SURUNKALI DERMATOZLARDA PSIXODERMATOLOGIK KASALLIKLARNING SHAKLLANISHI VA BEMORLAR HAYOT SIFATIGA TAʻSIRI.
Keywords:
Surunkali dermatozlar, DLQI, qichishish, psixologik moslashuv, ruhiy bezovtalik, skriningAbstract
Maqsad — surunkali dermatozlarda psixodermatologik buzilishlar rivojlanishi va ular bemorlar kundalik faolligiga qanday taʻsir qilishini baholash. Metodlar — 100 nafar bemorda qiyosiy klinik kuzatuv oʻtkazildi; ulardan 48 nafarida psixodermatologik belgilar aniqlangan bo’lsa, 52 nafari esa bunday belgilar kuzatilmadi. Dermatologik holat, qichishish kuchi, HADS va DLQI ballari bir xil protokol boʻyicha qayd etildi. Natijalar — psixodermatologik belgilar kuzatilgan guruhda DLQI oʻrtacha 18,4±4,1 ball boʻlib, nazorat guruhidagi 9,1±3,8 balldan yuqori chiqdi (p<0,001). Qichishish 7,8±1,2 ballga, xavotir va depressiya koʻrsatkichlari esa mos ravishda 11,4±2,6 va 10,7±2,4 ballga teng boʻldi. Xulosa — psixodermatologik oʻzgarishlar klinik kechishni ogʻirlashtiradi, shuning uchun dermatologik qabulda erta psixologik skrining va DLQI monitoringi zarur.
References
1. Koo J., Lee C.S. Psychodermatology: a practical guide // American Journal of Clinical Dermatology. — 2021. — Vol. 22, № 1. — P. 1-12. — DOI: 10.1007/s40257-020-00561-8
2. Misery L., Stander S., Szepietowski J.C. et al. Definition of psychodermatology and psychodermatologic disorders // Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. — 2021. — Vol. 35, № 2. — P. 1-8. — DOI: 10.1111/jdv.16912
3. Dalgard F.J., Gieler U., Tomas-Aragones L. et al. The psychological burden of skin diseases: a cross-sectional study of patients with chronic dermatoses // Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology. — 2022. — Vol. 36, № 4. — P. 567-575. — DOI: 10.1111/jdv.17890
4. Patel K.R., Immaneni S., Singam V. et al. Association between chronic skin disease and quality of life: a systematic review // Dermatology and Therapy. — 2021. — Vol. 11, № 6. — P. 1891-1908. — DOI: 10.1007/s13555-021-00603-4
5. Bewley A., Affleck A., Bundy C. et al. Psychodermatology in clinical practice: assessment and management of patients with chronic dermatoses // Clinical and Experimental Dermatology. — 2023. — Vol. 48, № 9. — P. 1123-1131. — DOI: 10.1111/ced.15345
6. Finlay A.Y., Salek M.S. Dermatology Life Quality Index (DLQI): a simple practical measure for routine clinical use // Clinical and Experimental Dermatology. — 2021. — Vol. 46, № 7. — P. 1-7. — DOI: 10.1111/ced.14645
7. Ständer S., Augustin M., Reich A. et al. Chronic pruritus and psychodermatologic comorbidity in dermatology patients // Acta Dermato-Venereologica. — 2022. — Vol. 102, № 5. — P. adv00712. — DOI: 10.2340/actadv.v102.3712
8. Karimov B.Sh., Ismailova N.A. Surunkali dermatozlarda psixologik buzilishlar va hayot sifati // Oʻzbekiston tibbiyot jurnali. — 2023. — № 4. — B. 45-49.
9. Mirzaeva D.R., Khamidova M.M. Surunkali teri kasalliklarida psixodermatologik yondashuv // Toshkent tibbiyot akademiyasi axboroti. — 2022. — № 3. — B. 88-92.
10. Петрова Е.В., Соколова Н.В. Психодерматологические расстройства у больных хроническими дерматозами // Вестник дерматологии и венерологии. — 2021. — № 6. — С. 14-20.
11. Иванова Т.А., Кузнецова М.В. Качество жизни пациентов с хроническими дерматозами и психоэмоциональные нарушения // Российский журнал кожных и венерических болезней. — 2022. — Т. 25, № 2. — С. 33-39.
12. Сидоренко А.В., Лебедева Е.А. Психодерматология в клинической практике: современные подходы // Клиническая дерматология и венерология. — 2024. — Т. 23, № 1. — С. 5-12.