INNOVATIVE DEVELOPMENTS AND RESEARCH IN EDUCATION
Международная открытая конференция, на которой публикуются оригинальные исследовательские и комментаторские статьи в различных областях. Основная цель — предложить интеллектуальную платформу для международных ученых и развивать междисциплинарные исследования в области прикладных наук.
CLINICAL SYMPTOMATOLOGY IN WOMEN WITH CERVICAL ECTOPIA AND EARLY REPRODUCTIVE LOSSES
Cervical ectopia is often regarded as an asymptomatic, physiological state, yet in women with reproductive losses it may be accompanied by inflammatory and contact-bleeding symptoms that reflect an underlying pathological process. Systematic analysis of presenting complaints helps to identify women who require active cervical screening.
cervical ectopia; complaints; contact bleeding; dysuria; symptomatology; reproductive losses.
POST-VACCINATION IMMUNITY TO HEPATITIS B IN CHILDREN BORN TO MOTHERS WITH COVID-19: CLINICAL AND IMMUNOLOGICAL EVALUATION
Hepatitis B remains a major global health burden, with protective anti-HBs titers (≥10 mIU/mL) serving as the standard marker of vaccine-induced immunity [1]. Maternal SARS-CoV-2 infection during pregnancy may alter neonatal immune development, potentially compromising the efficacy of routine infant vaccination, including hepatitis B immunization. Data on this relationship remain scarce.
To evaluate clinico-immunological parameters in children born to mothers with COVID-19 in order to develop recommendations for assessing post-vaccination immunity to hepatitis B.
THE ROLE AND SIGNIFICANCE OF CHEMOTHERAPY IN MEDICINE
According to the latest statistical data from the Global Cancer Observatory (GLOBOCAN), in 2020, 19,292,789 new cases of malignant neoplasms and 9,958,133 deaths were registered worldwide.
Prognostic calculations indicate that within the next five years, the total number of newly diagnosed cancer cases will reach 50,550,287, which confirms the extreme importance of oncological pathology as one of the most serious global health problems and also demonstrates the increasing dynamics of its spread.
YOSH AVLODNI VATAN HIMOYASIGA TAYYORLASHDA HARBIY TA’LIM MUASSASALARINING O‘RNI
Ushbu maqolada yosh avlod ongida vatan himoyasiga tayyorgarlik ruhini shakllantirishda harbiy ta’lim muassasalarining o‘rni va ahamiyati tahlil qilindi. Zamonaviy geosiyosiy vaziyat sharoitida harbiy ta’lim tizimining milliy xavfsizlikni ta’minlashdagi strategik ahamiyati ko‘rib chiqildi. Harbiy ta’lim muassasalarida amalga oshiriladigan vatanparvarlik tarbiyasi, jismoniy tayyorgarlik, axloqiy-ma’naviy tarbiya va kasbiy tayyorgarlik jarayonlari kompleks tarzda o‘rganildi. Maqolada harbiy ta’lim muassasalarining pedagogik tizimi, tarbiyaviy muhit va o‘quv jarayonining xususiyatlari yoritildi. Shuningdek, yosh avlodda harbiy xizmatga ijobiy munosabat shakllantirishda harbiy litseylar, harbiy akademiyalar va harbiy institutlarning tutgan o‘rni baholandi.
harbiy ta’lim, vatanparvarlik tarbiyasi, yosh avlod, vatan himoyasi, harbiy tayyorgarlik, milliy xavfsizlik, axloqiy-ma’naviy tarbiya, harbiy muassasalar.
RISK ASSESSMENT METHODOLOGY IN SMALL BUSINESS ENTITIES
This thesis analyzes the methodological aspects of risk assessment in small business entities. The relevance of the study is determined by global economic uncertainty, rapid changes in market conditions, limited access to financial resources, and the increasing pace of digital transformation. Due to their limited resources, small business entities are highly vulnerable to risks, which increases the need for implementing effective risk management systems.
small business, risk identification, risk assessment, risk management, risk mitigation, risk matrix, ISO 31000, risk monitoring, Monte Carlo simulation, financial stability.
CHALLENGES AND PROBLEMS IN LEARNING SPEAKING AND LISTENING SKILLS IN ENGLISH
Today, English has become one of the most important international languages in the world. It is widely used in education, science, technology, business, and international communication.
Speaking, listening, communicative competence, language learning, pronunciation, vocabulary, grammar, motivation, interactive methods, English education.
INGLIZ TILIDA SO’ZLASHISH VA TUSHUNISHNI O’RGANISHDAGI ASOSIY QIYINCHILIK VA MUAMMOLAR
Biz bilamizki, mamlakatimizda bugungi kunda chet tillariga bo’lgan e’tibor jadal rivojlanib, hatto siyosat darajasigacha ko’tarilmoqda. Chet tilini o’qitishda mashg’ulotdan oldin darsning har bir daqiqasi maqsadli ravishda rejalashtirilishi lozim.
O’quvchilarda o’qish, yozish, tinglab tushunish bir xil darajada rivojlanishi uchun bir dars davomida mazkur aspektlarning barchasini uzluksiz va bir-biriga bog’liq holda rejalashtirish yanayam ko’p foyda beradi.
OLIY TA`LIM TALABALARINING O`QUV FAOLIYATIDAGI MUVAFFAQIYATLARINI TA`MINLASHNING PSIXOLOGIK- PEDAGOGIK OMILLARI
Har bir shaxsning muvaffaqiyatga erishish jarayoniga ma`lum omillar ta`sir qiladi. Masalan, unga bo`lgan ishonch, motivatsiya berish, ta`lim jarayonidagi o`qituvchilarning xatti-harakatlar va hakozolar. Quyidagi maqolada esa talaba-yoshlarimizning muvaffaqiyatga erishish jarayonidagi muayyan omillar haqida so`z boradi.
pedagogik-psixologiya, talabalar muvaffaqiyati, motivatsiya, o`qituvchi, talaba, emotsionallik,
BO‘LAJAK MUSIQA O‘QITUVCHILARINING KOMPOZITORLIK ELEMENTLARIGA OID KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH
Mazkur maqolada bo‘lajak musiqa o‘qituvchilarining kompozitorlik elementlariga oid ko‘nikmalarini shakllantirishning nazariy-pedagogik asoslari, metodik imkoniyatlari va amaliy ahamiyati yoritilgan. Musiqa ta’limi jarayonida talabalarning ijodiy fikrlashi, musiqiy tafakkuri, musiqiy eshituv qobiliyati hamda mustaqil kompozitsion faoliyatini rivojlantirish masalalari tahlil qilingan. Shuningdek, kompozitorlik elementlarini o‘rgatishda innovatsion texnologiyalar, ijodiy topshiriqlar va interfaol metodlardan foydalanishning samaradorligi asoslab berilgan.
musiqa ta’limi, kompozitorlik faoliyati, musiqiy ijodkorlik, musiqiy tafakkur, pedagogik kompetensiya, bo‘lajak musiqa o‘qituvchisi, kompozitsiya, improvizatsiya, musiqiy qobiliyat.
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA O‘QUVCHILARNING BILISH FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISH
Mazkur tezisda raqamli texnologiyalar asosida o‘quvchilarning bilish faoliyatini rivojlantirishning pedagogik va didaktik jihatlari tahlil qilinadi. Zamonaviy ta’lim jarayonida raqamli vositalar o‘quvchilarning faolligini oshirish, mustaqil fikrlashini shakllantirish hamda bilimlarni chuqur o‘zlashtirishga xizmat qilishi asoslab beriladi. Shuningdek, interaktiv platformalar, multimedia resurslar, mobil ilovalar va onlayn ta’lim tizimlarining o‘quv jarayonidagi o‘rni yoritiladi. Tadqiqotda raqamli texnologiyalarni samarali qo‘llash orqali o‘quvchilarning kognitiv qobiliyatlari, ijodiy yondashuvi va muammoli vaziyatlarni hal qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Bundan tashqari, raqamli ta’lim muhitining afzalliklari bilan bir qatorda ayrim muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari ham tahlil etiladi. Natijada, raqamli texnologiyalar zamonaviy ta’lim sifatini oshirishda muhim omil ekanligi asoslab beriladi.
Raqamli texnologiyalar, bilish faoliyati, o‘quvchilar, interaktiv ta’lim, multimedia, onlayn ta’lim, pedagogik jarayon, kognitiv rivojlanish, innovatsion yondashuv, ta’lim sifati
PROSECUTORAL SUPERVISION OVER THE ACTIVITIES OF INVESTIGATIVE BODIES: THE EXPERIENCE OF UZBEKISTAN
This thesis analyzes the importance of prosecutorial control over the activities of investigative bodies and the legal basis for the implementation of prosecutorial control. At the same time, the tasks of prosecutorial bodies in controlling and coordinating investigative activities are highlighted based on the legislative acts of the Republic of Uzbekistan. Also, our national lawyers have highlighted the scientific and theoretical foundations of prosecutorial control over the activities of investigative bodies.
investigation, crime, prosecutorial control, preliminary investigation, inquiry, indictment, indictment, court investigation, procedural authority.
PEDAGOGIK JARAYONDA TA’LIM VA TARBIYANING UZVIY BOG‘LIQLIGI
Mazkur maqolada pedagogik jarayonning ikki asosiy tarkibiy qismi — ta’lim va tarbiyaning o‘zaro uzviy bog‘liqligi hamda ularning shaxs kamolotidagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy ta’lim tizimida o‘qitish va tarbiyalash jarayonlarini uyg‘un holda tashkil etish, o‘qituvchining bu jarayondagi yetakchi roli hamda ta’lim-tarbiya birligini ta’minlovchi samarali pedagogik yondashuvlar tahlil qilinadi. Maqolada ushbu masalaga oid ilmiy-nazariy qarashlar bilan bir qatorda, amaliy tavsiyalar ham keltirilgan.
Ta’lim va tarbiya — pedagogika fanining ajralmas, o‘zaro chambarchas bog‘liq bo‘lgan ikki asosiy yo‘nalishidir.
PROFESSIONAL TA’LIMDA SUN’IY INTELLEKTNI TATBIQ ETISH: ZAMONAVIY TA’LIM TRANSFORMATSIYASINING MUHIM OMILI
Mazkur maqolada professional ta’lim tizimida sun’iy intellekt texnologiyalarini tatbiq etishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Sun’iy intellektning ta’lim jarayonlarini individuallashtirish, ta’lim sifatini oshirish, o‘quvchilarning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirish hamda ta’lim boshqaruvini takomillashtirishdagi o‘rni yoritiladi. Shuningdek, professional ta’lim muassasalarida sun’iy intellekt asosidagi innovatsion texnologiyalarni joriy etishning afzalliklari, muammolari va istiqbollari ilmiy jihatdan asoslab beriladi. Professional ta’lim tizimi zamonaviy iqtisodiyotning malakali mutaxassislarga bo‘lgan ehtiyojini qondiruvchi muhim bo‘g‘in hisoblanadi. Raqamli transformatsiya jarayonlarining jadallashuvi natijasida ushbu tizimda ham innovatsion texnologiyalarni qo‘llash zarurati ortib bormoqda. Ayniqsa, sun’iy intellekt texnologiyalarining rivojlanishi ta’lim mazmuni, metodlari va boshqaruv mexanizmlarini tubdan takomillashtirish imkonini yaratmoqda. Bugungi kunda dunyoning rivojlangan mamlakatlarida professional ta’limni sun’iy intellekt asosida modernizatsiya qilish, o‘quv jarayonlarini optimallashtirish hamda ta’lim natijadorligini oshirish bo‘yicha keng ko‘lamli ilmiy-amaliy tadqiqotlar olib borilmoqda. Sun’iy intellekt – bu kompyuter tizimlarining inson tafakkuriga xos bo‘lgan o‘rganish, tahlil qilish, mantiqiy xulosa chiqarish va muammolarni hal etish kabi jarayonlarni amalga oshirish qobiliyatidir. Ushbu texnologiya katta hajmdagi ma’lumotlarni qayta ishlash, murakkab vaziyatlarni modellashtirish hamda aniq prognozlar ishlab chiqish imkoniyatiga ega. Shu jihatdan qaralganda, sun’iy intellekt professional ta’lim tizimida o‘quvchilar faoliyatini monitoring qilish, individual o‘quv dasturlarini shakllantirish va ta’lim samaradorligini oshirishning innovatsion vositasi sifatida namoyon bo‘ladi.
professional ta’lim, sun’iy intellekt, raqamli texnologiyalar, ta’lim sifati, kompetensiya, innovatsion ta’lim, raqamli transformatsiya, adaptiv o‘qitish, ta’lim boshqaruvi.
INNOVATIVE DEVELOPMENT OF MANAGEMENT SYSTEMS IN THE DIGITAL ECONOMY: INTEGRATION OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND MARKETING TECHNOLOGIES
The digital economy is reshaping the theory and practice of management, replacing linear, experience-driven decision models with data-intensive, adaptive and intelligent systems. This article examines the innovative development of management systems through the integrated use of artificial intelligence (AI) and contemporary marketing technologies. Drawing on a systematic review of recent scholarship, the study conceptualizes management as a value-creating system in which AI provides the analytical and predictive core, while marketing technologies provide the customer-facing sensing and engagement layer. The paper proposes an integration framework that links four functions — data acquisition, intelligent analytics, automated decision execution and continuous learning — and demonstrates how their combination produces measurable gains in personalization, responsiveness and resource efficiency.
digital economy, management systems, artificial intelligence, marketing technologies, digital transformation, predictive analytics, personalization, innovation.
THE IMPACT OF HUMAN CAPITAL, DIGITAL SKILLS AND ARTIFICIAL INTELLIGENCE INTEGRATION ON LABOUR MARKET STABILITY
The article examines how the interaction of three factors — human capital, digital skills and the integration of artificial intelligence (AI) — shapes the stability of the labour market. Drawing on the 2025 studies of the World Economic Forum, the International Labour Organization and recent peer-reviewed research, the author argues that AI is predominantly transforming rather than eliminating jobs, and that the stabilising or destabilising effect of this transformation depends on the depth of human capital and the breadth of digital skills. The study analyses the “human capital — digital skills — AI integration” triad as a mechanism of labour market resilience and offers recommendations for the case of Uzbekistan.
human capital, digital skills, artificial intelligence, labour market stability, workforce resilience, reskilling, upskilling, skills gap, augmentation, digital economy.
ХОТИРА ВА ҚАДРЛАШ – ФИДОЙИЛАРНИ ЭСЛАШ, УЛАРГА МИННАТДОРЧИЛИК ТУЙҒУСИДИР
Ушбу мақолада хотира ва қадрлашнинг Янги Ўзбекистонни барпо этишдаги ўрни ва аҳамияти, миллий қадриятларни асраш, аждодлар меросини улуғлаш ҳамда ёш авлодни ватанпарварлик руҳида тарбиялашдаги аҳамияти ҳақида фикр-мулоҳазалар баён этилган.
Янги Ўзбекистон, 9 май – Хотира ва қадрлаш куни, Иккинчи жаҳон уруши, мардлик ва жасорат, фашизм балоси, қаҳрамон ота-боболаримиз, фронт орти, машаққатли меҳнат, ғалаба, қадрлаш, 1999 йил 9-май, Хотира майдони, ёдгорлик.
MAKTABGACHA TAʼLIM TASHKILOTIDA 5-6 YOSHLI BOLALARNI SAVODXONLIKKA OʻRGATISHDA PEDAGOGLARNING KOʻNIKMALARINI RIVOJLANTIRISH
Mazkur maqolada maktabgacha taʼlim tashkilotida 5–6 yoshli bolalarni savodxonlikka oʻrgatishda nutq va eshitish koʻnikmalarini rivojlantirishning pedagogik ahamiyati yoritilgan boʻlib, bolalarning ogʻzaki nutqini boyitish, tovushlarni toʻgʻri talaffuz qilish, fonematik eshituvni shakllantirish hamda muloqot madaniyatini rivojlantirish usullari tahlil qilinadi. Shuningdek, savodga tayyorlash jarayonida didaktik oʻyinlar, suhbat, tinglab tushunish mashqlari va interfaol metodlardan foydalanishning samaradorligi koʻrsatib berilgan. Maqola orqali maktabgacha yoshdagi bolalarda nutqiy faollikni oshirish, eshitish orqali idrok etish qobiliyatini rivojlantirish hamda boshlangʻich taʼlimga puxta tayyorlash boʻyicha tavsiyalar beriladi.
Savodxonlik, bola, taʼlim, tarbiya, tajriba, rivojlanish, nutq, bolalar, tarbiyachi, ijodiy faoliyat, pedagogik jarayon, mahorat, shakllantirish.
CLASSIFICATION OF VECTORIZATION METHODS IN THE RASTER2VECTOR MOBILE APPLICATION
This article presents a classification and analysis of the vectorization methods implemented in the Raster2Vector mobile application. The study examines the interrelationships among the algorithms used in the raster-to-vector conversion process, including edge detection, image segmentation, contour extraction, and polygonal approximation. Furthermore, the image processing stages implemented using the OpenCV library and their impact on vectorization quality are discussed. The results demonstrate the effectiveness of the Raster2Vector mobile application in converting complex raster images into high-precision vector objects.
Raster2Vector, vectorization, raster graphics, vector graphics, OpenCV, Canny Edge Detection, Gaussian Blur, segmentation, contour detection, polygonal approximation, mobile application.
RELIYALARNI TILSHUNOSLIK ILMIDA O’RGANILISHI HAMDA TADQIQOTLAR TADRIJI
Maqolada realiya tushunchasining paydo bo'lishi, fanga kirib kelishi bosqichlari haqida so’z yuritiladi. Realiyaning asl ma’nosiga turli xil olimlarning turli xil qarashlari fanda joriylashtirilganligining nazariy asoslari keltirib o’tilgan. Tilshunoslikda realiyalarning tutgan o’rni va tarjimashunoslikda realiyalar muammosi ham bir qancha misollar bilan yoritilgan. Shuningdek, realiya birliklarining xalq turmush tarzi dunyoqarashi va madaniyati bilan aloqadorligi va ularning lug’at boyligini oshirishda milliy koloritni aks ettirishda tutgan o’rni izohlangan. Realiyalarni o’rganish bilan bog’liq tadqiqotlar doirasini kengaytirish o’ziga xos ahamiyat kasb etishi haqida ham keltirib o’tilgan. Maqola so’ngida misollardan kelib chiqqan holda realiyaning tarjimashunoslikdagi ahamiyati va eng muqobil tarjima usuli bilan yakunlanadi.
realiya, xos so’zlar, lingvokulturologiya, antroposentrik paradigma, milliy kolorit, tilshunoslik, tarjimashunoslik, ekvivalent.
AGROVOLTAIKA TIZIMLARINING QISHLOQ XO‘JALIGIDAGI SAMARADORLIGI VA ISTIQBOLLARI
Ushbu maqolada agrovoltaika tizimlarining qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishidagi samaradorligi, energiya ishlab chiqarish imkoniyatlari hamda ekologik va iqtisodiy afzalliklari tahlil qilingan. Agrovoltaika texnologiyasi bir yer maydonidan bir vaqtning o‘zida qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtirish va quyosh elektr energiyasi ishlab chiqarish imkonini beradi. Tadqiqotda agrovoltaika tizimlarining ekinlar hosildorligiga, suv resurslaridan foydalanish samaradorligiga va energiya ishlab chiqarish hajmiga ta’siri ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, dunyo tajribasi asosida agrovoltaika texnologiyalarining rivojlanish tendensiyalari hamda O‘zbekiston sharoitida ularni joriy etish istiqbollari baholangan. Tadqiqot natijalari agrovoltaika tizimlari yer resurslaridan samarali foydalanish, qishloq xo‘jaligida energiya xarajatlarini kamaytirish va barqaror rivojlanishni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.
Agrovoltaika, qayta tiklanuvchi energiya, quyosh panellari, qishloq xo‘jaligi, energiya samaradorligi, yer resurslari, suv tejash, fotoelektr tizimlar, barqaror rivojlanish, yashil energetika.
MAKTABGACHA TA’LIMDA DUAL TA’LIMNING AFZALLIKLARI
Maktabgacha ta’lim yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalar hamda maktabgacha ta’lim tashkilotlari faoliyati o‘rganildi. Natijalar dual ta’lim modeli pedagoglarning kasbiy kompetensiyalarini shakllantirish, nazariya va amaliyot integratsiyasini ta’minlash, bitiruvchilarning mehnat bozoriga moslashuvchanligini oshirishda samarali mexanizm ekanini ko‘rsatdi. Dual ta’limni yanada takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi.
dual ta’lim, maktabgacha ta’lim, pedagog kadrlar, kasbiy kompetensiya, innovatsion yondashuv, integratsiya.
МЕСТОИМЕНИЕ КАК СИСТЕМООБРАЗУЮЩИЙ ЭЛЕМЕНТ ЯЗЫКА: МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ, СИНТАКСИЧЕСКИЕ И ПРАГМАТИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ
Настоящая статья посвящена комплексному исследованию местоимения как важнейшей части речи, играющей ключевую роль в организации языковой системы. Проблема изучения местоимений заключается в их уникальной способности к дейктической, анафорической и катафорической отсылке, что делает их незаменимыми для связности текста и экономии языковых средств. Цель исследования – выявить и систематизировать морфологические, синтаксические и прагматические функции местоимений в различных языках, а также проанализировать их роль в построении когерентного дискурса. В качестве основного метода использован сравнительно-сопоставительный анализ языковых данных из русского, английского и французского языков, а также метод контекстуального анализа. Основные результаты показывают, что, несмотря на типологические различия, местоимения обладают универсальными свойствами, обеспечивающими их функциональную значимость. Выявлены общие закономерности в их склонении, согласовании и употреблении. Сделан вывод о том, что местоимения являются не просто заместителями имен, но и активными участниками создания смысловых связей, референции и когезии, что подтверждает их системообразующую роль в языке.
местоимение, морфология, синтаксис, прагматика, референция
THE MULTIFACETED ROLE OF THE INTERNET IN CONTEMPORARY STUDENT LIFE: A COMPREHENSIVE ANALYSIS
The pervasive integration of the internet into daily life has profoundly reshaped the educational landscape, particularly for students. This study addresses the evolving dynamics of internet usage among university students, focusing on its impact on academic performance, social interaction, and psychological well-being. The objective was to comprehensively analyze the various roles the internet plays in students' lives, identifying both its benefits and drawbacks. A mixed-methods approach was employed, combining a quantitative survey of 500 university students with qualitative semi-structured interviews with 30 participants. Main results indicate that while the internet is an indispensable tool for academic research and communication, excessive non-academic use correlates with decreased academic performance and increased digital addiction tendencies. Conversely, strategic internet use enhances learning outcomes and fosters global collaboration. The conclusion highlights the dual nature of internet influence, emphasizing the need for digital literacy education and balanced usage strategies to maximize its positive contributions and mitigate potential harms.
Internet usage, Student life, Academic performance, Digital literacy, Well-being
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARINING RIVOJLANISHI: NAZARIY VA AMALIY ASPEKTLAR
Mazkur maqola raqamli transformatsiya davrida axborot texnologiyalarining (AT) rivojlanish tendensiyalarini o'rganishga bag'ishlangan. Raqamli transformatsiya jamiyatning barcha sohalarida chuqur o'zgarishlarga olib kelayotgan global hodisa bo'lib, AT ushbu jarayonning harakatlantiruvchi kuchi hisoblanadi. Tadqiqotning maqsadi raqamli transformatsiya sharoitida ATning asosiy yo'nalishlarini, ularning biznes, davlat boshqaruvi va ijtimoiy sohalarga ta'sirini tahlil qilish hamda kelajakdagi rivojlanish prognozlarini shakllantirishdan iborat. Metodologik asos sifatida tizimli tahlil, qiyosiy tahlil, statistik ma'lumotlarni qayta ishlash va ekspert baholash usullari qo'llanilgan. Asosiy natijalar shuni ko'rsatadiki, sun'iy intellekt, katta ma'lumotlar, bulutli texnologiyalar va blokcheyn kabi sohalarning integratsiyalashgan rivojlanishi raqamli iqtisodiyotning o'sishini ta'minlaydi. Maqolada AT rivojlanishining asosiy bosqichlari va ularning jamiyatga ta'siri batafsil muhokama qilingan. Xulosa qilib aytganda, raqamli transformatsiya AT innovatsiyalarini talab qiladi va ularni hayotga tatbiq etish orqali yangi imkoniyatlarni yaratadi.
raqamli transformatsiya, axborot texnologiyalari, sun'iy intellekt, katta ma'lumotlar, bulutli texnologiyalar, blokcheyn, raqamli iqtisodiyot
BOLALARDA KARIES INTENSIVLIGI KO‘RSATKICHLARI ASOSIDA DISPANSER GURUHLARINI SHAKLLANTIRISH
Ushbu maqolada bolalarda tish kariesi intensivligi ko‘rsatkichlari asosida dispanser guruhlarini shakllantirishning klinik-amaliy ahamiyati yoritiladi. Karies bolalar stomatologiyasida eng ko‘p uchraydigan kasalliklardan biri bo‘lib, uning tarqalishi, qaytalanishi va asoratlanishi bolaning yoshi, tishlash bosqichi, og‘iz gigiyenasi, ovqatlanish odatlari, ftoridli profilaktika, oilaviy nazorat va somatik holat bilan chambarchas bog‘liq. Maqolada kp, KPU, KPU+kp, ICDAS va karies xavfini baholash mezonlari asosida bemorlarni dispanser guruhlariga ajratish, har bir guruh uchun kuzatuv davriyligi, profilaktik va davolash tadbirlari, ota-onalar bilan ishlash hamda maktab-pediatr-stomatolog hamkorligini yo‘lga qo‘yish masalalari tahlil qilinadi. Shuningdek, shartli klinik-epidemiologik model asosida jadval va diagrammalar orqali karies intensivligi hamda dispanser kuzatuv yo‘nalishlari ko‘rsatib berilgan.
bolalar, tish kariesi, karies intensivligi, kp indeksi, KPU indeksi, ICDAS, dispanserizatsiya, xavf guruhlari, profilaktika, stomatologik monitoring.
TISHLAR CHIQQANDAN KEYINGI NOKARIES ZARARLANISHLARNING BOLALAR YOSH GURUHLARI BO‘YICHA TARQALISHI
Ushbu maqolada tishlar chiqqandan keyin bolalarda uchraydigan nokaries zararlanishlarning yosh guruhlari bo‘yicha tarqalishi, klinik ko‘rinishlari va amaliy ahamiyati yoritilgan. Nokaries zararlanishlar kariesdan farqli ravishda bakterial kislotalar ta’sirida klassik kavak hosil bo‘lishi bilan emas, balki emal va dentinning rivojlanish nuqsonlari, post-eruptiv emal parchalanishi, eroziv yeyilish, abraziv va attritsion o‘zgarishlar, gipomineralizatsiya, dentin sezgirligi hamda tashqi muhit va xulq-atvor omillari bilan bog‘liq holda shakllanadi. Bolalarda bu jarayonlarning uchrash darajasi yosh, tish almashinuvi bosqichi, ovqatlanish odatlari, og‘iz gigiyenasi, ichimlik suvi tarkibi, somatik holat va profilaktik stomatologik nazorat darajasiga bog‘liq. Tezisda erta bolalik, maktabgacha yosh, kichik maktab yoshi va o‘smirlik davrida nokaries zararlanishlarning uchrash xususiyatlari klinik nuqtayi nazardan tahlil qilingan.
bolalar, nokaries zararlanishlar, tish eroziyasi, tish yeyilishi, emal gipomineralizatsiyasi, post-eruptiv parchalanish, dentin sezgirligi, yosh guruhlari, profilaktika.
BOLALARDA YUZ-JAG‘ SOHASIDAGI ODONTOGEN YALLIG‘LANISH KASALLIKLARINING YOSHGA DOIR KLINIK XUSUSIYATLARI
Maqolada bolalarda yuz-jag‘ sohasida uchraydigan odontogen yallig‘lanish kasalliklarining yoshga bog‘liq klinik xususiyatlari tahlil qilinadi. Mazkur patologiyalar ko‘pincha davolanmagan karies, pulpit, periodontit, periapikal yallig‘lanish o‘choqlari hamda sut va doimiy tishlar atrofidagi infeksion jarayonlar bilan bog‘liq holda rivojlanadi. Bolalarda jag‘ suyaklarining nisbatan g‘ovak tuzilishi, suyak usti pardasining faol reaktivligi, yumshoq to‘qimalarning yaxshi qon bilan ta’minlanishi, limfa tizimining sezuvchanligi va immun javobning yoshga xos xususiyatlari yallig‘lanishning qisqa vaqt ichida mahalliy o‘choqdan atrof to‘qimalarga tarqalishiga sharoit yaratadi. Ishda erta bolalik, maktabgacha yosh, kichik maktab yoshi va o‘smirlik davrida klinik belgilar farqi, differensial tashxis, davolash tamoyillari hamda profilaktik yondashuvlar izchil yoritiladi.
bolalar, yuz-jag‘ sohasi, odontogen infeksiya, yallig‘lanish kasalliklari, periostit, absess, flegmona, osteomiyelit, limfadenit, yoshga doir xususiyatlar.
O‘ZBEKISTON AHOLISIDA MIKOZLAR (DERMATOFITIYALAR)NING KLINIK XUSUSIYATLARI VA ZAMONAVIY DAVOLASH USULLARI
Ushbu tezisda O‘zbekiston aholisi orasida uchraydigan mikozlar, ayniqsa dermatofitiyalarning klinik shakllari, tashxislash mezonlari, zamonaviy davolash usullari va profilaktika tamoyillari yoritilgan. Dermatofitiyalar teri, soch va tirnoqning keratinli tuzilmalarini zararlovchi Trichophyton, Microsporum va Epidermophyton turkumidagi zamburug‘lar bilan bog‘liq bo‘lib, ularning kechishi bemorning yoshi, kasbi, gigiyenik odatlari, iqlimiy sharoit, maishiy kontaktlar va immun holatiga qarab farqlanadi. Tezisda mahalliy va tizimli antimikotik terapiyani oqilona tanlash, laborator tekshiruvlar bilan tasdiqlash, retsidivlarning oldini olish hamda antimikotik vositalarga chidamli shtammlar paydo bo‘layotgan sharoitda klinik yondashuvni takomillashtirish masalalari tahlil qilinadi.
mikozlar, dermatofitiya, klinik shakllar, tashxis, antimikotik terapiya, profilaktika, O‘zbekiston aholisi.
VATANPARVARLIK TARBIYASI YOSHLAR MA'NAVIY HAYOTINI YUKSALTIRISHNING MUHIM OMILI
Ushbu maqolada Bugungi kunda jamiyatimiz hayotida, kishilarning ongi va qalbida vatanparvarlik g‘oyasini shakllantirishda ma'naviy meros va tarixiy xotirani tiklash, uni o‘rganish va rivojlantirish zarur. Shu bilan birga jamiyat va davlatda tinchlikni asrab-avaylash, uni qadrlash masalasi ham bugungi kunning eng muhim vaziflaridan biriga aylandi.Mamlakatimizda hukm surayotgan tinchlik, millatlararo totuvlik, o‘zaro hurmat va mehr-oqibat muhitini ko‘z qorachig‘idek asrash, yosh avlod o‘rtasida harbiy-vatanparvarlik tarbiyasini kuchaytirish, Vatan taqdiri uchun yoshlarda mas'uliyat hissini o‘stirish kabi masalalari xususida fikrlar bildirilgan.
jamiyat, vatanparvarlik, inson, ijtimoiy-ma'naviy hayot, milliy g‘urur, qadriyat, ong, tafakkur, dunyoqarash, mardlik va matonat.
CREATING A GENDER-SENSITIVE EDUCATIONAL ENVIRONMENT AND INNOVATIVE MECHANISMS OF ITS MANAGEMENT
This thesis examines the concept of a gender-sensitive educational environment and highlights innovative mechanisms for its effective management. The study emphasizes the importance of equal educational opportunities, inclusive learning spaces, and administrative strategies that eliminate gender discrimination. The paper also discusses the role of teachers and educational leaders in promoting gender equity.
gender-sensitive education, educational environment, inclusion, innovation, equality, school management, pedagogy.