ANTROPONIMLAR ORQALI MILLIY IDENTITET VA MADANIYAT IFODASI
Keywords:
antroponim, milliy identitet, lingvokulturologiya, onomastika, etnolingvistika, madaniy kod, semantik tahlil, globalizatsiya, ism motivatsiyasi, ijtimoiy-madaniy omillarAbstract
Mazkur maqolada antroponimlarning milliy identitet va madaniyatni ifodalashdagi lingvokulturologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida o‘zbek antroponimlari semantik, etimologik hamda ijtimoiy-madaniy jihatdan o‘rganilib, ular orqali xalqning tarixiy xotirasi, diniy qarashlari va qadriyatlari aks etishi asoslab beriladi. Shuningdek, zamonaviy jamiyatda ism tanlash jarayoniga globalizatsiya omillarining ta’siri va milliylik bilan uyg‘unlashuvi masalalari ko‘rib chiqiladi.
Tadqiqotda kuzatish, taqqoslash, semantik tahlil hamda statistik usullardan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, antroponimlar nafaqat shaxsni identifikatsiya qiluvchi birlik, balki milliy mentalitet va madaniy kodni ifodalovchi muhim vosita hisoblanadi. Ayniqsa, tarixiy shaxslar, diniy tushunchalar hamda adabiy obrazlar asosida shakllangan ismlar orqali milliy identitetning barqarorligi va uzluksizligi ta’minlanadi.
Maqolada antroponimlarning tasnifi taklif etilib, ularning milliy va global tendensiyalar o‘rtasidagi o‘zaro munosabati ilmiy asosda yoritiladi. Tadqiqot natijalari lingvokulturologiya, onomastika va sotsiolingvistika sohalari uchun muhim ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi.
References
1. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. – Toshkent: Fan, 2006.
2. Begmatov E. O‘zbek ismlari ma’nosi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2010.
3. Doniyorov X. O‘zbek onomastikasi asoslari. – Toshkent: Fan, 2012.
4. Mahmudov N. Til va madaniyat. – Toshkent: Ma’naviyat, 2015.
5. Safarov Sh. Lingvokulturologiya asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2013.
6. Superanskaya A.V. Obshchaya teoriya imeni sobstvennogo. – Moskva: Nauka, 1973.
7. Alford R. Naming and Identity: A Cross-Cultural Study of Personal Naming Practices. – New Haven: Yale University Press, 1988.
8. Crystal D. Language and Culture. – Cambridge: Cambridge University Press, 2006.
9. Fishman J. Language and Ethnicity. – Oxford: Oxford University Press, 1999.
10. O‘zbek tilshunosligi masalalari bo‘yicha ilmiy maqolalar to‘plami. – Toshkent, 2020.
