ATMOSFERA: TUZILISHI, XOSSALARI VA UNING HAYOTDAGI AHAMIYATI
Keywords:
atmosfera, troposfera, stratosfera, mezosfera, termosfera, ekzosfera, havo tarkibi, issiqxona effekti, ozon qatlami, iqlim, aerologiya, meteorologiya, ekologiya, havo ifloslanishi, Parij kelishuvi.Abstract
Ushbu maqolada Yer sayyorasini o'rab turuvchi gaz qobig'i — atmosfera haqida keng qamrovli ilmiy ma'lumotlar yoritilgan. Atmosferaning tarkibi, qatlamlari, fizikaviy va kimyoviy xossalari hamda inson hayotidagi ulkan ahamiyati batafsil ko'rib chiqilgan. Shuningdek, atmosferaning iqlim shakllanishidagi roli, suv aylanishidagi o'rni, ekologik muammolar va uni muhofaza qilish zarurligi chuqur tadqiq etilgan. Maqolada issiqxona effektining mexanizmi, ozon qatlamining buzilishi, havo ifloslanishining tirik organizmlarga ta'siri, shuningdek xalqaro ekologik kelishuvlar va O'zbekistonning bu boradagi siyosati ham alohida ko'rib chiqilgan. Maqola boshlang'ich ta'lim yo'nalishi talabalari va tabiiy fanlar o'qituvchilari uchun mo'ljallangan.
References
1. Raximov I.A., Tursunov M.T. Umumiy meteorologiya va iqlimologiya. — Toshkent: O'qituvchi, 2018. — 312 b.
2. Ismoilov T. Tabiiy geografiya. — Toshkent: TDPU nashriyoti, 2020. — 245 b.
3. Xoliqov N.X. Ekologiya asoslari. — Toshkent: Fan, 2019. — 198 b.
4. Wallace J.M., Hobbs P.V. Atmospheric Science: An Introductory Survey. — Amsterdam: Elsevier, 2006. — 483 p.
5. Lutgens F.K., Tarbuck E.J. The Atmosphere: An Introduction to Meteorology. — Pearson, 2019. — 528 p.
6. O'zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o'zgarishi vazirligi. Milliy iqlim o'zgarishi strategiyasi. — Toshkent, 2021.
7. IPCC. Climate Change 2023: Synthesis Report. — Geneva: IPCC, 2023. — 184 p.
8. Abdullayeva M. Boshlang'ich sinflarda tabiiyot darslarini o'qitish metodikasi. — Andijon: ADPI, 2022. — 160 b.
9. Stull R. Meteorology for Scientists and Engineers. — Vancouver: University of British Columbia, 2015. — 940 p.
10. Salimov R.A. O'zbekistonda ekologik ta'lim va tarbiya. — Toshkent: Akademiya, 2020. — 210 b.
