YOSHARIB BORAYOTGAN QANDLI DIABET.SABABLARI.TURLARI VA OLDINI OLISH YO’LLARI.
Keywords:
qandli diabet, 1-tur diabet, 2-tur diabet, gestatsion diabet, sabablar, simptomlar, profilaktika, insulin, glukoza, irsiy omillar, ovqatlanish, jismoniy faollik,sog’lom turmush tarzi tibbiy ko’rik, metabolik kasalliklar.Abstract
Ushbu maqolada qandli diabet kasalligining asosiy sabablari,klinik turlari va oldini olish yo’llari keng yoritilgan. Qandli diabet-bu organizmdagi glukoza almashinuvi buzilishi natijasida kelib chiqadigan surunkali metabolik kasallik bo’lib uning paydo bo’lishida irsiy moyillik, noto’g’ri ovqatlanish, kamharakatlik, ortiqcha vazn va stress kabi omillar muhim rol o’ynaydi.Maqolada 1-tur va 2-tur qandli diabet o’rtasidagi asosiy faqrqlar, shuningdek, homiladorlik davrida yuzaga keladigan gestatsion diabet to’g’risida ma’lumotlar keltirilgan.Diabetning klinik belgilari,asoratlari va zamonaviy davolash usullari haqida qisqacha to’xtalib o’tiladi.Ayniqsa kasallikning oldini olish masalasiga alohida e’tibor qaratilgan.Sog’lom turmush tarzini shakllantirish, muvozanatli ovqatlanish, muntazam jismoniy faollik, tana vaznini nazorat qilish va yillik tibbiy ko’riklardan o’tish orqali diabetning oldini olish mumkinligi tahlil qilinadi. Shuningdek aholining xabardorligini oshirish, erta diagnostika va profilaktik tadbirlarning ahamiyati ta’kidlanadi. Mazkur maqola maqola sog’liqni saqlash sohasi mutaxassislari, talaba va keng jamoatchilik uchun foydali bo’lishi mumkin.
References
1.American Diabetes Association. (2024). Classification and Diagnosis of Diabetes: Standards of Medical Care in Diabetes-2024. Diabetes Care, 47(Suppl. 1), S14-S31.
2.International Diabetes Federation. (2023). IDF Diabetes Atlas (10th ed.). Brussels: IDF.
3.Atkinson, M. A., Eisenbarth, G. S., & Michels, A. W. (2014). Type 1 diabetes. Lancet, 383(9911), 69-82.
4.DeFronzo, R. A., Ferrannini, E., & Zimmet, P. (2015). Diabetes mellitus: a fundamental and clinical text (3rd ed.). Wiley-Blackwell.
5.Hu, F. B. (2011). Globalization of diabetes: the role of diet, lifestyle, and genes. Diabetes Care, 34(6), 1249-1257.
6.World Health Organization. (2021). Diabetes fact sheet. Geneva: WHO.
7.Mayer-Davis, E. J., Lawrence, J. M., Dabelea, D., & Divers, J. (2017). Incidence trends of type 1 and type 2 diabetes among youths, 2002-2012. New England Journal of Medicine, 376(15), 1419-1429.
8.Tashkent Medical Academy. (2022). Endokrinologiya va diabetologiya bo'yicha o'quv qo'llanma. TMA nashriyoti.
9.G‘oyibnazarov Sh.G. Ijtimoiy ta’minot huquqi. Darslik. – 10.Toshkent: TDYU nashriyoti, 2023. – 320 b.
11.Xolmo‘minov J.Z. Buxgalteriya hisobi va audit. O‘quv qo‘llanma. – Toshkent: 12.Iqtisod-Moliya, 2024. (Xodimlar bilan hisob-kitoblar bo‘limi).
13.Abdurahmonov Q.X. Mehnat iqtisodiyoti: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Fan, 2023. – 450 b.
