BOLALAR YUQUMLI KASALLIKLARI. ROTAVIRUS INFEKSIYASI: EPIDEMIOLOGIYA VA DAVOLASH
Keywords:
Rotavirus, rotavirus infeksiyasi, pediatriya, yuqumli kasallik, gastroenterit, diareya, o‘tkir ich ketish, qusish, isitma, dehidratatsiya, suvsizlanish, elektrolit buzilishi, giponatriyemiya, gipokaliyemiya, ichak epiteliyasi, fekal-oral yo‘l, yuqish mexanizmi, epidemiologiya, tarqalish, mavsumiylik, bolalar populyatsiyasi, 5 yoshgacha, emizikli bolalar, chala tug‘ilgan chaqaloq, immunitet, virus shtammi, genotip, klinik tashxis, rehidratatsiya, ORS, oral suyuqliklar, parenteral suyuqlik, simptomatik davolash, antibiotiklar samarasizligi, profilaktika, rotavirus vaksina, immunizatsiya, vaksina samaradorligi, jamoaviy immunitet, shifoxona yotqizish, asorat, parvarish, suv-tuz balansi, klinik boshqaruv, gigiyena, toza suv, ota-ona xabardorligi, xavf guruhi, monitoring.Abstract
Rotavirus infeksiyasi bolalar orasida o‘tkir ich ketish (diarreya)ning eng keng tarqalgan sabablaridan biri bo‘lib, ayniqsa 5 yoshgacha bo‘lgan bolalar orasida yuqori uchraydi. Ushbu maqolada rotavirus infeksiyasining epidemiologik xususiyatlari, klinik kechishi va zamonaviy davolash tamoyillari yoritiladi. Rotavirus asosan fekal-oral yo‘l bilan yuqadi va qish–bahor mavsumida ko‘proq qayd etiladi. Epidemiologik ma’lumotlarga ko‘ra, rivojlanayotgan mamlakatlarda kasallanish ko‘rsatkichi yuqori bo‘lib, suvsizlanish bilan kechuvchi og‘ir shakllari bolalar salomatligi uchun jiddiy xavf tug‘diradi. Klinik belgilari orasida qusish, suvli ich ketish, isitma va o‘rta yoki og‘ir darajadagi dehidratatsiya asosiy o‘rin tutadi. Maqolada bolalarda suvsizlanishni baholash mezonlari, rehidratatsiya terapiyasining (oral va parenteral) o‘rni hamda simptomatik davolash prinsiplari bayon etiladi. Antibiotiklar rotavirusga qarshi samarasizligi qayd etiladi. Shuningdek, maqolada rotavirusga qarshi vaksinaning ahamiyati, uning kasallanish va og‘ir asoratlarni kamaytirishdagi roli ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Yakunda, erta tashxis qo‘yish, to‘g‘ri davolash va profilaktika choralarini kuchaytirish bolalar orasida rotavirus infeksiyasining tarqalishini sezilarli kamaytirishi asoslab beriladi.
Downloads
References
1. Abduvaxobov B., Qodirov S. Pediatriya asoslari. Toshkent: “ToshDU nashriyoti”, 2018. 512 b.
2. Ismoilov S., Xudoyberdiyev F. Bolalar yuqumli kasalliklari. Toshkent: “Meditsina”, 2016. 340 b.
3. Sultonov M. Pediatriya va bolalar salomatligi. Toshkent: “Fan”, 2017. 468 b.
4. Karimov R. Infektsion kasalliklar pediatriyada. Toshkent: “Meditsina”, 2019. 312 b.
5. Ergashev A., Tursunov J. Bolalarda gastroenterologiya va diareya kasalliklari. Toshkent: “Fan va texnologiya”, 2020. 256 b.
6. Rasulov N., Qodirov S. Neonatologiya va yuqumli kasalliklar. Toshkent: “ToshDU nashriyoti”, 2015. 400 b.
7. Mamadaliyev T. Pediatriya amaliyoti. Toshkent: “Meditsina nashriyoti”, 2018. 432 b.
8. Xolmirzaev A., Abduvahobov B. Bolalar infeksiyalari: kasalliklar va davolash. Toshkent: “Fan”, 2019. 384 b.
9. Saidov B. Pediatriya darsligi. Toshkent: “Tibbiyot nashriyoti”, 2016. 496 b.
10. Mirzaev F. Bolalarda yuqumli kasalliklar va profilaktika. Toshkent: “Fan va texnologiya”, 2021. 268 b.
