O‘ZBEKISTON AYOLLARIDA QALQONSIMON BEZ NODULLARINING GISTOLOGIK TURLARI VA PROLIFERATIV FAOLLIGINI BAHOLASH (KI-67, P53, CK19 MARKERLARI BILAN)
Keywords:
qalqonsimon bez nodullari, gistologiya, Ki-67, p53, CK19, malign transformatsiya, O‘zbekiston ayollari.Abstract
O‘zbekiston ayollarida qalqonsimon bez nodullari ultratovush tekshiruvlarida 35–48% holatlarda aniqlanadi va ularning 8–15% malign transformatsiyaga uchraydi. Ushbu nodullarning gistologik turlari va malign xavfini baholash dolzarb muammo hisoblanadi. Tadqiqot maqsadi – Toshkent shahar endokrinologiya va Respublika onkologiya markazlaridan olingan biopsiya materiallari asosida nodullarning gistologik xususiyatlarini va proliferativ faolligini Ki-67, p53 va CK19 markerlari orqali aniqlash. Material va usullar: gematoksilin-eozin (H&E) bo‘yash va immunogistokimyoviy tahlil, statistik tahlil SPSS dasturida. Ushbu markerlarning birgalikdagi qo‘llanilishi malign riskni aniqroq baholashga yordam berishi kutilmoqda. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston ayollarida erta diagnostika va davolashni yaxshilashga xizmat qilishi mumkin.
References
1.O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Endokrin kasalliklar statistikasi, 2023–2025.
2.Cibas ES, Ali SZ. The Bethesda System for Reporting Thyroid Cytopathology. 2nd ed. Springer, 2018.
3.Haugen BR, et al. 2015 American Thyroid Association Management Guidelines for Adult Patients with Thyroid Nodules and Differentiated Thyroid Cancer. Thyroid. 2016;26(1):1–133.
4.Erdian Y, et al. Ki-67 as a prognostic marker in thyroid carcinoma. J Clin Med. 2025;14(3):456.
5.Chowdhury S, et al. CK19 expression in papillary thyroid carcinoma. Endocr Pathol. 2024;35(2):112–120.
6.Xing M. Molecular pathogenesis and mechanisms of thyroid cancer. Nat Rev Cancer. 2013;13(3):184–199.
7.Baloch ZW, et al. Thyroid FNA cytology. Diagn Cytopathol. 2020;48(5):415–425.
8.O‘zbekiston Respublikasi Onkologiya markazi. Qalqonsimon bez saratoni statistikasi, 2024.
9.Mehanna H, et al. Proliferative markers in thyroid nodules. Clin Endocrinol. 2024;100(4):567–575.