SMITH EKSTRAPOLYATORLI INTELLEKTUAL ISSIQXONA BOSHQARUVI INTELLIGENT GREENHOUSE CONTROL WITH A SMITH EXTRAPOLATOR

Authors

  • Yokubjonov Umidjon Yusufjon o’g’li Islom Karimov nomidagi Toshkent Davlat Texnika Universiteti, Magistrant Master’s Student at Tashkent State Technical University named after Islam Karimov Email: umidjony2001@gmail.com Author
  • Muxitdinov Djalolitdin Paxrritdinovich Islom Karimov nomidagi Toshkent Davlat Texnika Universiteti, Professor Professor at Tashkent State Technical University named after Islam Karimov Email: muxitdino48@mail.ru Author

Keywords:

Smith ekstrapolyatori, intellektual boshqaruv, issiqxona mikroiqlimi, transport kechikishi, PID-regulyator, Poncele–Chikoleva prinsipi, avtomatlashtirilgan tizim, energiya tejamkorlik, issiqlik ta’minoti, bashoratli modellashtirish, robust boshqaruv, System View modellashtirish, mikroiqlim barqarorligi, aqlli issiqxona.

Abstract

Mazkur maqolada issiqxona mikroiqlimini boshqarish tizimlarida transport kechikishlarini kompensatsiyalash muammosi o‘rganiladi. An’anaviy PID-regulyatorlar sekin termodinamik jarayonlar va kechikishli tizimlarda barqaror ishlay olmaydi. Shu sababli, Smith ekstrapolyatori asosida intellektual boshqaruv yondashuvi ishlab chiqildi. Ushbu usul issiqxonadagi issiqlik-texnik jarayonlarni bashoratli modellashtirish orqali kechikishlarni bartaraf etadi, tizimning barqarorligini oshiradi va energiya sarfini kamaytiradi. Tadqiqot natijalari issiqxonalarda avtomatlashtirilgan boshqaruv sifatini yaxshilash hamda o‘simliklar uchun optimal iqlim muhitini saqlash imkonini berishini ko‘rsatdi.

References

1. Smith, O. J. M. (1957). Closed Control of Loops with Dead Time. Chemical Engineering Progress, 53(5), 217–219.

2. Åström, K. J., & Hägglund, T. (2006). Advanced PID Control. ISA – The Instrumentation, Systems, and Automation Society.

3. Bequette, B. W. (2003). Process Control: Modeling, Design, and Simulation. Prentice Hall.

4. Van Straten, G., & van Willigenburg, L. G. (2002). Optimal Control of Greenhouse Cultivation. CRC Press.

5. Sigrimis, N., Arvanitis, K., & Pasgianos, G. (2001). Energy Saving Strategies in Greenhouse Climate Control Using Adaptive Predictive Control. Computers and Electronics in Agriculture, 31(1), 93–111.

6. Li, T., & He, D. (2018). Intelligent Control of Greenhouse Environment Using Smith Predictor and Neural Networks. International Journal of Automation and Smart Technology, 8(4), 253–262.

7. Poncele, G., & Chicoleva, M. (1985). Principes de la Régulation Intégrale. Paris: Lavoisier.

8. Albright, L. D. (1990). Environment Control for Animals and Plants. ASAE Monograph.

8. Uzenergoqurilish, O‘zbekiston Respublikasi Energetika Vazirligi. (2021). Issiqxona energetik tizimlarini avtomatlashtirish bo‘yicha me’yoriy hujjatlar to‘plami. Toshkent.

Downloads

Published

2026-03-05