MARKAZIY OSIYODA “SUV DIPLOMATIYASI”: IQLIM O‘ZGARISHI SHAROITIDA MOJAROLARDAN HAMKORLIK STRATEGIYALARIGA

Authors

  • Allanazarova Umida Boboravshan qizi Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti Xalqaro iqtisodiyot va menejment fakulteti 1-kurs E-mail: umidaallanazarova07@gmail.com Author

Keywords:

suv diplomatiyasi, Markaziy Osiyo, iqlim o‘zgarishi, transchegaraviy suv resurslari, WEF Nexus, Qo‘shtepa kanali, virtual suv.

Abstract

Ushbu maqola Markaziy Osiyo mintaqasida suv resurslarining taqsimlanishi bilan bog‘liq ziddiyatlarni va iqlim o‘zgarishining ushbu jarayonga ta’sirini tahlil qiladi. Tadqiqotda “suv diplomatiyasi” tushunchasi ilmiy jihatdan asoslanib, transchegaraviy suv resurslarini boshqarishning zamonaviy mexanizmlari o‘rganiladi. Maqolada Afg‘onistondagi “Qo‘shtepa” kanali loyihasi, muzliklarning erishi va “virtual suv” eksporti kabi omillar mintaqaviy xavfsizlikka potensial tahdid sifatida baholanadi. “Suv-Energiya-Oziq-ovqat” (WEF Nexus) bog‘liqligi kontseptsiyasi asosida mojarolarni bartaraf etishning diplomatik va texnologik yechimlari taklif qilinadi.

References

1. UN Water. (2024). United Nations World Water Development Report 2024: Leveraging Water for Peace and Prosperity. Paris: UNESCO Publishing.https://www.unesco.org/reports/wwdr/en/2024/download?utm_source=chatgpt.com

2. World Bank. (2023). Central Asia Water Series: Risks and Opportunities for Regional Cooperation. Washington, DC: World Bank Group.https://www.worldbank.org/en/region/eca/brief/cawep?utm_source=chatgpt.com

3. Micklin, P. (2016). The Aral Sea Disaster: An Environmental and Socio-Economic Tragedy. Annual Review of Environment and Resources, 41(1), 125-151.

4. FAO. (2022). Water Scarcity in Central Asia: Impacts on Agriculture and Food Security. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. https://www.fao.org/land-water/water/en/

5. ICWC. (2023). Annual Bulletin of Transboundary Water Resources in the Aral Sea Basin (2022). Tashkent: Interstate Commission for Water Coordination of Central Asia. https://icwc-aral.uz/

6. Rakhmatullaev, S., & Huneau, F. (2021). Water-Energy-Food Nexus in Central Asia: Challenges and Opportunities. Journal of Hydrology: Regional Studies, 38, 100956.

7. Siegfried, T., Bernauer, T., & Hubler, M. (2020). Will Climate Change Exacerbate Water Scarcity in Central Asia? Climatic Change, 162(3), 1159-1177.

8. Janusz-Pawletta, B. (2024). Transboundary Water Management in Central Asia: Legal and Political Aspects. Berlin: Springer.

9. Wolf, A. T. (2019). Water and Human Security: The Evolution of International Water Law. Oxford Research Encyclopedia of Environmental Science. Oxford University Press.

10. ISRS. (2023). O‘zbekistonning Markaziy Osiyoda suv diplomatiyasi bo‘yicha tashabbuslari: natijalar va istiqbollar. Toshkent: Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti.

11. The Diplomat. (2024, January 15). Afghanistan’s Qoshtepa Canal: A New Water Crisis for Central Asia? https://thediplomat.com

12. Allan, J. A. (1993). Fortunately There Are Substitutes for Water Otherwise Our Hydro-Political Futures Would be Impossible. London: King's College London.

Downloads

Published

2026-06-15