BOSH MIYADA QON AYLANISHI BUZILISHI: ISHEMIK VA GEMORAGIK INSULTLAR
Keywords:
ishemik insult, gemoragik insult, bosh miya qon aylanishi, ateroskleroz, tromboliz, hamshiralik parvarishi, reabilitatsiya, neytroproteksiya, gemorragik transformatsiya, qon-miya to'sig'i.Abstract
Ushbu maqolada bosh miyada qon aylanishi buzilishining ikkita asosiy turi — ishemik va gemoragik insultlar haqida batafsil ma'lumot berilgan. Insult — dunyoda nogʻironlik va oʻlimning asosiy sabablaridan biri sifatida tibbiyot uchun dolzarb muammo boʻlib qolmoqda. Maqolada insultning etiopatogenezi, klinik ko'rinishlari, diagnostika usullari, davolash tamoyillari va hamshira faoliyatidagi o'rni yoritilgan. Shuningdek, ishemik va gemoragik insultlar o'rtasidagi patofizioilogik farqlar, qo'llaniladigan dori vositalari hamda reabilitatsiya jarayoni to'g'risida ilmiy ma'lumotlar keltirilgan. Hamshiralik amaliyotida insult bemorlarini parvarish qilishda e'tibor qaratilishi lozim bo'lgan asosiy jihatlar ko'rib chiqilgan.
References
1. Adams H.P., del Zoppo G., Alberts M.J. et al. Guidelines for the early management of patients with ischemic stroke. Stroke. 2023;54(1):e33–e156.
2. Hemphill J.C., Greenberg S.M., Anderson C.S. et al. Guidelines for the management of spontaneous intracerebral hemorrhage. Stroke. 2022;53(7):e282–e361.
3. Гусев Е.И., Коновалов А.Н., Скворцова В.И. Неврология и нейрохирургия. — М.: ГЭОТАР-Медиа, 2021. — 688 б.
4. Мирзаев А.Т. O'tkir serebrovaskulyar kasalliklar: diagnostika va davolash qo'llanmasi. — T.: Toshkent tibbiyot akademiyasi, 2022. — 240 b.
5. Feigin V.L., Stark B.A., Johnson C.O. et al. Global, regional, and national burden of stroke and its risk factors: a systematic analysis. Lancet Neurology. 2021;20(10):795–820.
6. Kamolova D.S., Yusupov A.R. Hamshiralik amaliyotida nevrologik bemorlarni parvarish qilish. — T.: O'zbekiston, 2023. — 312 b.
7. Winstein C.J., Stein J., Arena R. et al. Guidelines for adult stroke rehabilitation and recovery. Stroke. 2022;53(6):e98–e199.
Egamova Shahnoza Zokir qizi | Shahrisabz Abu Ali ibn Sino nomidagi jamoat salomatligi texnikumi | 2025
