LOY PLASTIKASI VA FAZOVIY KOMPOZITSIYA : KULOLCHILIK VA HAYKALTAROSHLIKNING O’ZARO DIFFERENTSIATSIYASI MASALALARI
Keywords:
loy plastikasi, fazoviy kompozitsiya, kulolchilik, haykaltaroshlik, differentsiatsiya, tektonika, vizual hajm, amaliy san’at.Abstract
Ushbu maqolada loy materialining plastik xususiyatlari orqali kulolchilik va haykaltaroshlik san’atining o‘zaro bog‘liqligi va differentsiatsiyasi (ajralishi) masalalari tadqiq etiladi. Asosiy e’tibor fazoviy kompozitsiya qurilishidagi farqlarga, xususan, utilitar shakl va sof badiiy obraz o‘rtasidagi chegaralarga qaratilgan. Tadqiqot natijasida loy plastikasining hajmiy-fazoviy yechimlari tahlil qilinib, zamonaviy san’atda ushbu ikki sohaning sintezi hamda ularning mustaqil estetik kategoriyalari aniqlangan.
References
1. Akbarov, A. (2005). O‘zbekiston xalq amaliy san’ati. Toshkent: Yangi asr avlodi.
2. Umarov, A. (2018). Badiiy keramika san’ati: Nazariya va amaliyot. Toshkent: Fan va texnologiya.
3. Abdirasilov, S., & Tolipov, N. (2015). Tasviriy san’at texnologiyasi va nusxa ko‘chirish. Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati.
4. Hakimov, A. (2012). O‘zbekiston san’atshunosligi va badiiy tanqidi masalalari. Toshkent: San’at jurnali nashriyoti.
5. Bulatov, S. (2010). Amaliy san’at atamalarining izohli lug‘ati. Toshkent: Fan.
6. Egamberdiyev, A. (2007). Haykaltaroshlik. Toshkent: Iqtisod-moliya.
7. Raxmetov, J. (2019). Zamonaviy o‘zbek haykaltaroshligida kompozitsiya muammolari. Ilmiy-uslubiy qo‘llanma.
8. Hakimov, A. A. (2007). O‘zbekiston san’ati tarixi. Toshkent: "San’at" jurnali nashriyoti. (O‘zbek plastika san’atining evolyutsiyasi bo‘yicha fundamental darslik).
9. Umarov, A. S. (2014). Badiiy keramika: texnologiya, mahorat, an’ana. Toshkent: Navro‘z.
10. Pugachenkova, G. A. (1983). Iz xudojestvennoy sokrovishnitsi Sredney Azii. Tashkent: G. Gulyama. (Loyiha haykaltaroshligining tarixiy ildizlari bo‘yicha nodir manba).
11. Kodirov, J. (2012). O‘zbekiston haykaltaroshligi rivoji. Toshkent: Mumtoz so‘z.
12. Azimov, I. (2002). O‘zbekiston me’moriy dekoratsiyasi. Toshkent: "O‘zbekiston". (Keramikaning me’moriy hajmdagi o‘rni).
13. Abdullayev, N. (2001). San’at tarixi (2-jild). Toshkent: "O‘zbekiston".
14. Sharipov, M. & Fayziyeva, G. (2011). Plastik anatomiyadan o‘quv qo‘llanma. Toshkent. (Loydan inson büstini ishlashda fazoviy mutanosibliklarni o‘rganish uchun).
15. Boranova, G. (2021). "Zamonaviy o‘zbek kulolchiligida kichik plastika masalalari". Moziydan sado jurnali, №3 (91).
16. Bobojonov, S. (2019). Haykaltaroshlik kompozitsiyasi. O‘quv qo‘llanma. Toshkent: Kamalak.
17. Sultonov, X. (2020). "Loy — insoniyatning ilk plastik materiali". Ilm-fan va ta’lim elektron jurnali.