SEMIZLIK VA METABOLIZM
Keywords:
semizlik, metabolizm, metabolik sindrom, dietoterapiya, gormonal disbalans, intermittent fasting, bazal metabolizm, adipokinlar, leptin, adiponektin, vazn boshqaruvi.Abstract
Ushbu maqolada semizlik va metabolizm o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik, metabolik sindromda dietoterapiyaning samaradorligi, semizlik va gormonal disbalans munosabati, intermittent fasting, ya’ni davriy ochlik rejimining endokrin tizimga ta’siri, bazal metabolizm tezligiga asoslangan individual dietani tuzish hamda adipokinlarning vazn boshqaruvidagi roli ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Semizlik oddiy tana vaznining ortishi emas, balki yog‘ to‘qimasi faoliyati, insulin rezistentligi, past darajadagi surunkali yallig‘lanish, gormonal o‘zgarishlar va energiya almashinuvi buzilishlari bilan bog‘liq murakkab metabolik holat sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqolada semizlikni boshqarishda individual, kompleks, xavfsiz va tibbiy nazoratga asoslangan yondashuv zarurligi asoslab beriladi.
References
1. World Health Organization. Obesity and overweight. WHO Fact Sheet, 2025.
2. Apovian C. M. et al. Pharmacological Management of Obesity: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 2015.
3. Swarup S. et al. Metabolic Syndrome. StatPearls, NCBI Bookshelf, 2024.
4. Scaglione S. et al. Effects of the Mediterranean Diet on the Components of Metabolic Syndrome. 2025.
5. Liu J. et al. Association between DASH diet and metabolic syndrome. 2025.
6. Pasquali R. et al. European Society of Endocrinology Clinical Practice Guideline: Endocrine work-up in obesity. European Journal of Endocrinology, 2020.
7. National Center for Biotechnology Information. Energy Balance and Obesity. NCBI Bookshelf.
8. Würfel M. et al. Adipokines as Clinically Relevant Therapeutic Targets in Obesity. Biomedicines, 2023.