O'ZBEKISTONDA CHAKANA SAVDONING AHAMYATI VA ZARURLIGI
Keywords:
chakana savdo, O‘zbekiston, iqtisodiy transformatsiya, zamonaviy savdo formatlari, elektron tijorat o‘sishi, raqamli transformatsiya, ta’minot zanjiri modernizatsiyasi, iste’mol bozorlari, 2026-yil ma’lumotlariAbstract
Ushbu maqola 2026-yil aprel holatiga ko‘ra, eng so‘nggi statistik ma’lumotlar va xalqaro ilg‘or tajribalar asosida O‘zbekiston iqtisodiyotida chakana savdoning ahamiyati va zarurligini tahlil qiladi. Tadqiqotda chakana savdo aylanmasining misli ko‘rilmagan darajada o‘sib, 2025-yilda 482,4 trillion so‘mga yetgani (yillik 11,2% o‘sish), shuningdek, elektron tijoratning tez sur’atlar bilan rivojlanib, 22,7 trillion so‘mga (umumiy chakana savdoning 4,6%) yetgani ko‘rib chiqiladi.
Rivojlanayotgan iqtisodiyotlar, ayniqsa postsotsialistik o‘tish davridagi mamlakatlarda chakana savdo sektorining rivojlanishi bo‘yicha qiyosiy tahlilga tayangan holda, tadqiqot O‘zbekiston chakana savdo infratuzilmasini modernizatsiya qilish uchun muhim muvaffaqiyat omillarini aniqlaydi.
Mazkur ish chakana savdo geografiyasi, ta’minot zanjiri boshqaruvi va raqamli transformatsiya nazariy yondashuvlaridan foydalanib, Markaziy Osiyoning eng jadal rivojlanayotgan bozorida chakana savdo sektorini barqaror rivojlantirish bo‘yicha dalillarga asoslangan siyosiy tavsiyalarni taklif etadi.
References
Xalqaro Ilmiy Adabiyotlar
1. Goldman, A. (2001). The transfer of retail formats into developing economies. Journal of Retailing, 77(2), 221-242.
2. Levy, M., & Weitz, B. A. (2012). Retailing management (8th ed.). McGraw-Hill.
3. Reis, J., & Pinto, R. (2015). A comprehensive view of omnichannel retailing. International Journal of Retail & Distribution Management, 43(11), 1016-1036.
O'zbekiston Milliy Adabiyotlar
4. Ahmedov, Sh. (2024). Chakana savdo va uning rivojlanish omillari. Iqtisodiyot va moliya, (1), 45-52.
5. Akramov, T. (2026). Integration of marketing strategies in retail trade activities. International Journal of Business and Management, 11(2), 78-89.
6. Khayinov, B. (2024). The impact of e-commerce on traditional retail in Uzbekistan. Journal of Economic Studies, 15(4), 234-248.
Xalqaro Tashkilotlar Hisobotlari
7. Asian Development Bank. (2025). Asian Development Outlook 2025: Uzbekistan. Manila: ADB.
8. EBRD. (2025). Regional Economic Prospects: Central Asia. London: EBRD.
9. IMF. (2025). World Economic Outlook. Washington, DC: IMF.
10. World Bank. (2026). Global Economic Prospects: Central Asia Outlook. Washington, DC: World Bank.
O'zbekiston Rasmiy Hujjatlari
11. O'zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo'mitasi. (2026). Chakana va ulgurji savdo tovar aylanmasi (2025-2026). Toshkent.
12. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni. (2026). "O'zbekiston-2030" strategiyasi. PQ-123, 07.01.2026.
13. NAPP. (2026). Elektron tijorat bozori monitoringi (2025-yil). Toshkent.
Onlayn Resurslar
14. ECDB. (2026). E-Commerce Industry in Uzbekistan 2025-2030.
15. Orient Group. (2022). Uzbekistan Retail Market Analysis.
16. UzDaily. (2026). Online Sales in Uzbekistan Reach 22.7 Trillion Soums.
