SEPSIS VA KO‘P A’ZOLI YETISHMOVCHILIK SINDROMI (MODS): INTENSIV TERAPIYADA O‘LIMNI KAMAYTIRISH STRATEGIYALARI

Abstract

Ushbu maqolada sepsis va ko‘p a’zoli yetishmovchilik sindromi (MODS)ning intensiv terapiya amaliyotidagi dolzarbligi, ularning patofiziologik asoslari hamda o‘limni kamaytirishga qaratilgan zamonaviy strategiyalar tahlil qilinadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti sepsisni infeksiyaga organizm javobining izdan chiqishi natijasida yuzaga keladigan, hayot uchun xavfli a’zo disfunksiyasi sifatida ta’riflaydi; u erta tanilmasa va tezkor boshqarilmasa, septik shok, ko‘p a’zoli yetishmovchilik va o‘limga olib kelishi mumkin. MODS esa odatda ikki yoki undan ortiq organ tizimining faoliyati keskin izdan chiqishi bilan tavsiflanadi va intensiv terapiyada yuqori xavfli holat hisoblanadi. Maqolada erta aniqlash, “hour-1” yondashuvi, tezkor antibiotikoterapiya, adekvat suyuqlik reanimatsiyasi, vazopressorlar, infeksiya manbaini nazorat qilish, organlarni qo‘llab-quvvatlovchi terapiya, antimikrob stewardship, glyukemik nazorat, enteral oziqlantirish va ICU Liberation kabi kompleks yondashuvlarning ahamiyati yoritiladi. Tahlil natijasida intensiv terapiyada o‘limni kamaytirishning eng samarali yo‘li sepsisni erta aniqlash, muolajani kechiktirmasdan boshlash va individual, ko‘p tarmoqli boshqaruvni yo‘lga qo‘yishdan iborat ekani asoslab beriladi.