SUN'IY INTELLEKT VOSITALARINING INGLIZ TILINI O'RGANUVCHILAR YOZMA KO'NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHDAGI ROLI: DALILLAR VA AMALIY TAVSIYALAR
Keywords:
sun'iy intellekt, ingliz tili yozuvi, ChatGPT, Grammarly, ikkinchi til o'zlashtirish, o'quvchi mustaqilligiAbstract
So'nggi yillarda sun'iy intellekt (SI) vositalarining ta'lim sohasiga kirib kelishi til o'qitishda yangi imkoniyatlar va yangi muammolarni birga olib keldi. Ushbu maqola ChatGPT, Grammarly va DeepL kabi SI vositalarining ingliz tilini xorijiy til sifatida o'rganuvchilar (IXTO o'rganuvchilar) yozma ko'nikmalariga ta'sirini o'rganadi. 2019–2024 yillar orasida chop etilgan tadqiqotlar ko'rib chiqildi va leksik murakkablik, grammatik to'g'rilik, matn izchilligi hamda o'quvchi mustaqilligi asosiy ko'rsatkichlar sifatida tanlandi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, SI vositalari yozuv sifatini qisqa muddatda yaxshilasa-da, bu yutuqlar mustaqil yozishda saqlanib qolmaydi va haddan tashqari tayanish o'quvchi mustaqilligini susaytirishi mumkin. Maqola oxirida "Yo'naltirilgan SI-Yordamida Yozish" (YSYY) doirasi taklif etiladi.
References
1. Becker, B. A. (2023). AI writing tools and student essay quality: A qualitative analysis. Journal of Writing Research, 15(2), 112–134.
2. Cavaleri, M., & Dianati, S. (2016). You want me to check your grammar again? The usefulness of an online grammar checker as perceived by students. Journal of Academic Language and Learning, 10(1), 223–236.
3. Fang, W. C. (2023). Integrating AI writing tools in EFL instruction. CALL-EJ, 24(1), 45–63.
4. Ferris, D., & Hedgcock, J. (2014). Teaching L2 composition: Purpose, process, and practice (3rd ed.). Routledge.
5. Holec, H. (1981). Autonomy and foreign language learning. Pergamon.
6. Huang, J., Saleh, S., & Liu, Y. (2023). A review on artificial intelligence in education: Chatbots and automatic assessment. International Journal of Emerging Technologies in Learning, 16(6), 54–76.
7. Jeon, J., & Lee, S. (2023). Large language models in education: A focus on the complementary relationship between human teachers and ChatGPT. Education and Information Technologies, 28, 15873–15892.
8. Kohnke, L., Moorhouse, B. L., & Zou, D. (2023). ChatGPT for EFL/ESL writing: Affordances, constraints and recommendations. RELC Journal, 54(2), 574–577.
9. Perkins, M., Roe, J., Postma, D., McGaughran, J., & Hickerson, D. (2024). Detection of GPT-4 generated text in higher education. Journal of Academic Ethics, 22, 89–113.
10. Qassemzadeh, A., & Soleimani, H. (2016). The impact of Grammarly feedback system on the quality of English learners' writing compositions. Theory and Practice in Language Studies, 6(11), 2205–2212.
11. Shadiev, R., & Yang, M. (2020). Review of studies on technology-enhanced language learning and teaching. Sustainability, 12(2), 524.
12. Torraco, R. J. (2005). Writing integrative literature reviews: Guidelines and examples. Human Resource Development Review, 4(3), 356–367.
13. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society. Harvard University Press.
14. Yan, D. (2023). Impact of ChatGPT on learners in a L2 writing practicum. Education and Information Technologies, 28, 13943–13967.
15. Zheng, B., Zhang, T., & Li, X. (2023). AI writing tools and EFL learner self-regulation. System, 112, 102965.