PEDAGOGICAL SCIENCES AND TEACHING METHODS
Международная открытая конференция, на которой публикуются оригинальные исследовательские и комментаторские статьи в различных областях. Основная цель — предложить интеллектуальную платформу для международных ученых и развивать междисциплинарные исследования в области прикладных наук.
GLOBALLASHUV VA AXBOROT XURUJLARI SHAROITIDA YOSHLAR MAFKURAVIY IMMUNITETINI SHAKLLANTIRISHNING PEDAGOGIK-IJTIMOIY MEXANIZMLARI
Mazkur ilmiy maqolada globallashuv va axborot xurujlari kuchayib borayotgan zamonaviy sharoitda yoshlar mafkuraviy immunitetini shakllantirishning pedagogik-ijtimoiy mexanizmlari kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqotda mafkuraviy immunitet tushunchasining mohiyati ochib berilib, uning kognitiv, aksiologik va prakseologik komponentlardan iborat integrativ tizim ekanligi ilmiy asoslanadi. Shuningdek, yoshlar ongiga ta’sir etuvchi axborot tahdidlari va ularning xususiyatlari tizimlashtirilib, media savodxonlik, tanqidiy fikrlash hamda mustaqil qaror qabul qilish kompetensiyalarining ahamiyati yoritiladi. Maqolada ta’lim tizimi, oila va ijtimoiy muhitning o‘zaro integratsiyasi asosida mafkuraviy immunitetni shakllantirishning samarali pedagogik mexanizmlari ishlab chiqilgan hamda ularning amaliy samaradorligi tajriba-sinov ishlari orqali asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari yoshlarni axborot xurujlari ta’siridan himoya qilish, ularning mafkuraviy barqarorligini ta’minlash va mustaqil fikrlovchi shaxs sifatida shakllanishiga xizmat qiluvchi ilmiy-amaliy tavsiyalarni ilgari suradi.
Globallashuv, axborot xurujlari, mafkuraviy immunitet, pedagogik mexanizmlar, ijtimoiy omillar, media savodxonlik, tanqidiy fikrlash, yoshlar tarbiyasi, axborot tahdidlari, qadriyatlar tizimi, kompetensiyaviy yondashuv, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim.
1960–1970-YILLARDA O‘ZBEKISTON SSRDA PAXTACHILIK, CHORVACHILIK VA IRRIGATSIYA TIZIMINING HOLATI
Ushbu maqolada 1960–1970-yillarda O‘zbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasida qishloq xo‘jaligining yetakchi tarmoqlari bo‘lgan paxtachilik, chorvachilik va irrigatsiya tizimining holati tarixiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda sovet agrar siyosatining markazlashgan rejalashtirishga asoslangan xususiyatlari, paxta monoculturasi shakllanishi, sug‘oriladigan yerlarning kengayishi hamda bu jarayonlarning ijtimoiy va ekologik oqibatlari ochib beriladi. Shuningdek, chorvachilikning ikkinchi darajali tarmoqqa aylanishi, resurslarning paxtachilik foydasiga notekis taqsimlanishi va boshqaruv tizimidagi korrupsiya holatlari yoritiladi. Maqola respublika va xorijiy ilmiy adabiyotlar, statistik ma’lumotlar hamda arxiv hujjatlariga tayangan holda yozilgan.
O‘zbekiston SSR, paxtachilik, chorvachilik, irrigatsiya, sovet agrar siyosati, resurslar, korrupsiya.
FERMENTLAR KINETIKASI VA ULARNING METABOLIK JARAYONLARDAGI ROLI
Ushbu maqolada fermentlar kinetikasi, ularning biologik tizimlardagi katalitik xususiyatlari hamda metabolik jarayonlarni boshqarishdagi o‘rni kompleks ravishda yoritilgan. Fermentlarning spetsifikligi, aktiv markaz tuzilishi, kinetik qonuniyatlari, shuningdek, harorat, pH va substrat konsentratsiyasining fermentativ reaksiyalar tezligiga ta’siri ilmiy asosda tahlil qilingan.
fermentlar, kinetika, metabolizm, substrat, Michaelis-Menten, ingibitor, enzimlar.
INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA MAQOLLARNI QIYOSIY O‘RGANISH
Mazkur tadqiqot ishida ingliz va o‘zbek tillaridagi maqollar lingvokulturologik va qiyosiy-tipologik jihatdan tahlil qilinadi. Maqollar xalqning tarixiy tajribasi, mentaliteti va ijtimoiy-madaniy qadriyatlarini aks ettiruvchi muhim birlik sifatida o‘rganiladi. Tadqiqot davomida har ikki tilga xos maqollarning semantik tuzilishi, obrazliligi hamda funksional xususiyatlari aniqlanadi. Shuningdek, universal va milliy-spetsifik belgilar tahlil qilinib, ularning til va tafakkur o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni ifodalashdagi o‘rni yoritiladi. Mazkur izlanish natijalari tarjima nazariyasi, madaniyatlararo kommunikatsiya va paremiologiya sohalari uchun muhim ilmiy ahamiyat kasb etadi.
maqol, paremiologiya, qiyosiy-tipologik tahlil, lingvokulturologiya, semantika, madaniyatlararo kommunikatsiya, milliy mentalitet
CHALLENGES IN TEACHING ENGLISH TO YOUNG LEARNERS
This article discusses the challenges faced in teaching English to junior learners. Teaching children requires specific approaches due to their short attention period, varying levels of motivation, and developing cognitive abilities. The study examines key difficulties such as maintaining students’ interest, managing classroom behaviors, and adapting teaching methods to suit various learning styles. It also highlights the importance of using interactive tasks, games, and visual materials to create an engaging learning environment. Additionally, the role of teachers in building confidence and encouraging participation among youth learners is emphasized. The article concludes that overcoming these challenges requires creativity, patience, and the use of age-appropriate teaching strategies to ensure effective language learning.
teaching English, young learners, language learning, classroom behavior, motivation, teaching methods, interactive tasks, learning styles, educational challenges, child development.
A. S. PUSHKINNING “BALIQCHI VA BALIQ HAQIDAGI ERTAK” ASARIDA IBORA VA AFORIZMLAR
Ushbu maqolada Aleksandr Sergeyevich Pushkinning mashhur ertaklaridan biri — Baliqchi va baliq haqidagi ertak asarida qo‘llangan iboralar va aforizmlarning badiiy, ma’naviy hamda tarbiyaviy ahamiyati tahlil qilinadi. Asardagi obrazlar nutqida uchraydigan iboralar orqali insoniy fazilatlar, ochko‘zlik, sabr va qanoat masalalari yoritiladi.
Ertak, ibora, aforizm, badiiy til, ochko‘zlik, qanoat, Pushkin, obraz, nutq, ma’naviyat
МАКТАБГАЧА ВА КИЧИК МАКТАБ ЁШИДАГИ БОЛАЛАРНИНГ ИЖТИМОИЙ ИДРОК ЭТИШ ХУСУСИЯТЛАРИ
Мақолада мактабгача ва кичик мактаб ёшидаги болаларнинг ижтимоий идрок (социал перцепция) хусусиятлари эмпирик жиҳатдан ўрганилади. Тадқиқотда болаларнинг тенгдошлари ва катталарни англаш механизмларидаги ёшга боғлиқ ўзгаришлар таҳлил қилинади. Натижалар шуни кўрсатадики, таълим босқичининг ўзгариши болаларнинг ижтимоий перцептив баҳолаш мезонларини ташқи белгилардан ички, ахлоқий-психологик хусусиятларга томон ўзгартиради.
мактабгача ва кичик мактаб ёши, болалар, ижтимоий идрок (социал перцепция), хусусиятлари, эмпирик ўрганиш.
THE ROLE OF MUSEUM PEDAGOGY IN THE DEVELOPMENT OF CULTURAL INTEGRATION IN THE EDUCATIONAL PROCESS
this article analyzes the role of museum pedagogy in the development of cultural integration in the educational process on the basis of a comprehensive approach. It highlights the theoretical foundations of museum pedagogy, the stages of its formation and development and its interaction with the modern educational system. In particular, the cultural and educational functions of museums and their impact on the intellectual, aesthetic, and social development of students are scientifically substantiated. The article extensively analyzes the unique aspects of the educational process organized in a museum environment — exhibitionism, interactivity, and experiential learning opportunities. The process of integrating museum pedagogy with education in different periods is also consistently reviewed, revealing its importance today. The modern stage highlights the role of innovative pedagogical approaches, digital technologies, and interactive methods used in museums in improving the effectiveness of education. The results of the study show that museum pedagogy, in addition to promoting cultural heritage, is an important factor in developing students' independent thinking, activating their cognitive activity, and enriching the educational process in content.
museum pedagogy, cultural integration, educational process, cultural heritage, interactive methods, innovative technologies, exposition, exhibitionism, educational effectiveness, personal development, pedagogical approach.
JISMONIY YUKLAMALARNING PSIXOFIZIOLOGIK KO'RSATKICHLARGA TA'SIRI
Ushbu maqolada jismoniy yuklamalarning inson organizmidagi psixofiziologik ko‘rsatkichlarga ta’siri tahlil qilinadi. Zamonaviy tadqiqotlar jismoniy faollik nafaqat yurak-qon tomir va mushak tizimiga, balki ruhiy holat, stressga chidamlilik, kognitiv faoliyat, kayfiyat va vegetativ boshqaruvga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatishini tasdiqlaydi. Psixofiziologik ko‘rsatkichlar qatoriga yurak urish tezligi, yurak urishlari variabelligi, arterial bosim, kortizol darajasi, subyektiv charchoq, diqqat, reaksiya tezligi va emotsional holat kiradi. Maqolada o‘rtacha me’yoriy jismoniy yuklamalarning ijobiy ta’siri, haddan tashqari yoki noto‘g‘ri rejalashtirilgan yuklamalarning esa salbiy oqibatlari ko‘rib chiqiladi. Tahlil natijasida jismoniy yuklamani ilmiy asosda me’yorlash psixofiziologik barqarorlikni saqlash va ish qobiliyatini oshirishning muhim sharti ekani asoslab beriladi. WHO muntazam jismoniy faollik ruhiy va jismoniy salomatlikka sezilarli foyda berishini, shu jumladan depressiya va xavotir alomatlarini kamaytirishini qayd etadi.
jismoniy yuklama, psixofiziologik ko‘rsatkichlar, yurak urishlari variabelligi, kortizol, stress, kognitiv faoliyat, charchoq, vegetativ nerv tizimi, jismoniy faollik, moslashuv
CENTRAL ORGANS OF THE ENDOCRINE SYSTEM: HYPOTHALAMUS AND PITUITARY GLAND – A HISTOLOGICAL OVERVIEW
The central organs of the endocrine system – the hypothalamus and the pituitary gland (hypophysis) – form a functional unit that orchestrates the entire endocrine axis. Understanding their histological structure is fundamental to comprehending their neuroendocrine regulatory roles. Objective: To describe the microscopic anatomy of the hypothalamus and pituitary gland, highlighting the structural features that underpin their neuroendocrine functions. Methods: A narrative review was conducted using standard histology textbooks and peer-reviewed literature on the histology of the endocrine system. Results: The hypothalamus contains specialized neurosecretory neurons grouped into nuclei (e.g., supraoptic and paraventricular nuclei) that produce releasing/inhibiting hormones and the posterior pituitary hormones (ADH and oxytocin). The pituitary gland consists of two distinct lobes with different embryological origins: the adenohypophysis (anterior lobe), composed of chromophobes and three types of chromophils (acidophils, basophils, and corticotrophs) that secrete trophic hormones; and the neurohypophysis (posterior lobe), composed of unmyelinated axons, pituicytes, and Herring bodies that store neurohormones. The hypothalamic-hypophyseal portal system connects the hypothalamus to the anterior pituitary, enabling precise hormonal regulation. Conclusion: The histological organization of the hypothalamus and pituitary gland reflects their integrated function as the master regulators of the endocrine system.
hypothalamus, pituitary gland, hypophysis, neurosecretory cells, adenohypophysis, neurohypophysis, histology, endocrine system
MULTIFOKAL ATEROSKLEROZDA VEGFR MARKERINING DIAGNOSTIK AHAMIYATI
Soʻngi oʻn yilliklarda yurak-qon tomir kasalliklari (YuQTK) butun dunyo boʻyicha oʻlimning asosiy sababi boʻlib qolmoqda. 2021-yilda yurak-qon tomir kasalliklari tufayli taxminan 20,5 million kishi vafot etgani qayd etilgan boʻlib, bu koʻrsatkich 1990-yilga nisbatan qariyb 60 % ga oshgan [5]. Ushbu oʻlimlarning asosiy patogenetik sababi sifatida ateroskleroz e’tirof etiladi, u yurak ishemik kasalligi, miokard infarkti, insult va periferik qon tomir kasalliklarining rivojlanishiga olib keladi [6].
Ateroskleroz patogenezida qon tomir endoteliy hujayralari markaziy rol o’ynaydi va ularning funksional holati angiogenez hamda tomir devorining qayta tuzilishi jarayonlari bilan chambarchas bogʻliq.
MULTIFOKAL ATEROSKLEROZDA KI-67 MARKERINING DIAGNOSTIK AHAMIYATI
Ateroskleroz yurak-qon tomir kasalliklarining (YuQTK) asosiy sababi boʻlib, koronar yurak kasalligi, insult va periferik arterial kasalliklarni oʻz ichiga oladi. AQShda 20 yoshdan oshgan erkaklarning 37,4% va ayollarning 35,9% ida YuQTK mavjud boʻlib, 2030-yilga borib bu koʻrsatkich 43,9% ga yetishi kutilmoqda [1]. So’nggi tadqiqotlar rux yetishmovchiligi ateroskleroz rivojlanishida muhim rol oʻynashini koʻrsatmoqda [2].
Ateroskleroz rivojlanishining dastlabki bosqichlaridan boshlab qon tomir endoteliy hujayralari morfofunksional oʻzgarishlarga uchraydi va bu jarayon endoteliy disfunksiyasi bilan tavsiflanadi.
МОНИТОРИНГ ПЕРЕВОЗОЧНОГО ПРОЦЕССА АВТОМОБИЛЬНОГО ТРАНСПОРТА С ПОМОЩЬЮ СПУТНИКОВЫХ СИСТЕМ
В данном тезисе рассматривается процесс мониторинга перевозочного процесса автомобильного транспорта с использованием спутниковых систем. Описаны основные методы мониторинга, включая дистанционные, аэрокосмические, компьютерные, статистические и ГИС-методы. Показаны цели внедрения спутникового мониторинга: контроль местоположения транспортных средств, экономия топлива, снижение аварийности, минимизация простоев, интерактивное планирование маршрутов. Описано техническое оснащение транспортных средств (GPS-приёмники, датчики расхода топлива, нагрузки на ось, температуры и др.), а также принципы работы серверных центров и картографической основы. Обоснована эффективность применения GPS/ГЛОНАСС систем для повышения качества и эффективности грузовых и пассажирских перевозок.
мониторинг, спутниковые системы, GPS, ГЛОНАСС, автомобильный транспорт, логистика, датчики, контроль топлива, маршрутизация, диспетчеризация.
SVETOFOR BUZILISHLARINI ANIQLASH VA OLDINI OLISHDA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARNING ROLI
Ushbu maqolada svetofor signallarini buzib o‘tish natijasida yuzaga keladigan yo‘l-transport hodisalari (YTH) tahlil qilinadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, har yili 1,35 million kishi YTHda vafot etadi, shundan 18–22 foizi svetofor buzilishlari bilan bog‘liq. Maqolada AQSh, Xitoy, Singapur, Yaponiya va Germaniyada qo‘llanilayotgan avtomatlashtirilgan svetofor nazorat tizimlari (video AI, IoT, V2I, LiDAR, 5G) tahlil qilinadi. Ushbu tizimlar YTH sonini 22% dan 41% gacha kamaytirganligi ko‘rsatilgan.
svetofor buzilishlari, YTH, sun’iy intellekt, video AI, V2I, IoT, raqamli kameralar, avtomatlashtirilgan nazorat.
РОЛЬ ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНЫХ ИНЖЕНЕРНЫХ СИСТЕМ В ОБЩЕСТВЕННОМ ТРАНСПОРТЕ
В данной статье на примере города Ташкента анализируются вопросы предоставления приоритета общественному транспорту с использованием интеллектуальных транспортных систем (ИТС). Из-за транспортных заторов регулярность и скорость движения автобусов снизились на 15–20%, лишь 33% пассажиров пользуются общественным транспортом. В статье приведены статистические данные о подвижном составе и пассажиропотоке по 14 маршрутам вдоль улицы Шота Руставели. Обоснована необходимость разработки коэффициентов приведения автобусов к легковому автомобилю при режимах работы светофоров, а также учёта коэффициента использования вместимости автобусов. Внедрение ИТС позволяет сократить расстояние поездки для пассажиров до 25%, а для водителей – экономить время до 30% и топливо до 20%.
интеллектуальные транспортные системы, общественный транспорт, автобус, светофор, приоритет, коэффициент приведения, пассажиропоток, транспортные заторы, Ташкент.
UMMUMMILIY QADRIYATLARNI SINGDIRISHDA YANGI PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR
Maqolada ummummiliy qadriyatlarni singdirishda yangi pedagogik texnologiyalar haqida so‘z yuritiladi.
milliy qadriyatlar, vatanparvarlik, milliy ruh, ilg‘or pedagogik texnologiyalar, kadrlar tayyorlash milliy dasturi, tarbiya va ta’lim, ma’naviyat va ma’rifat, o‘zlikni anglash, demokratiya va milliylik, pedagogik metodika, globallashuv, milliy mentalitet, mustaqil ta’lim, tarixiy tajriba, o‘zbek xalqining urf-odatlari.
СПОРТ РЕПОРТАЖЛАРИДА ЖУРНАЛИСТНИНГ ИНДИВИДУАЛ УСЛУБИ
Мазкур мақолада спорт репортажларида журналистнинг индивидуал услуби, унинг воқеани ёритишдаги ўзига хос ёндашуви ва тил воситаларидан фойдаланиш маҳорати таҳлил қилинган. Шунингдек, индивидуал услубнинг репортаж таъсирчанлиги ва қизиқарлилигини таъминлашдаги аҳамияти илмий жиҳатдан асослаб берилган.
спорт, репортаж, журналистика, тил, услуб, иборалар, интернет, телевидение, платформа, медиа матн, аудитория, таъсирчанлик.
СПОРТ ЖУРНАЛИСТИКАСИДА РЕПОРТАЖНИНГ ЎРНИ ВА АҲАМИЯТИ
Мазкур мақолада спорт журналистикасида репортаж жанрининг аҳамияти таҳлил қилинади. Унда репортаж орқали воқеанинг тезкор, жонли ва таъсирчан тарзда ёритилиши, шунингдек, унинг аудиторияга ахборот етказишдаги муҳим функциялари илмий жиҳатдан асослаб берилади.
спорт журналистикаси, репортаж, жанр, ахборот, тезкорлик, таъсирчанлик, медиа, аудитория, ОАВ.
O‘ZBEKISTON OAVIDA TURKIY DAVLATLAR TASHKILOTI FAOLIYATINING YORITILISHI
Mazkur tezisda O‘zbekiston ommaviy axborot vositalarida Turkiy davlatlar tashkiloti faoliyatining yoritilish xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotning maqsadi — milliy OAVda ushbu tashkilotga oid axborotlarning mazmuni va berilish uslublarini tahlil qilishdan iborat. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, materiallar asosan ijobiy va rasmiy ruhda, yangilik janri doirasida yoritiladi. Analitik materiallar ulushi esa nisbatan kam. Tezisda media yoritishni takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar beriladi.
Turkiy davlatlar tashkiloti, OAV, media, xalqaro hamkorlik, axborot yoritilishi, kontent tahlil.
SANOATLASHTIRISHNING EKOLOGIK OQIBATLARI: RESURSLAR TANQISLIGI VA IQLIM O‘ZGARISHI
Ushbu maqola zamonaviy davrning eng dolzarb muammolaridan biri — sanoatlashtirish jarayonining ekologik oqibatlarini, xususan, tabiiy resurslarning tanqislashuvi va global iqlim o'zgarishlari muammolarini chuqur tahlil qiladi. Maqolada sanoatlashtirish tarixiy rivojlanishi, uning atrof-muhitga ta'siri, resurslar tanqisligining sabablari va oqibatlari, iqlim o'zgarishlarining ilmiy asoslari, hamda bu muammolarni bartaraf etish yo'llari ko'rib chiqiladi.
sanoatlashtirish, ekologiya, resurslar tanqisligi, iqlim o'zgarishi, atrof-muhit, barqaror rivojlanish.
СТАНДАРТЫ ПРОВЕРКИ ЭКСПЕРТНОГО ЗАКЛЮЧЕНИЯ СУДОМ: ПРЕДЕЛЫ КОМПЕТЕНЦИИ СУДА ПРИ ОТСУТСТВИИ СПЕЦИАЛЬНЫХ ЗНАНИЙ
В статье исследуются пределы компетенции суда при оценке экспертного заключения в условиях отсутствия у суда специальных знаний. Обосновывается наличие системного противоречия между принципом свободной оценки доказательств и невозможностью непосредственной проверки научной обоснованности экспертных выводов. Анализируется нормативное регулирование Республики Узбекистан и выявляется недостаточность критериев оценки методологической составляющей судебной экспертизы. Предлагается многоуровневая модель оценки экспертного заключения, включающая процессуальный, логический и методологический уровни, а также разрабатывается трёхконтурная система верификации (триггерный, аналитический и компенсаторный контуры), позволяющая обеспечить опосредованную проверку экспертных выводов. Делается вывод о необходимости системного подхода к оценке экспертных заключений, направленного на повышение качества судебных решений и минимизацию риска формального принятия экспертных выводов.
судебная экспертиза, экспертное заключение, оценка доказательств, внутреннее убеждение суда, специальные знания, пределы компетенции суда, процесс доказывания, методология экспертизы, проверка доказательств, судебное доказывание
АВТОРСКАЯ ПОЗИЦИЯ В МАЛОЙ ПРОЗЕ А.П. ЧЕХОВА: ТРАНСФОРМАЦИЯ ПОВЕСТВОВАТЕЛЬНЫХ СТРАТЕГИЙ
Статья посвящена комплексному анализу способов выражения авторской позиции в малых эпических формах А.П. Чехова. Рассматривается эволюция чеховского метода от ранних юморесок к зрелым психологическим рассказам. Особое внимание уделяется «субъективному» и «объективному» началам, роли художественного подтекста и специфике финала в чеховской новеллистике. Автор доказывает, что отсутствие прямой авторской оценки является формой высшего доверия к этическому самоопределению читателя.
авторская интенция, малая проза, Чехов, нарратология, художественная деталь, подтекст, ирония, антропология.
FONETIKA, FONOLOGIYA,ORFOEPIYA HAQIDA UMUMIY MA’LUMOT
Ushbu maqolada tilshunoslikning asosiy bo‘limlari fonetika, fonologiya haqida, hamda orfoepik qonuniyatlar haqida fikrlar berildi. Ushbu qonuniyatlar fransuz va o‘zbek tilida qanday ko‘rinishda bo‘lishi o‘zaro qiyos qilindi. Tillardagi fonetik holatlarning o‘xshash va farqli tomonlariga, fonetikaning turlariga, vazifasiga qisqacha ta’rif berildi.
fonetika, fonologiya, unli tovush, undosh tovush, nutq tovushi, nutq apparatlari.
O‘ZBEKISTONDA ADVOKATLIK FAOLIYATINI TARTIBGA SOLISHDA ADVOKATLAR PALATASINING INSTITUTSIONAL O‘RNI VA STRATEGIK AHAMIYATI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida advokatura institutini isloh qilish sharoitida Advokatlar palatasining tutgan o‘rni va ahamiyati tizimli ravishda tahlil qilinadi. Muallif Palataning advokatlar mustaqilligini ta’minlash, ularning huquq va manfaatlarini himoya qilish hamda sohada o‘z-o‘zini boshqarish tamoyillarini joriy etishdagi institutsional rolini ochib beradi. Shuningdek, maqolada advokatlik faoliyatini raqamlashtirish (“Elektron advokatura”), litsenziyalash jarayonlarini takomillashtirish va kasbiy etika normalariga rioya etilishi ustidan nazorat qilish masalalari tadqiq etilgan. Maqola yakunida Advokatlar palatasining strategik nufuzini oshirish va uning davlat organlari bilan o‘zaro hamkorligini rivojlantirish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ilgari surilgan.
Advokatlar palatasi, advokatura, mustaqillik, institutsional rol, raqamlashtirish, o’z-o’zini boshqarish, huquqiy himoya, litsenziyalash, kasb etikasi.
ОРГАНИЗАЦИОННО-ЭКОНОМИЧЕСКИЕ МЕХАНИЗМЫ ПОВЫШЕНИЯ КОНКУРЕНТОСПОСОБНОСТИ БУХАРСКОЙ ОБЛАСТИ
Статья посвящена исследованию организационно-экономических механизмов повышения конкурентоспособности Бухарской области. Рассмотрены теоретические основы понятия «организационно-экономический механизм» применительно к региональной экономике. Проведён сравнительный анализ успешных практик регионального развития в Ташкентской области и ряде зарубежных регионов. Особое внимание уделено кластерному подходу как действенному инструменту повышения конкурентоспособности отдельных отраслей. Разработаны практические рекомендации по совершенствованию поддержки малого и среднего бизнеса, стимулированию инноваций и модернизации системы профессионального образования. Сделан вывод о необходимости комплексного межотраслевого взаимодействия государства, бизнеса и научно-образовательных учреждений.
организационно-экономический механизм, конкурентоспособность региона, кластерный подход, малый и средний бизнес, инновации, человеческий капитал, государственно-частное партнёрство.
GAMIFICATION IN HIGHER EDUCATION IN UZBEKISTAN: LEARNING WITHOUT COMPROMISING EDUCATIONAL QUALITY
This paper explores the advantages and disadvantages of gamification and successful implementation in universities of Uzbekistan without reducing the quality of education. In 21st century, innovations in the education system are increasing, and one of them is gamification. When properly implemented, gamification positively affects the quality of lessons by increasing student motivation, engagement, and knowledge retention. However, if not carefully designed, it may lead to superficial learning, over-reliance on rewards, and competition stress.
gamification, higher education, lesson quality, student motivation, advantages and disadvantages, Uzbekistan, educational innovations.
SUN'IY INTELLEKT VOSITALARINING INGLIZ TILINI O'RGANUVCHILAR YOZMA KO'NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHDAGI ROLI: DALILLAR VA AMALIY TAVSIYALAR
So'nggi yillarda sun'iy intellekt (SI) vositalarining ta'lim sohasiga kirib kelishi til o'qitishda yangi imkoniyatlar va yangi muammolarni birga olib keldi. Ushbu maqola ChatGPT, Grammarly va DeepL kabi SI vositalarining ingliz tilini xorijiy til sifatida o'rganuvchilar (IXTO o'rganuvchilar) yozma ko'nikmalariga ta'sirini o'rganadi. 2019–2024 yillar orasida chop etilgan tadqiqotlar ko'rib chiqildi va leksik murakkablik, grammatik to'g'rilik, matn izchilligi hamda o'quvchi mustaqilligi asosiy ko'rsatkichlar sifatida tanlandi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, SI vositalari yozuv sifatini qisqa muddatda yaxshilasa-da, bu yutuqlar mustaqil yozishda saqlanib qolmaydi va haddan tashqari tayanish o'quvchi mustaqilligini susaytirishi mumkin. Maqola oxirida "Yo'naltirilgan SI-Yordamida Yozish" (YSYY) doirasi taklif etiladi.
sun'iy intellekt, ingliz tili yozuvi, ChatGPT, Grammarly, ikkinchi til o'zlashtirish, o'quvchi mustaqilligi
BİYOLOJİ DIŞI UZMANLIK ALANLARINDAKİ ÖĞRENCİLERDE EKOLOJİK BİLGİ OLUŞTURMANIN ÖNEMLİ YÖNLERİ
Bu makale, biyoloji dışı uzmanlık alanlarındaki öğrenciler arasında çevre bilincinin oluşturulmasının günümüzün önemli konularından biri olduğunu belirtmektedir. Sonuçta, çevre koruma ve doğal kaynakların rasyonel kullanımı söz konusu olduğunda, uzmanlık alanından bağımsız olarak herkesin eşit derecede sorumlu olduğu vurgulanmaktadır.
biyoloji dışı uzmanlık, sürekli eğitim, çeşitli uzmanlık alanları, çevre eğitimi ve yetiştirilmesi, ekolojik dünya görüşü.
JINOYAT PROTSESSUAL HUQUQIDA ISHNI SUDGA QADAR YURITISH SHAKLLARI
Ushbu maqolada Jinoyat ishini sudga qadar yurtishning umumiy shartlari haqida ma’lumotlar berilgan. Bu shartlarning barchasi qonunda mustahkamlanib qo’yilgan. Jinoyat ishini yuritishda har bir shaxs ma’lum bir huquq va majburiyatlarga ega bo’lishi lozim. Bundan tashqari , Ishni sudga qadar yuritish shakllarini turlari va ushbu faoliyatni amalga oshiruvchi davlat organlari haqida ma'lumot berilgan.
Ishni sudga qadar yuritish tushunchasi, Tergovga qadar tekshiruv , Surishtiruv va Dastlabki tergov .
PARRANDA GRIPPI VIRUSI: HOZIRGI DAVRDAGI MUAMMOLAR VA LABORATORIYA TASHXISI
Parranda grippi viruslari, ayniqsa influenza A virusining H5 kladi vakillari, so‘nggi yillarda global veterinariya va jamoat salomatligi uchun eng dolzarb zoonoz infeksiyalardan biriga aylandi. Hozirgi epidemiologik bosqichda clade 2.3.4.4b ga mansub yuqori patogen H5N1 viruslari yovvoyi qushlar, parrandachilik xo‘jaliklari va ayrim sut emizuvchilarda keng tarqalib, odamga sporadik yuqish holatlarini yuzaga keltirmoqda. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotiga ko‘ra, 2003-yildan 2026-yil 22-yanvargacha A(H5N1) bo‘yicha 993 ta laborator tasdiqlangan odam holati va 477 ta o‘lim qayd etilgan. Hozirgi vaqtda umumiy aholi uchun xavf past deb baholansa-da, kasallangan qushlar, sut emizuvchilar yoki ifloslangan muhit bilan bevosita aloqada bo‘luvchi shaxslar uchun xavf yuqoriroq bo‘lib qolmoqda. Zamonaviy laborator tashxisning asosi real-time RT-PCR, subtiplashtirish, sekvenslash va epidemiologik kontekstni hisobga olgan algoritmik yondashuvdan iborat. Ushbu maqolada parranda grippining hozirgi davrdagi asosiy muammolari, klinik-laborator xususiyatlari va diagnostik yondashuvlari tahlil qilinadi.
parranda grippi, influenza A, H5N1, clade 2.3.4.4b, zoonoz, RT-PCR, sekvenslash, laborator tashxis.