AQSHNING AFG‘ONISTON YO‘NALISHIDAGI TASHQI SIYOSATI OQIBATLARI VA UNING O‘ZBЕKISTON MILLIY XAVFSIZLIGIGA TA’SIRI

Authors

  • Joldasbekova Roza Kurbanbek qizi Author
  • Nasimov Sunnatillo Valijonovich Author

Keywords:

AQSH, Afg‘oniston, O‘zbekiston, milliy xavfsizlik, strategik sheriklik, Tolibon, transchegaraviy tahdidlar, gumanitar yordam, terrorizm, giyohvandlik, noqonuniy migratsiya.

Abstract

Mazkur maqola AQSHning Afg‘onistonga nisbatan olib borayotgan tashqi siyosatining mintaqaviy oqibatlari, xususan, uning O‘zbekiston milliy xavfsizligiga ko‘rsatayotgan ta’sirini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada O‘zbekiston-AQSH strategik sheriklik munosabatlarida afg‘on omilining tarixiy evolyutsiyasi, 2021-yil avgustida Amerika qo‘shinlarining Afg‘onistondan chiqib ketishi ortidan yuzaga kelgan xavfsizlik muammolari, jumladan, transchegaraviy terrorizm, giyohvandlik, noqonuniy migratsiya va iqtisodiy-gumanitar inqirozning mintaqaviy tarqalishi masalalari atroflicha yoritilgan.Shuningdek, O‘zbekistonning Afg‘oniston bo‘yicha mustaqil siyosati, Tolibon hukumatiga nisbatan pragmatik yondashuvi va mintaqaviy barqarorlikni ta’minlashdagi konstruktiv roli tahlil qilinadi. AQSH yordamining keskin qisqarishi natijasida Afg‘onistonda chuqurlashgan ijtimoiy-iqtisodiy inqiroz O‘zbekiston uchun yangi xavfsizlik tahdidlarini keltirib chiqarayotganligi asoslab berilgan.

References

1. Hakimi, H. (2025). Evolving US Foreign Policy on Afghanistan Under Second Trump Presidency. Center for Conflict and Humanitarian Studies Policy Briefing Paper, September 2025.

2. Starr, F. (2021). Uzbekistan and the United States: A Strategic Partnership. Central Asia-Caucasus Institute, Washington D.C.

3. O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi (2002). O‘zbekiston-AQSH strategik sheriklik deklaratsiyasi. Toshkent.

4. Trump, D. (2025). America First Foreign Policy Agenda. White House Press Release, January 2025.

5. U.S. Department of State (2022). U.S. Relations With Uzbekistan. Bureau of South and Central Asian Affairs.

6. Blank, S. (2023). Uzbekistan's Role in the War on Terror. Journal of Central Asian Studies, Vol. 45, No. 2.

7. Cooley, A. (2021). Great Games, Local Rules: The New Great Power Contest in Central Asia. Oxford University Press.

8. U.S.-Uzbekistan Joint Declaration on Strategic Partnership (2002). Tashkent, March 12.

9. Kucera, J. (2012). Uzbekistan Leaves Northern Distribution Network. Eurasianet, July 15.

10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining AQSHga tashrifi yakunlari bo‘yicha qo‘shma bayonot (2018). Toshkent, sentyabr.

11. Toshkent xalqaro konferensiyasi materiallari (2020). "Afg‘oniston: xavfsizlik va iqtisodiy rivojlanish". Toshkent.

12. U.S. Central Command (2020). Northern Distribution Network: Logistics and Operations Report.

13. International Crisis Group (2023). Uzbekistan's Security Policies in Post-Taliban Afghanistan. ICG Report No. 42, Brussels.

14. Khalilzad, Z. (2022). The Envoy: From Kabul to Washington. PublicAffairs.

15. NATO (2021). Transit and Logistics Cooperation with Uzbekistan. NATO Background Briefing.

16. U.S. Department of Defense (2023). Security Assistance to Uzbekistan: 2018-2023 Report.

17. The Diplomat (2024). Evaluating the Taliban's Economic Policies, September 13.

18. World Bank (2025). Afghanistan Economic Update. Washington D.C., April.

19. SIGAR (2025). Quarterly Report to the United States Congress, 30 April 2025.

20. United Nations Security Council (2025). Threat Assessment on ISIS-Khorasan and Regional Terrorism. UN Document S/2025/112.

21. VOA (2025). Afghanistan's Northern Provinces: Ethnic Tensions and Security Challenges, March 15.

22. Gazeta.uz (2021). Toshkentda afg‘on masalasi bo‘yicha xalqaro konferensiya bo‘lib o‘tdi, 20 sentyabr.

23. The Guardian (2025). Rubio says 83% of USAid programs terminated after six-week purge, 10 March.

24. NPR (2025). U.S. puts virtually all foreign aid on 90-day hold, issues 'stop-work' order, 24 January.

25. UN News (2025). Senior envoy warns Iran-Israel conflict deepening crisis in Afghanistan, 23 June.

26. WFP (2025). Afghanistan Food Security Update. World Food Programme, July.

27. UNHCR (2025). Afghanistan Refugee Situation Report. Geneva, December.

28. CNN (2025). ISIS-Khorasan: The Growing Threat to Central Asia, August 10.

29. UNODC (2025). Afghanistan Opium Survey 2025. Vienna.

30. O‘zbekiston Ichki ishlar vazirligi (2025). Migratsiya holati bo‘yicha hisobot. Toshkent, noyabr.

31. Chegarachilar (2025). O‘zbekiston-Turkmaniston-Afgoniston chegara uchburchagida operatsiyalar natijalari. Toshkent.

32. Eurasianet (2025). Qoshtepa Canal: Afghanistan's Water Project and Central Asian Concerns, June 22.

33. O‘zbekiston Energetika vazirligi (2025). Afg‘onistonga elektr energiyasi eksporti bo‘yicha hisobot. Toshkent.

34. Asian Development Bank (2025). Mazar-i-Sharif – Kabul – Peshawar Railway Project: Progress Report.

35. O‘zbekiston Favqulodda vaziyatlar vazirligi (2025). Afg‘onistonga gumanitar yordam yetkazish bo‘yicha hisobot. Toshkent.

36. The Times of Central Asia (2025). Uzbekistan, Turkmenistan, Afghanistan Border Security Cooperation, October 5.

37. Toshkent xalqaro konferensiyasi materiallari (2025). "Afg‘oniston: mintaqaviy hamkorlik va barqaror rivojlanish istiqbollari". Toshkent.

Downloads

Published

2026-06-21