imkonini beradi. Ushbu maqolada 3D geografik axborot tizimi texnologiyalari asosida shahar hududini raqamli modellashtirishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi.
References
1. Longley P. A., Goodchild M. F., Maguire D. J., Rhind D. W. Geographic Information Systems and Science. Hoboken: Wiley, 2015. 560 p.
2. Batty M. The New Science of Cities. Cambridge: MIT Press, 2013. 520 p.
3. Bolstad P. GIS Fundamentals: A First Text on Geographic Information Systems. White Bear Lake: Eider Press, 2019. 752 p.
4. Eastman C., Teicholz P., Sacks R., Liston K. BIM Handbook: A Guide to Building Information Modeling for Owners, Managers, Designers, Engineers and Contractors. Hoboken: Wiley, 2018. 688 p.
5. Kolbe T. H. Representing and Exchanging 3D City Models with CityGML. München: Technische Universität München, 2009. 120 p.
6. Середович В. А., Комиссаров А. В. Геоинформационные системы: учебник. Новосибирск: СГУГиТ, 2018. 216 с.
7. Рахимов А. А., Норматов Ш. А. Геоахборот тизимлари ва масофадан зондлаш асослари: ўқув қўлланма. Тошкент: Тошкент давлат техника университети нашриёти, 2020. 240 б.
