INSULIN SIGNALIZATSIYASI VA GLUT4 TRANSLOKATSIYASINING BUZILISHI QANDLI DIABET PATOGENEZIDA

Authors

  • Jahongir Achilov Baxromovich Toshkent Kimyo Xalqaro Xalqaro Universiteti Pediatriya fakulteti 2-bosqich talabasi Author
  • Xoshimova Dildora Baxtiyorovna Ilmiy rahbar Author

Keywords:

insulin signalizatsiyasi, GLUT4 translokatsiyasi, insulin rezistentligi, 2-tip qandli diabet, glyukoza homeostazi, PI3K–Akt signal yo‘li.

Abstract

Mazkur tezis insulin signalizatsiyasi va GLUT4 tashuvchi oqsilining translokatsiyasi buzilishining qandli diabet, ayniqsa 2-tip qandli diabet patogenezidagi rolini yoritishga bag‘ishlangan. Insulin organizmda glyukoza homeostazini saqlashda muhim gormon bo‘lib, uning ta’siri asosan skelet mushaklari va yog‘ to‘qimalarida glyukozaning hujayra ichiga kirishi orqali amalga oshadi.Quyida insulin retseptori orqali boshlanadigan signal uzatish mexanizmlari, PI3K–Akt yo‘li va GLUT4 trafficking jarayonlarining molekulyar asoslari tahlil qilingan. Shuningdek, insulin rezistentligi rivojlanishida ushbu signal yo‘llarining buzilishi, fosforillanish o‘zgarishlari hamda ularning glyukoza utilizatsiyasiga ta’siri yoritilgan. Insulin signalizatsiyasi va GLUT4 translokatsiyasini chuqur o‘rganish qandli diabetning patogenetik mexanizmlarini aniqlash va samarali davolash strategiyalarini ishlab chiqishda muhim ilmiy ahamiyatga ega.

References

1. Boström, J., & White, K. E. (2023). Insulin signalling and GLUT4 trafficking in insulin resistance. Biochemical Society Transactions.

2. Barrett, J. S., Strauss, J. A., Chow, L. S. va boshqalar (2024). GLUT4 localisation with the plasma membrane is unaffected by an increase in plasma free fatty acid availability. Lipids in Health and Disease.

3. Stocks, B. (2022). Post translational Modifications: The Signals at the Intersection of Exercise, Glucose Uptake, and Insulin Sensitivity. Endocrine Reviews.

4. Карпов, А. И., Иванова, М. С. (2021). Роль инсулинорезистентности в развитии сахарного диабета 2 типа. Российский журнал эндокринологии, 17(4), 45-52.

5. Абдуллаев, Ш. Х., Турсунов, Р. Т. (2020). Инсулин сигнализация и патогенез сахарного диабета. Медицинский журнал Узбекистана, 6(2), 30-36.

6. Saidova, N., & Karimov, A. (2022). Insulin signalizatsiyasi va GLUT4 oqsili: qandli diabetda patologik o‘zgarishlar. Tibbiyot ilmiy jurnali, 4(1), 12-18.

7. Abdullaev, S., & Mamatqulov, B. (2023). Molekulyar mexanizmlar va qandli diabetda GLUT4 transportining roli. O‘zbekistondagi zamonaviy tibbiyot, 10(3), 25-31.

8. Gerber, P. A., & Rutter, G. A. (2017). The role of oxidative stress and hypoxia in pancreatic beta-cell dysfunction in diabetes mellitus. Antioxidants & Redox Signaling.

9. Huang, S., & Czech, M. P. (2020). The GLUT4 glucose transporter: molecular mechanisms and regulation. Cell Metabolism.

Downloads

Published

2026-02-08