THE THEORY OF RECENT SCIENTIFIC RESEARCH IN THE FIELD OF PEDAGOGY
Международная открытая конференция, на которой публикуются оригинальные исследовательские и комментаторские статьи в различных областях. Основная цель — предложить интеллектуальную платформу для международных ученых и развивать междисциплинарные исследования в области прикладных наук.
EVALUATION OF THE 1000-KERNEL WEIGHT OF FIELD PEA (PISUM ARVENSE) ACCESSIONS
Based on the research results presented in this article, the primary objective is to evaluate the 1000-kernel weight of field pea (Pisum arvense) accessions intended for cultivation on irrigated lands, and to select the high-performing genotypes displaying superior metrics.
Field pea, yield, productivity, ton, centner, kilogram, gram, 1000-kernel weight, evaluation, grain, pod, variety, research, forage accessions.
ПРИНЦИПЫ ЦИФРОВОГО ОТОБРАЖЕНИЯ ГРАНИЦ ПОЛЕЗНЫХ ИСКОПАЕМЫХ НА ОСНОВЕ ДАННЫХ СКВАЖИН, ПРОБУРЕННЫХ С ЗЕМНОЙ ПОВЕРХНОСТИ
В данной статье приведены принципы определения границ полезных ископаемых на основе скважин, пробуренных с земной поверхности, и их отображения с помощью цифровой фотограмметрии. Развитие технологий цифрового отображения позволяет с высокой точностью моделировать геологические объекты, создавать трёхмерные (3D) модели рельефа и с высокой точностью устанавливать границы месторождений. В исследовании рассмотрены методы создания геопривязанных ортофотопланов и цифровой модели местности (ЦММ) путём интеграции аэрофотоснимков, спутниковых изображений и данных наземных наблюдений. Результаты показывают, что цифровая фотограмметрия обеспечивает более высокую точность и эффективность при определении границ в горном деле по сравнению с традиционными методами.
цифровая фотограмметрия, скважина, ЦММ, ортофотоплан, аэротриангуляция, ГИС.
SANOAT XAVFSIZLIGINI OSHIRISHDA OCHIQ KON ISHLARI MONITORINGINING INNOVATSION MARKSHEYDERLIK TA’MINOTI VA RAQAMLI GEOAXBOROT TEXNOLOGIYALARI (O‘ZBEKISTON KONLARI MISOLIDA)
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasidagi yirik ochiq kon korxonalarida sanoat xavfsizligini ta’minlash va geotexnik xavflarni kamaytirish maqsadida zamonaviy marksheyderlik monitoring tizimlarini joriy etishning ilmiy-amaliy asoslari tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida GNSS/RTK texnologiyalari, LiDAR lazerli skanerlash, UUA aerofotogrammetriyasi, InSAR radar interferometriyasi, geoaxborot tizimlari (GIS), BIM va Digital Twin platformalari asosida raqamli monitoring tizimlarining samaradorligi kompleks tahlil qilindi. Muruntov, Ko‘kpatas, Qalmoqqir va Angren konlari misolida geomexanik jarayonlarni real vaqt rejimida monitoring qilish, bort deformatsiyalarini prognozlash hamda avariyaviy holatlarning oldini olishning innovatsion usullari ishlab chiqildi. Tadqiqot natijalari zamonaviy raqamli monitoring tizimlari sanoat xavfsizligini oshirish, kon-geologik jarayonlarni prognozlash aniqligini yaxshilash va ishlab chiqarish samaradorligini oshirishda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatdi.
sanoat xavfsizligi, marksheyderlik monitoringi, GNSS, RTK, LiDAR, InSAR, UUA, Digital Twin, GIS, BIM, sun’iy intellekt, deformatsion monitoring, ochiq kon ishlari, geotexnik xavf, uch o‘lchamli modellashtirish.
TO'GRIDAN-TO'G'RI XORIJIY INVESTITSIYALARNING IQTISODIY O'SISHGA TA'SIRI: NAZARIY ASOSLAR VA EMPIRIK TAHLIL
Ushbu maqolada to'g'ridan-to'g'ri xorijiy investitsiyalar (FDI) va iqtisodiy o'sish o'rtasidagi munosabatlar nazariy va empirik jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot neoklassik va endogen o'sish nazariyalariga asoslangan holda, 2000-2023 yillar davomida rivojlanayotgan mamlakatlar bo'yicha panel ma'lumotlaridan foydalanadi. ARDL, PMG va tizimli GMM baholash usullaridan foydalanilgan natijalar shuni ko'rsatadiki, FDI iqtisodiy o'sishga ijobiy ta'sir ko'rsatadi, biroq bu ta'sir mezbon mamlakatning inson kapitali darajasi, institutsional sifat va infratuzilma rivojlanish darajasiga bog'liq. Tadqiqot natijalari siyosat ishlab chiquvchilar uchun FDI jalb qilish strategiyasini ishlab chiqishda amaliy ahamiyatga ega.
to'g'ridan-to'g'ri xorijiy investitsiyalar, iqtisodiy o'sish, endogen o'sish nazariyasi, inson kapitali, institutsional sifat, texnologik diffuziya.
JAMIYATDA IJTIMOIY FIKRNI SHAKLLANTIRISHDA PR TEXNOLOGIYALARINING ROLI
Ushbu tezisda davlat organlari va jamiyat o‘rtasidagi muloqotni tashkil etishda jamoatchilik bilan aloqalar (PR) texnologiyalarining o‘rni tahlil qilinadi. Ijtimoiy fikrni shakllantirishning asosiy mexanizmlari, manipulyatsiya va dialogik muloqot o‘rtasidagi farqlar hamda raqamli muhitda PR instrumentlarining samaradorligi ilmiy jihatdan asoslanadi.
Public Relations (PR), jamoatchilik bilan aloqalar, ijtimoiy fikr, kommunikatsiya modellari, raqamli PR, kun tartibini belgilash (agenda-setting), spin-doctoring, storytelling, axborot xizmati, ochiqlik siyosati, dialogik muloqot.
BACHADONDAN QON KETGANDA QOʻLLANILADIGAN DORILARNING ORGANIZMGA FARMAKOLOGIK TAʼSIRI
Bachadondan qon ketganda qoʻllaniladigan dorilarning organizmga farmakologik taʼsiri zamonaviy akusherlik, ginekologiya va klinika farmakologiyasining eng dolzarb muammolaridan biri boʻlib, u ayollar salomatligini saqlash, reproduktiv tizim asoratlarining oldini olish va ogʻir gemorragik shok holatlarida oʻlim koʻrsatkichini kamaytirishga qaratilgan innovatsion va tizimli yondashuvlarni talab etadi. Ushbu maqolada turli etiologiyali bachadon qon ketishlarida (uetrtonik, gormonal, disfunksional) qoʻllaniladigan asosiy farmakologik guruhlar — uterotonik vositalar, antifibrinolitiklar, tizimli va mahalliy gemostatiklar hamda gormonal preparatlarning miometriy hujayralari, qon ivish tizimi (gomeostaz) va umumiy gemodinamikaga koʻrsatadigan taʼsir mexanizmlari subhujayra va retseptor darajasida chuqur tahlil qilingan. Tizimning afzalliklari, xususan, turli guruh dori vositalarining oʻzaro kombinatsiyalari orqali tezkor gemostazga erishish, jarrohlik amaliyotlariga boʻlgan ehtiyojni kamaytirish va bemorlar hayot sifatini optimallashtirishda koʻrinib turibdi. Shu bilan birga, klinika amaliyotida ushbu dorilarning tromboembolik asoratlar xavfi, individual va tizimli nojoʻya taʼsirlari hamda notoʻgʻri dozalash natijasida kelib chiqadigan muammolar ham mavjud boʻlib, ularni bartaraf etish tibbiyot xodimlarining farmakologik bilimlarini yuksaltirish va differensial davolash taktikasini toʻgʻri yoʻlga qoʻyishni talab etadi.
Telemeditsina, bachadon qon ketishi, farmakologik taʼsir, uterotoniklar, antifibrinolitiklar, gemostaz, miometriy, gormonal terapiya, nojoʻya taʼsirlar.
FERMENTLAR TUZILISHI VA KLASSIFIKATSIYASI
Fermentlar hayotning asosiy molekulyar mexanizmlaridan biri sifatida tirik organizmlarda sodir bo‘ladigan barcha biokimyoviy reaktsiyalarni katalizlaydi. Ushbu maqolada fermentlarning murakkab tuzilishi — birlamchi, ikkilamchi, uchinlamchi va to‘rtlamchi darajadagi tashkil etilishi hamda ularning zamonaviy xalqaro klassifikatsiyasi batafsil yoritiladi. Fermentlarning faolligini belgilovchi faol markaz, kofaktorlar, kofermentlar va substrat bilan o‘zaro ta’sir mexanizmlari tahlil qilinadi. Maqola biologiya, biokimyo va biotexnologiya yo‘nalishidagi talabalar, olimlar va mutaxassislar uchun foydali manba bo‘lishi mumkin. Fermentlarning tuzilish xususiyatlarini chuqur anglash ularni sanoat, tibbiyot va qishloq xo‘jaligida samarali qo‘llash imkonini beradi.
fermentlar, enzimlar, protein tuzilishi, faol markaz, klassifikatsiya, oksidoreduktazalar, transferazalar, gidrolazalar, liazalar, izomerazalar, ligazalar, kofaktorlar, ribozimlar.
BOSH MIYADA QON AYLANISHI BUZILISHI: ISHEMIK VA GEMORAGIK INSULTLAR
Ushbu maqolada bosh miyada qon aylanishi buzilishining ikkita asosiy turi — ishemik va gemoragik insultlar haqida batafsil ma'lumot berilgan. Insult — dunyoda nogʻironlik va oʻlimning asosiy sabablaridan biri sifatida tibbiyot uchun dolzarb muammo boʻlib qolmoqda. Maqolada insultning etiopatogenezi, klinik ko'rinishlari, diagnostika usullari, davolash tamoyillari va hamshira faoliyatidagi o'rni yoritilgan. Shuningdek, ishemik va gemoragik insultlar o'rtasidagi patofizioilogik farqlar, qo'llaniladigan dori vositalari hamda reabilitatsiya jarayoni to'g'risida ilmiy ma'lumotlar keltirilgan. Hamshiralik amaliyotida insult bemorlarini parvarish qilishda e'tibor qaratilishi lozim bo'lgan asosiy jihatlar ko'rib chiqilgan.
ishemik insult, gemoragik insult, bosh miya qon aylanishi, ateroskleroz, tromboliz, hamshiralik parvarishi, reabilitatsiya, neytroproteksiya, gemorragik transformatsiya, qon-miya to'sig'i.
O‘QUVCHILARGA GIDRAVLIK UZATMALAR MAVZUSINI O‘TISHDA KLASTEER TA’LIM TEXNOLOGIYASIDAN FOYDALANISH
Hozirgi kunda qishloq xo‘jaligi mahsulotlarni tejamkor vositar yordamida sug‘orish va ilg‘or texnologiyalardan o‘rinli foydalanish muhim masalalardan biri hisoblanadi. Bu muammolarni oqilona yechish, o‘sib borayotgan yosh avlodni mehnatsevarlik va tejamkorlik ruhida tarbiyalash zamirida yotadi. O‘quvchilarni tejamkor vasitalardan samarali foydalanishda, dars jarayonida interfaol metodlarni qo‘llash eng yaxshi usullardan biri hisoblanadi.
Suv tejovchi qurulma, texnologiya, nasos, gidravlik uzatma, gidrotransformator, hajmiy, parrakli gidromashina, metod, klaster, o‘yin, g‘oya, o‘quvchi, mashg‘ulot, fikr.
ПРОБЛЕМЫ ДОПУСКА АДВОКАТОВ ИНОСТРАННЫХ ГОСУДАРСТВ К ОКАЗАНИЮ ЮРИДИЧЕСКОЙ ПОМОЩИ В РЕСПУБЛИКЕ УЗБЕКИСТАН
Современное законодательство Республики Узбекистан устанавливает жесткий нормативный барьер для допуска иностранных адвокатов к юридической практике на своей территории. Ключевым препятствием является требование о наличии гражданства Республики Узбекистан для получения статуса адвоката, что прямо закреплено в Законе “Об адвокатуре” и Законе “О гарантиях адвокатской деятельности и социальной защите адвокатов”.
O'ZBEKISTONDA CHAKANA SAVDONING AHAMYATI VA ZARURLIGI
Ushbu maqola 2026-yil aprel holatiga ko‘ra, eng so‘nggi statistik ma’lumotlar va xalqaro ilg‘or tajribalar asosida O‘zbekiston iqtisodiyotida chakana savdoning ahamiyati va zarurligini tahlil qiladi. Tadqiqotda chakana savdo aylanmasining misli ko‘rilmagan darajada o‘sib, 2025-yilda 482,4 trillion so‘mga yetgani (yillik 11,2% o‘sish), shuningdek, elektron tijoratning tez sur’atlar bilan rivojlanib, 22,7 trillion so‘mga (umumiy chakana savdoning 4,6%) yetgani ko‘rib chiqiladi. Rivojlanayotgan iqtisodiyotlar, ayniqsa postsotsialistik o‘tish davridagi mamlakatlarda chakana savdo sektorining rivojlanishi bo‘yicha qiyosiy tahlilga tayangan holda, tadqiqot O‘zbekiston chakana savdo infratuzilmasini modernizatsiya qilish uchun muhim muvaffaqiyat omillarini aniqlaydi. Mazkur ish chakana savdo geografiyasi, ta’minot zanjiri boshqaruvi va raqamli transformatsiya nazariy yondashuvlaridan foydalanib, Markaziy Osiyoning eng jadal rivojlanayotgan bozorida chakana savdo sektorini barqaror rivojlantirish bo‘yicha dalillarga asoslangan siyosiy tavsiyalarni taklif etadi.
chakana savdo, O‘zbekiston, iqtisodiy transformatsiya, zamonaviy savdo formatlari, elektron tijorat o‘sishi, raqamli transformatsiya, ta’minot zanjiri modernizatsiyasi, iste’mol bozorlari, 2026-yil ma’lumotlari
KONTINENTAL YEVROPA HUQUQIY TIZIMLARIDA KORPORATSIYA HUQUQI
Mazkur tezisda kontinental Yevropa huquqiy tizimlarida korporatsiya huquqining asosiy xususiyatlari tahlil qilinadi. Xususan, korporatsiyaning huquqiy maqomi, kapital va javobgarlik tizimi, ikki pog‘onali boshqaruv modeli hamda davlat nazoratining o‘rni konkret misollar asosida yoritiladi. Shuningdek, Yevropa Ittifoqi doirasida korporativ huquqni uyg‘unlashtirish jarayonlari, zamonaviy tendensiyalar va amaliy muammolar ilmiy jihatdan asoslab beriladi. Tadqiqot natijasida kontinental modelning barqarorlikka yo‘naltirilganligi va uning global iqtisodiy sharoitlarda transformatsiyalanib borayotgani aniqlanadi.
kontinental huquq tizimi, korporatsiya huquqi, yuridik shaxs, aksiyadorlik jamiyati, GmbH, AG, korporativ boshqaruv, two-tier system, kapital, javobgarlik, stakeholder yondashuvi, Yevropa Ittifoqi, Societas Europaea, korporativ nazorat
UILYAM SHEKSPIRNING HAMLET ASARI HAMDA UNING O‘ZBEKCHA TARJIMASIDA PSIXOLINGVISTIK XUSUSIYATLARI TAHLILI.
Jahon adabiyotida beqiyos o’ringa ega bo’lgan Uilyam Shekspir asarlarini o’rganish har doimgidan ham dolzarb masalaga ayalangan bir vaqtda uning asarlarini tarjima qilish, tilshunoslikning turli sohalarida tahlil qilish ham bugun kun talabiga aylanmoqda. Shu sababdan ham ushbu maqolada Shekspir asarlarini tarjima qilgan o’zbek adiblari, ularning uslublari hamda psixolingvistik tahlili haqida so’z yuritilgan. Maqolada Shekspirning mashhur tragediyalaridan biri bo’lgan “Hamlet” asarining tarjima variantini psixolingvistik jihatdan tahlil qilingan va uni asl variant bilan taqqoslangan.
psixolinvistika, Hamlet, monolog, emotsional, metafora mubolag’a, pauza, antiteza, tragediya.
JISMONIY SHAXSLARDAN OLINADIGAN DAROMAD SOLIG‘INING IQTISODIY MOHIYATI VA BYUDJET DAROMADLARINI SHAKLLANTIRISHDAGI AHAMIYATI
Mazkur maqolada jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘ining iqtisodiy mohiyati, uning davlat byudjeti daromadlarini shakllantirishdagi o‘rni va fiskal ahamiyati tahlil qilindi. Tadqiqotda daromad solig‘ining iqtisodiy mazmuni, byudjet tushumlariga ta’siri hamda rasmiy bandlik va aholi daromadlari bilan o‘zaro bog‘liqligi yoritildi. Olingan natijalar mazkur soliqning byudjet barqarorligini ta’minlash, iqtisodiy shaffoflikni kuchaytirish va daromadlarni qayta taqsimlashdagi muhim vosita ekanini ko‘rsatdi.
jismoniy shaxs, daromad solig‘i, davlat byudjeti, fiskal siyosat, soliq bazasi, bandlik, daromad, iqtisodiy barqarorlik.
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA KORXONA VA TASHKILOTLAR DEMOGRAFIYA
Mazkur maqolada O'zbekiston Respublikasida korxona va tashkilotlar demografiyasining 2021–2025-yillar davridagi holati, tarkibiy xususiyatlari va rivojlanish tendensiyalari statistik tahlil usullari orqali o'rganiladi. Tadqiqot muammosi – tadbirkorlik subyektlari sonining o'sib borishi bilan birga ularning hududiy va tarmoq bo'yicha notekis taqsimlanishida namoyon bo'lmoqda. O'zbekiston Prezidenti huzuridagi Statistika agentligining 2025-yil 1-yanvar holatidagi rasmiy ma'lumotlari asosida 424,8 mingta faoliyat ko'rsatayotgan korxona tahlil qilingan. Tadqiqot natijalariga ko'ra, savdo sohasida korxonalarning haddan ortiq konsentratsiyasi (32,3%), Toshkent shahri va yirik viloyatlar foydasiga hududiy tengsizlik hamda kichik biznes va mikrofirmalarning umumiy tarkibdagi ulushi 99,0 foizni tashkil etishi aniqlangan. Chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar soni besh yil ichida 1,3 barobar oshgan. Maqolada hududiy muvozanatni ta'minlash, tarmoq diversifikatsiyasini kuchaytirish va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish bo'yicha amaliy tavsiyalar ilgari suriladi.
korxona demografiyasi, tadbirkorlik subyektlari, kichik biznes, mas'uliyati cheklangan jamiyat, chet el investitsiyalari, hududiy taqsimot, tarmoq tuzilmasi, statistik tahlil, iqtisodiy faoliyat.
TAHDID RAZVEDKASI YORDAMIDA INSIDENTLARNI ANIQLASH
Razvedkaga asoslangan hodisalarga javob berish (IDIR) - bu kiberxavfsizlik hodisalarini boshqarishga yondashuv bo‘lib, u hodisalarga javob berish faoliyatining samaradorligi va samaradorligini oshirish uchun tahdidlar haqida ma’lumotni o‘z ichiga oladi. Bu xavfsizlik hodisalarini proaktiv ravishda aniqlash, ularga javob berish va yumshatish uchun ichki va tashqi tahdidlar haqida ma’lumotdan foydalanishni o‘z ichiga oladi. IDIR tashkilotlarga tahdidlar haqida ma’lumot to‘plash, tahlil qilish va hodisalarga javob berish jarayonlariga qo‘llashga yordam beradigan turli xil vositalar va texnologiyalar tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi.
ECONOMIC EFFICIENCY OF IMPROVING IRRIGATED LAND MONITORING USING DIGITAL TECHNOLOGIES
The effective management of irrigated lands is critical for sustainable agriculture in arid and semi-arid regions, particularly in Uzbekistan, where agriculture consumes approximately 90% of total water resources. This study evaluates the economic efficiency of improving irrigated land monitoring through the integration of digital technologies, including Geographic Information Systems (GIS), remote sensing (e.g., Sentinel-2 satellite imagery and NDVI indices), Internet of Things (IoT) sensors, and drone-based data collection. The research focuses on Bukhara Region as a case study, a key agricultural area facing challenges such as soil salinization, water inefficiency, and land degradation. The methodology combines traditional field monitoring data with advanced digital tools to enable real-time assessment of soil moisture, salinity levels, crop health, and water productivity. Cost-benefit analysis was performed by comparing implementation costs of digital monitoring systems against tangible benefits, including reduced water losses, lower operational and maintenance expenses, improved crop yields, and enhanced land reclamation outcomes. Preliminary results indicate that the adoption of digital monitoring technologies can significantly increase water use efficiency (potentially saving hundreds of millions of cubic meters annually at the national scale) and boost agricultural productivity. In Bukhara Region, where over 85% of irrigated lands are affected by varying degrees of salinity, digital tools facilitate timely interventions, leading to higher yields (e.g., increases of 8–15% in cotton and grain) and substantial economic returns through reduced electricity costs for pumping and minimized land abandonment. The findings demonstrate a positive net present value and favorable internal rate of return for digital transformation investments. This research provides policy recommendations for scaling up digital monitoring systems across Uzbekistan, contributing to national goals of water conservation, climate change adaptation, and sustainable agricultural development.
irrigated lands monitoring, digital technologies, GIS, remote sensing, economic efficiency, cost-benefit analysis, Bukhara Region, Uzbekistan, water productivity.
PROFESSIONAL TA’LIMDA MEXANIK MUHANDISLIGI YO‘NALISHIDA ISHLAB CHIQARISH AMALIYOTINI TASHKILLASHTIRISH VA SHAKLLANTIRISH
Maqolada avtomobilsozlik yo‘nalishida ta’lim olayotgan talabalarda harakat xavfsizligini shakllantirish masalalari keng tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor amaliy ko‘nikmalarni rivojlantirishga qaratilgan bo‘lib, ularning yo‘l harakati xavfsizligidagi roli va ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Shu bilan birga, zamonaviy pedagogik metodlar, laboratoriya mashg‘ulotlari, simulyatorlar va virtual texnologiyalar talabalarda xavfsiz haydovchilik madaniyatini shakllantirishdagi samaradorligi tahlil qilingan. Maqolada o‘quv jarayonida amaliy mashg‘ulotlarni tashkil etish bo‘yicha tavsiyalar va xavfsizlikni oshirishga qaratilgan strategiyalar keltirilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, talabalarda amaliy ko‘nikmalarni rivojlantirish orqali ularning xavfsiz harakat qobiliyati, refleksiya va kasbiy malakasi sezilarli darajada oshadi.
Harakat xavfsizligi, avtomobilsozlik, amaliy ko‘nikmalar, professional ta’lim, simulyatorlar, laboratoriya mashg‘ulotlari, VR/AR texnologiyalari, pedagogik metodlar, xavfsiz haydovchilik, kasbiy malaka.
INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNI QO‘LLASH AMALIYOTI: RAQAMLI PLATFORMALAR, E-MAKTAB VA “RAQAMLI MAKTAB” TAJRIBALARI
Ushbu maqolada ta’lim tizimida innovatsion texnologiyalarni qo‘llash amaliyoti, xususan raqamli platformalar, elektron maktab tizimi hamda “raqamli maktab” konsepsiyasining joriy etilishi va samaradorligi tahlil qilinadi. Raqamli texnologiyalar yordamida ta’lim jarayonini modernizatsiya qilish, o‘quv jarayonini boshqarish samaradorligini oshirish hamda o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi interaktiv hamkorlikni rivojlantirish masalalari yoritiladi.
innovatsion texnologiyalar, raqamli ta’lim, e-maktab, raqamli platformalar, ta’lim menejmenti, raqamli maktab.
COMPARATIVE STUDY OF COMPOUND AND COMPLEX SENTENCES IN ENGLISH AND UZBEK
This scientific article analyzes the grammatical and stylistic features of compound and complex sentences in English and Uzbek. The structure of compound sentences in the two languages, the use of connecting means, the semantic functions of subordinate clauses, and syntactic similarities and differences were studied. Also, the harmonious aspects of the coordinate and subordinate clause units in English with the coordinated and subordinate clauses in Uzbek were explained based on examples.
compound sentence, complex sentence, compound sentence, subordinate clause, syntax, comparative linguistics, conjunctions, grammatical analysis, English language, Uzbek language
TRANSPORT-LOGISTIKA KOMPANIYALARIDA YUKLARNI REAL VAQT REJIMIDA KUZATISH VA BOSHQARISH TIZIMLARINI OPTIMALLASHTIRISH
Ushbu tezis transport-logistika kompaniyalarida yuklarni real vaqt rejimida kuzatish va boshqarish tizimlarini optimallashtirish masalalariga bag‘ishlangan. Zamonaviy logistika jarayonlarida GPS, IoT va bulutli texnologiyalar asosida ishlovchi tizimlar muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot davomida ushbu tizimlarning samaradorlikka ta’siri, jumladan yetkazib berish tezligi, xarajatlar va xizmat sifati ko‘rsatkichlari tahlil qilindi. Shuningdek, optimallashtirish yo‘llari va raqamli yechimlarning amaliy ahamiyati yoritildi. Natijalar logistika tizimlarini raqamlashtirish orqali sezilarli ijobiy o‘zgarishlarga erishish mumkinligini ko‘rsatadi.
transport-logistika, real vaqt monitoringi, yuklarni kuzatish, GPS, IoT, optimallashtirish, raqamli tizimlar, avtomatlashtirish, logistika samaradorligi
МУЗЕЙ КАК ПРОСТРАНСТВО ПАМЯТИ: ФОРМИРОВАНИЕ ИСТОРИЧЕСКОГО СОЗНАНИЯ ОБЩЕСТВА
Музей рассматривается как важнейший институт сохранения и трансляции исторической памяти. В статье анализируется его роль в формировании исторического сознания общества, раскрываются механизмы воздействия музейной среды на восприятие прошлого, а также рассматриваются архитектурные и экспозиционные средства, влияющие на эмоциональное и когнитивное восприятие истории.
музей, историческая память, культурное наследие, дизайн, экспозиция, архитектура музея.
ПРИЧИНЫ ВОЗНИКНОВЕНИЯ ОНКОЛОГИЧЕСКИХ ЗАБОЛЕВАНИЙ ГЛАЗА.
Онкологические заболевания глаза — это группа злокачественных и доброкачественных новообразований, возникающих в различных структурах органа зрения вследствие патологического и неконтролируемого деления клеток. Данные заболевания могут развиваться как у взрослых, так и у детей, поражая веки, конъюнктиву, роговицу, сетчатку, сосудистую оболочку, слёзные железы и ткани глазницы. Несмотря на то что опухоли глаза встречаются сравнительно редко по сравнению с другими онкологическими заболеваниями, они представляют серьёзную опасность для здоровья человека, поскольку способны приводить к полной потере зрения, распространению метастазов и даже летальному исходу.
СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ РЕАБИЛИТАЦИИ ПРИ ЗАБОЛЕВАНИЯХ ОПОРНО-ДВИГАТЕЛЬНОЙ СИСТЕМЫ.
В статье рассматриваются современные методы реабилитации пациентов с заболеваниями опорно-двигательной системы. Освещены основные направления комплексного восстановительного лечения при заболеваниях суставов, позвоночника, мышц и последствиях травм. Особое внимание уделено лечебной физкультуре, физиотерапии, массажу, медикаментозной терапии, механотерапии и инновационным технологиям реабилитации. Комплексный подход способствует восстановлению двигательной активности, уменьшению болевого синдрома и улучшению качества жизни пациентов.
опорно-двигательная система, реабилитация, лечебная физкультура, физиотерапия, заболевания суставов, позвоночник, массаж, механотерапия, восстановительное лечение, двигательная активность.
СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ РЕАБИЛИТАЦИИ ПРИ ДЕТСКИХ ЗАБОЛЕВАНИЯХ.
В статье рассматриваются современные методы реабилитации детей при различных заболеваниях. Освещены основные направления медицинской, физической, психологической и социальной реабилитации. Особое внимание уделено лечебной физкультуре, физиотерапии, медикаментозному лечению, психологической поддержке и инновационным технологиям восстановления здоровья детей. Комплексный подход к реабилитации способствует улучшению физического и психоэмоционального состояния ребёнка, снижению риска осложнений и повышению качества жизни.
детская реабилитация, детские заболевания, лечебная физкультура, физиотерапия, педиатрия, восстановительное лечение, психологическая поддержка, реабилитация детей, здоровье ребёнка, профилактика осложнений.
РОСТГЕМОТРАНСФУЗИОН РЕАКЦИИ И СЕСТРИНСКИЙ УХОД ПРИ ИХ ОСЛОЖНЕНИЯХ. ОКАЗАНИЕ ПОМОЩИ ПРИ ОСЛОЖНЕНИЯХ, ВОЗНИКАЮЩИХ В РЕЗУЛЬТАТЕ ПЕРЕЛИВАНИЯ КРОВИ.
В статье рассматриваются постгемотрансфузионные реакции и осложнения, возникающие после переливания крови и её компонентов. Освещены основные причины возникновения осложнений, клинические проявления и методы оказания неотложной помощи. Особое внимание уделено роли медицинской сестры в наблюдении за пациентом, своевременном выявлении патологических симптомов и проведении сестринского ухода. Грамотная организация сестринского процесса способствует снижению риска тяжёлых последствий и повышению эффективности лечения.
гемотрансфузия, переливание крови, посттрансфузионные реакции, осложнения, сестринский уход, медицинская сестра, неотложная помощь, гемолитический шок.
РОЛЬ ГИСТОЛОГИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЙ В РАННЕМ ВЫЯВЛЕНИИ ОНКОЛОГИЧЕСКИХ ЗАБОЛЕВАНИЙ.
В данной статье рассматривается значение гистологических исследований в ранней диагностике онкологических заболеваний. Освещаются основные методы гистологической диагностики, их преимущества, а также роль в определении характера опухолевого процесса. Подчеркивается, что своевременное проведение гистологического анализа способствует раннему выявлению рака, повышению эффективности лечения и снижению уровня смертности.
онкологические заболевания, гистология, биопсия, ранняя диагностика, опухоль, рак, морфологическое исследование, злокачественные новообразования.
INGICHKA VA YO’G’ON ICHAKDA OVQAT HAZM BOLISHINING O’ZIGA XOSLIGI
Inson fiziologiyasida ingichka va yo‘g‘on ichakda ovqat hazm bo‘lish jarayonlari o‘zining murakkabligi va o‘zaro bog‘liqligi bilan ajralib turadi, bu yerda har bir segment o‘ziga xos kimyoviy va mexanik vazifalarni bajaradi. Ingichka ichakning boshlang‘ich qismi bo‘lgan o‘n ikki barmoqli ichakda hazm qilishning eng intensiv bosqichi boshlanadi, chunki bu yerga jigar va oshqozon osti bezining ekskretor mahsulotlari quyiladi. Oshqozon osti bezi shirasi tarkibidagi tripsinogen va ximotripsinogen kabi profermentlar ichak shirasidagi enterokinaza ta’sirida aktivlashib, oqsillarni peptid va aminokislotalargacha parchalaydi, amilaza esa murakkab polixasaridlarni disaxaridlarga aylantiradi. Shu bilan birga, jigardan kelayotgan o‘t suyuqligi yog‘larni mayda tomchilarga bo‘lib, ularning gidrolizlanish yuzasini kengaytiradi va lipaza fermentining faolligini o‘nlab marta oshiradi. Ingichka ichakning o‘ziga xos xususiyatlaridan biri bu devor oldi yoki membrana hazm qilish jarayonidir; bu jarayon mikrovorsinkalar yuzasidagi glikokaliks qavatida sodir bo‘lib, moddalarni so‘rilishga tayyor holatdagi monomerlargacha yakuniy gidroliz qiladi. Ichakning harakat (motorika) funksiyasi esa ximusni doimiy ravishda aralashtirib, uning shilliq qavat bilan kontaktini ta’minlaydi, bu esa aminokislotalar, glyukoza va vitaminlarning qon kapillyarlariga, qayta sintezlangan yog‘larning esa limfa tomirlariga faol va passiv transport orqali o‘tishiga xizmat qiladi.Ximus ingichka ichakdan yo‘g‘on ichakning boshlang‘ich qismi bo‘lgan ko‘r ichakka ileosekal klapan orqali o‘tganidan so‘ng, hazm jarayonining tabiati tubdan o‘zgaradi. Yo‘g‘on ichakda xususiy fermentlar deyarli bo‘lmaydi, ammo bu yerda suv va elektrolitlar reabsorbtsiyasi, ya’ni qayta so‘rilishi juda yuqori darajada amalga oshadi, natijada suyuq holatdagi ximus asta-sekin zichlashib boradi. Bu bo‘limning eng muhim fiziologik jihati uning mikrobiologik tarkibidir; trillionlab simbiotik bakteriyalar, asosan anaeroblar, inson organizmi hazm qila olmaydigan o‘simlik kletchatkasini (sellyulozani) fermentatsiya qiladi. Bu mikrobiologik jarayon davomida organizm uchun hayotiy zarur bo‘lgan K vitamini, B12, B6 va folat kislotasi kabi moddalar sintezlanadi, shuningdek, patogen mikroorganizmlarning ko‘payishiga to‘sqinlik qiluvchi kislotali muhit yaratiladi.
ingichka ichak, yo‘g‘on ichak, ovqat hazm bo‘lishi, fermentativ gidroliz, parda oldi hazm qilish, mikrobioma, so‘rilish (absorbtsiya), reabsorbtsiya, ximus, fermentlar, suv-tuz almashinuvi, metabolizm, gomeostaz, kletchatka fermentatsiyasi, ichak motorikasi.
Ushbu maqolada biosferaning tarkibi va uning asosiy komponentlari ilmiy jihatdan yoritilgan. Biosfera Yerning tirik qobig‘i sifatida tirik organizmlar hamda ularning yashash muhiti bilan uzviy bog‘liq murakkab tizim ekanligi asoslab beriladi. Maqolada tirik moddalar, qattiq (abiogen) moddalar, biogen moddalar, shuningdek biogen va abiogen jarayonlar natijasida hosil bo‘luvchi moddalar haqida batafsil ma’lumot berilgan. Bundan tashqari, radioaktiv moddalar, tarqoq atomlar va kosmik kelib chiqishga ega moddalar ham biosferaning tarkibiy qismi sifatida tahlil qilingan. Ushbu komponentlarning o‘zaro ta’siri biosferaning barqarorligini ta’minlashi va Yerda hayotning davom etishida muhim ahamiyat kasb etishi ta’kidlangan.
biosfera, tirik modda, qattiq (abiogen) moddalar, biogen moddalar, radioaktiv moddalar, tarqoq atomlar, yerning tirik qobig‘i, tirik organizmlar va yashash muhiti o‘zaro bog‘liqligi, modda va energiya alma.shinuvi
ISHSIZLIK VA UNGA QARSHI KURASHNING SAMARALI MEXANIZMLARI
Ushbu maqolada ishsizlikning nazariy asoslari, turlari va unga qarshi kurashning samarali mexanizmlari tahlil etilgan. Klassik, keynscha va zamonaviy mehnat bozori nazariyalari (Beveridge egri chizig‘i, qidirish nazariyasi, Diamond-Mortensen-Pissarides modeli) asosida ishsizlikning kelib chiqish sabablari va davlat siyosatining roli ko‘rib chiqilgan.
ishsizlik, mehnat bozori, bandlik siyosati, Beveridge egri chizig‘i, kasbiy o‘qitish.