SEMIZLIK VA METABOLIZM
Keywords:
semizlik, metabolizm, metabolik sindrom, dietoterapiya, gormonal disbalans, intermittent fasting, bazal metabolizm, adipokinlar, leptin, adiponektin, vazn boshqaruvi.Abstract
Ushbu maqolada semizlik va metabolizm o‘rtasidagi murakkab bog‘liqlik, metabolik sindromda dietoterapiyaning samaradorligi, semizlik va gormonal disbalans munosabati, intermittent fasting, ya’ni davriy ochlik rejimining endokrin tizimga ta’siri, bazal metabolizm tezligi asosida individual dieta tuzish hamda adipokinlarning vazn boshqaruvidagi roli ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Semizlik oddiy tana vaznining ortishi emas, balki yog‘ to‘qimasi, insulin rezistentligi, gormonal o‘zgarishlar, yallig‘lanish mediatorlari va energiya almashinuvi buzilishlari bilan bog‘liq kompleks metabolik holat sifatida qaraladi. Maqolada semizlikni oldini olish va boshqarishda individual, kompleks va tibbiy nazoratga asoslangan yondashuv zarurligi asoslab beriladi.
References
1. World Health Organization. Obesity and overweight. WHO Fact Sheet, 2025.
2. Apovian C. M. et al. Pharmacological Management of Obesity: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 2015.
3. Swarup S. et al. Metabolic Syndrome. StatPearls, NCBI Bookshelf, 2024.
4. Castro-Barquero S. et al. Dietary Strategies for Metabolic Syndrome. Nutrients, 2020.
5. Valenzuela-Fuenzalida J. J. et al. Effectiveness of DASH Diet versus Other Diet Modalities in Patients with Metabolic Syndrome: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients, 2024.
6. Pasquali R. et al. European Society of Endocrinology Clinical Practice Guideline: Endocrine work-up in obesity. European Journal of Endocrinology, 2020.
7. Lu L. et al. The effect of intermittent fasting on insulin resistance, lipid profile and inflammation. Systematic review and meta-analysis, 2025.