FORMATION OF PSYCHOLOGY AND PEDAGOGY AS INTERDISCIPLINARY SCIENCES
Международная открытая конференция, на которой публикуются оригинальные исследовательские и комментаторские статьи в различных областях. Основная цель — предложить интеллектуальную платформу для международных ученых и развивать междисциплинарные исследования в области прикладных наук.
СРАВНИТЕЛЬНО-СОПОСТАВИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ ИМЕН ПРИЛАГАТЕЛЬНЫХ ПО ЗНАЧЕНИЮ В РУССКОМ И КАРАКАЛПАКСКОМ ЯЗЫКАХ
В статье рассматриваются особенности имен прилагательных по значению в русском и каракалпакском языках. Проводится сопоставительный анализ частей речи, рассматривается их место и значение в речи сопоставляемых языков. Показаны их значимость и влияние на национальный менталитет.
национально-культурная специфика, менталитет, восприятие, контрастивная лингвистика, имя прилагательное, сопоставительный анализ.
STEAM YONDASHUVI ASOSIDA EKALOGIK MADANIYATNI SHAKLLANTIRISH
Ushbu maqolada STEAM yondashuv asosida o‘quvchilarda ekalogik madaniyatni shakllantirish masalasi yoritiladi. STEAM integratsiyalashgan ta’lim tizimi bo‘lib, o‘quvchilarda ilmiy fikrlash texnologik ko‘nikmalar muammoni hal qilish ijodkorlik va matematik tahlil qilish qobiliyatini rivojlantirish haqida yoritlib o‘tilgan. Zamonaviy ta’lim tizimidagi ahamiyati, o‘quvchilarda kreativ fikrlash, muammoli vaziyatlarni hal qilish, ilmiy-amaliy ko‘nikmalarni rivojlantirishdagi roli yoritib o‘tilgan.
STEAM yondashuv, ekalogik madaniyat,barqaror rivojlanish, kreativ fikrlash, tajriba va kuzatuv.
BАRQАRОR IQTISОDIУ RIVОJLАNISH SUR’АTLАRINI TА’MINLАSHDА УАSHIL IQTISОDIУОT KОNSEPSIУАSINING О‘RNI
Mаzkur tezisdа bаrqаrоr iqtisоdiу rivоjlаnish sur’аtlаrini ushlаb turishdа vа оshirishdа уаshil iqtisоdiуоt kоnsepsiуаsining nаzаriу аsоslаri vа аmаliу rоligа tаhliliу уоndаshuv bilаn e’tibоr qаrаtilаdi. Уаshil iqtisоdiуоt tаmоуillаri — resursni tejаsh, ekоlоgik bаrqаrоrlik, kо‘k texnоlоgiуаlаr, kаrbоn neуtrаllik vа ijtimоiу аdоlаt — iqtisоdiу о‘sish mоdelidа integrаtsiуаlаsh уоndаshuvini tа’minlауdi. Shuningdek tezisdа уаshil iqtisоdiуоt оrqаli resurslаrdаn оptimаl fоуdаlаnish, уаngi sаnоаt vа ish о‘rinlаri уаrаtish, аtrоf-muhitni muhоfаzа qilish vа iqtisоd о‘sishini muvоzаnаtli qilish уо‘llаri kо‘rib chiqilаdi.
bаrqаrоr rivоjlаnish, уаshil iqtisоdiуоt, уаshil texnоlоgiуаlаr, resursni tejаsh, iqtisоdiу о‘sish.
ZAMONAVIY AMERIKA ADABIYOTIDA JANRLAR VA YO‘NALISHLAR XILMA-XILLIGI
Mazkur maqolada zamonaviy Amerika adabiyotining rivojlanish bosqichlari, asosiy yo‘nalishlari va o‘ziga xos xususiyatlari tadqiq etiladi. Tadqiqot davomida postmodernizm, ko‘p madaniyatlilik (multikulturalizm) va globallashuv jarayonlarining adabiy jarayonga ta’siri tahlil qilingan. Shuningdek, hozirgi davr Amerika nasrida inson ruhiyati, ijtimoiy tengsizlik va milliy o‘zlikni anglash muammolari zamonaviy yozuvchilar ijodi misolida yoritib beriladi.
Zamonaviy Amerika adabiyoti, postmodernizm, ko’p madaniyatlilik, ayol obrazi, badiiy talqin, nasriy janrlar, badiiy uslub
SOCIAL AND PHILOSOPHICAL FOUNDATIONS FOR DEVELOPING YOUTH'S IDEOLOGICAL STABILITY IN THE CONTEXT OF MODERN INFORMATION TECHNOLOGIES
This scientific article is aimed at researching the social and philosophical foundations for the formation of ideological stability of youth in the context of modern information technologies. The study scientifically analyzes young people's activities in the information space, their interaction with the social environment, personal psychological characteristics, and the influence of moral and spiritual values on ideological stability. The paper identifies mechanisms for the formation of ideological immunity through socio-philosophical principles and develops recommendations aimed at stabilizing youth consciousness and increasing resistance to manipulation and disinformation in the global information space. The research results have practical significance for the development of pedagogical, psychological, and social strategies and serve as an effective tool for strengthening the stability of youth consciousness and the socio-spiritual foundation of society.
youth, ideological immunity, information technologies, socio-philosophical principles, ideological stability, information security, digital literacy, moral resilience.
ОСОБЕННОСТИ РАЗВИТИЯ ЛОГИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ В ЮНОШЕСКОМ ВОЗРАСТЕ
Актуальность темы обусловлена тем, что современное поколение подростков и юношей растёт в условиях высокой цифровизации, где значительную часть повседневной деятельности занимают гаджеты и быстрый развлекательный контент.
М. Шпитцер отмечает, что «цифровые медиа уменьшают необходимость в умственном усилии, что приводит к снижению памяти, аналитического и логического мышления» [1, с. 50–60].
MIYA SHISHI VA ORQA MIYA KASALLIKLARINI DAVOLASH
Mazkur maqola miya shishi (glioma va meningioma) va orqa miya kasalliklarini zamonaviy yondashuvlar asosida davolash usullarini tahlil qiladi. Glioblastoma va meningiomaning murakkab biologiyasi, qon-miya to‘sig‘i tufayli yuzaga keladigan davolashdagi qiyinchiliklar va yangi innovatsion texnologiyalarning istiqbollari o‘rganiladi. Immunoterapiya shuningdek, robotlashtirilgan jarrohlik usullari kabi texnologiyalar yoritiladi
glioma, glioblastoma, meningioma, immunoterapiya, radioterapiya, nevrojarrohlik, orqa miya kasalliklari, onkologiya, qon-miya to‘sig‘I, Tumor Treating Fields va robotlashtirilgan jarrohlik.
“MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA R VA L TOVUSHLARINI KORREKSIYA QILISHDA ZAMONAVIY INNOVATSION METODLAR MAJMUASINING SAMARADORLIGI: GAMIFIKATSIYALASH, VIDEO-DARS, MOBIL ILOVA VA BIOFEEDBACK YONDASHUVI”
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda sonor tovushlar (R, L) talaffuzi buzilishlarini bartaraf etishda zamonaviy innovatsion metodlar majmuasining samaradorligi baholanadi. Tadqiqot Toshkent shahridagi maktabgacha ta’lim tashkilotlarida 5–6 yoshli bolalar ishtirokida o‘tkazildi: 60 nafar bolada skrining-diagnostika amalga oshirilib, asosiy tajriba bosqichiga 40 nafar bola kiritildi. Tajriba jarayonida gamifikatsiyalash, video-dars (video-modeling), mobil ilova asosidagi uy mashqlari va biofeedback elementlari integratsiyalangan holda qo‘llanildi; nazorat sharoitida an’anaviy logopedik mashqlar davom ettirildi. Samaradorlik R va L tovushlarining bo‘g‘in, so‘z, gap va erkin nutqda to‘g‘ri talaffuz qilinishi hamda fonematik farqlash ko‘rsatkichlari bo‘yicha baholandi. Olingan natijalar innovatsion metodlar majmuasi logopedik korreksiya jarayonini motivatsion, vizual va tezkor qayta aloqa mexanizmlari orqali kuchaytirishini ko‘rsatadi.
maktabgacha yosh; sonor tovushlar; R tovushi; L tovushi; dislaliya; logopedik korreksiya; gamifikatsiya; video-dars; mobil ilova; biofeedback.
NUTQI RIVOJLANMAGAN MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA NUTQIY MULOQOT VOSITALARINI SHAKLLANTIRISHDA SYUJETLI-ROLLI O‘YINLAR (QO‘G‘IRCHOQ TEATR)
Mazkur maqolada nutqi to‘liq rivojlanmagan maktabgacha yoshdagi bolalarning nutqini shakllantirishda grammatik tuzilishi va leksik jihatdan boyitishda qo‘g‘irchoq teatrning ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Maqsad — teatr o‘yinlari orqali bolalarning fonetik, leksik, grammatik va bog‘lanishli nutq komponentlarini rivojlantirish usullarini aniqlash va amaliyotga tatbiq etishdir. Maqolada qo‘g‘irchoq teatrning interaktiv va dramatik shakllari, uning bolalarning nutqiy faoliyatini rag‘batlantirishdagi roli, shuningdek, nutqi to‘liq rivojlanmagan bolalarda muloqot va ijtimoiy ko‘nikmalarni rivojlantirish imkoniyatlari tahlil qilingan.
grammatik tuzilish, leksik boylik, maktabgacha yosh, nutq rivoji, pedagogik vosita, qo‘g‘irchoq teatr, umumiy nutq buzilishi.
ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ИЗУЧЕНИЯ АНГЛИЙСКОГО ЯЗЫКА ЧЕРЕЗ ЦИФРОВЫЕ ПЛАТФОРМЫ
В статье рассматриваются педагогические аспекты изучения английского языка с использованием цифровых платформ в современном образовательном процессе. Показано, что цифровые технологии являются неотъемлемой частью глобальной образовательной среды и открывают новые возможности для формирования коммуникативных, когнитивных и цифровых компетенций студентов. Особое внимание уделено роли преподавателя в цифровой педагогике, а также анализируются преимущества и ограничения использования онлайн-платформ, таких как Duolingo, Kahoot, Quizlet, BBC Learning English и др.
цифровые платформы, педагогика, английский язык, цифровая грамотность, интерактивное обучение, мотивация, инновации.
INSON HUQUQLARI VA ERKINLIKLARI: SIYOSIY JIHATDAN TAHLIL
Mazkur maqola inson huquqlari va erkinliklarini siyosatshunoslik nuqtai nazaridan tahlil qilishga bag‘ishlangan bo‘lib, unda inson huquqlarining shakllanish jarayoni, ularning siyosiy tizimlar bilan o‘zaro bog‘liqligi hamda davlat hokimiyati va jamiyat hayotidagi o‘rni keng yoritilgan. Inson huquqlari bugungi kunda nafaqat huquqiy, balki muhim siyosiy kategoriya sifatida ham qaralmoqda. Chunki har qanday siyosiy tizimning demokratik yoki nodemokratik xarakteri, avvalo, unda inson huquqlari va erkinliklarining qay darajada ta’minlanganligi bilan belgilanadi. Maqolada inson huquqlari tushunchasining siyosiy mazmuni ochib berilib, shaxs va davlat o‘rtasidagi munosabatlarda inson huquqlarining cheklovchi va muvozanatlovchi mexanizm sifatidagi roli tahlil qilinadi. Xususan, siyosiy erkinliklar — so‘z erkinligi, yig‘ilishlar erkinligi, saylash va saylanish huquqi kabi asosiy huquqlarning jamiyatdagi siyosiy faollik va barqarorlikni ta’minlashdagi ahamiyatiga alohida e’tibor qaratiladi. Shuningdek, maqolada demokratik va avtoritar siyosiy tizimlarda inson huquqlarining ta’minlanish darajasi qiyosiy tahlil qilinadi. Demokratik jamiyatlarda inson huquqlari oliy qadriyat sifatida e’tirof etilishi, avtoritar rejimlarda esa ularning ko‘pincha cheklanishi ilmiy asosda yoritib beriladi. Bu tahlillar orqali inson huquqlari siyosiy tizimning barqarorligi va legitimligini belgilovchi muhim omil ekanligi asoslab beriladi. Bundan tashqari, maqolada fuqarolik jamiyati institutlarining inson huquqlarini ta’minlashdagi o‘rni, nodavlat notijorat tashkilotlari va ommaviy axborot vositalarining siyosiy jarayonlardagi ta’siri tahlil qilinadi. O‘zbekiston Respublikasida inson huquqlarini ta’minlash borasida amalga oshirilayotgan siyosiy islohotlar ham alohida bobda ko‘rib chiqilib, ularning amaliy ahamiyati ochib beriladi. Mazkur maqola siyosatshunoslik fanini o‘rganayotgan talabalar uchun, shuningdek, inson huquqlari masalalariga qiziquvchi keng kitobxonlar ommasi uchun ilmiy-amaliy ahamiyatga ega bo‘lib, inson huquqlari va erkinliklarini siyosiy jihatdan anglashga xizmat qiladi.
Inson huquqlari, erkinliklar, siyosiy tizim, demokratiya, avtoritarizm, siyosiy erkinliklar, fuqarolik jamiyati, davlat hokimiyati.
Ushbu maqolada “Yumshoq kuch” kuch konsepsiyasi uning asosiy mexanizmlari, vosita va usullari shuningdek kuch turlari, qattiq kuch va yumshoq kuchning asosiy farqlari yoritiladi va davlatlar misolida tahlil qilinadi.
Maxammadaliyev Murodxon Muzaffarxon o‘g‘li
DIABETIK RETINOPATIYADA ANTI‑VEGF TERAPIYASINING SAMARADORLIGI: KENGAYTIRILGAN VA PARAFRAZ QILINGAN ADABIYOTLAR TAHLILI
Diabetik retinopatiya qandli diabetning eng muhim mikroangiopatik asoratlaridan biri bo‘lib, butun dunyo bo‘yicha mehnatga layoqatli aholida ko‘rishning pasayishiga olib keluvchi asosiy sabablar qatoriga kiradi. Epidemiologik tadqiqotlar diabet bilan yashayotgan bemorlarning qariyb uchdan bir qismida retinopatik o‘zgarishlar rivojlanishini ko‘rsatadi [1]. So‘nggi yillarda tomir endotelial o‘sish faktori (VEGF) kasallik patogenezida markaziy rol o‘ynashi aniqlanib, unga qarshi yo‘naltirilgan biologik preparatlar klinik amaliyotga keng joriy etildi. Mazkur maqolada anti‑VEGF terapiyasining patofiziologik asoslari, klinik samaradorligi, xavfsizlik ko‘rsatkichlari hamda uzoq muddatli natijalari ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilinadi.
diabetic retinopathy, anti-VEGF therapy, diabetic macular edema, vascular endothelial growth factor, intravitreal injections, visual acuity, retinal thickness, neovascularization.
O’QUVCHILAR MA’NAVIYATINI YUKSALTIRISHDA SHARQ ALLOMALARI VA JADIDLARNING TA’SIRINI ILMIY-AMALIY O’RGANISH
Ushbu maqolada o‘quvchi-yoshlar ma’naviy kamolotini oshirish jarayonida Sharq mutafakkirlari hamda jadid ma’rifatchilarining boy ilmiy va ma’rifiy merosini tadqiq etishning nazariy hamda amaliy jihatlari keng yoritiladi. Shuningdek, mazkur bebaho merosni zamonaviy ta’lim tizimiga tatbiq etish usullari, pedagogik mexanizmlari va samarali metodik yondashuvlari tahlil qilinadi.
ma’naviyat, ma’rifat, Sharq allomalari, jadidchilik, pedagogik meros, tarbiya, innovatsion yondashuv.
BOSHLANGʻICH SINF O'QUVCHILARINI O'QITISHDA 4K MODELINING AHAMIYATI.
Maqola boshlangʻich sinf oʻquvchilarini oʻqitishda 4 “K” modelining (kreativlik, tanqidiy fikrlash, kommunikatsiya, kollaboratsiya) ahamiyatini tahlil qiladi. 4 “K” modeli zamonaviy taʼlim tizimida oʻquvchilarni XXI asr talablariga tayyorlashda muhim vosita sifatida koʻrib chiqiladi. Maqolada modelning har bir komponenti – kreativlik, tanqidiy fikrlash, kommunikatsiya va kollaboratsiya – oʻquvchilarning intellektual va ijtimoiy koʻnikmalariga taʼsiri Oʻzbekiston va xorijiy ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Oʻzbekiston taʼlim tizimida 4 “K” modelining joriy etilishi, yangi avlod darsliklari va pedagogik strategiyalar orqali amalga oshirilayotgan islohotlar tahlil qilinadi. Xorijiy tajribalar bilan taqqoslash orqali modelning global miqyosdagi samaradorligi va mahalliy sharoitlarga moslashtirish imkoniyatlari muhokama qilinadi. Maqola boshlangʻich taʼlimda 4 “K” modelini qoʻllashning amaliy usullari va uning oʻquv natijalariga taʼsirini oʻrganishga qaratilgan.
4 “K” modeli, boshlangʻich taʼlim, kreativlik, tanqidiy fikrlash, kommunikatsiya, kollaboratsiya, zamonaviy taʼlim, Oʻzbekiston taʼlim tizimi, XXI-asr koʻnikmalari, pedagogik strategiyalar.
METABOLOMIC AND MICROBIOME PROFILING IN CHRONIC PROSTATITIS: NOVEL DIAGNOSTIC AND THERAPEUTIC PERSPECTIVES
Chronic prostatitis (CP) is a multifactorial condition characterized by persistent pelvic pain, urinary symptoms, and sexual dysfunction in men.
Chronic prostatitis, microbiome, metabolomics, biomarkers, NIH-CPSI, precision urology.
TECHNOLOGIES FOR ELIMINATING STUTTERING IN PRESCHOOL CHILDREN BASED ON BREATHING EXERCISES
This article covers the theoretical and practical aspects of eliminating stuttering in preschool children based on breathing exercises. The anatomical and physiological features of the respiratory system, age-related changes in the respiratory process in children, and the role of breathing in the speech process are analyzed on a scientific basis. It is substantiated that insufficiently formed speech breathing in children with stuttering, shortness and unevenness of exhalation have a negative impact on speech fluency. Also, the step-by-step technology for developing respiratory function, the methodology for forming thoracic-abdominal (diaphragmatic) breathing, the procedure for organizing speech therapy sessions, and methods for controlling lung capacity using special devices are described. Respiratory gymnastics, especially exercises that activate the diaphragm, are shown to be an effective tool for coordinating the activity of the speech apparatus, normalizing speech breathing, and reducing the level of stuttering.
stuttering, speech breathing, diaphragmatic breathing, lung ventilation, vital capacity, speech therapy, respiratory gymnastics, preschool age, speech apparatus, hyperventilation.
APPLICATION OF MASS SPECTROMETRY IN CLINICAL BIOCHEMISTRY: IDENTIFICATION OF NOVEL METABOLIC PATHWAYS
This study examines the role of mass spectrometry (MS) technology in clinical biochemistry, with particular emphasis on its application in the identification of novel metabolic pathways. In contemporary biomedical research, metabolomic analyses enable the acquisition of comprehensive information regarding the physiological and pathological states of the organism. MS-based analytical approaches allow detailed profiling of metabolites, through which previously uncharacterized biochemical pathways can be elucidated. The findings of this study demonstrate that mass spectrometry represents a powerful tool not only for clinical diagnostics but also for the discovery of novel biomarkers and for advancing the understanding of the molecular mechanisms underlying various diseases.
mass spectrometry, clinical biochemistry, metabolomics, biomarker, metabolic pathway, medical diagnostics.
ANTIOXIDANT MECHANISMS OF FLAVONOIDS: STRUCTURE–ACTIVITY RELATIONSHIP (SAR)
Flavonoids are plant-derived phenolic secondary metabolites synthesized via the phenylpropanoid pathway and characterized by a C6–C3–C6 carbon skeleton. Their antioxidant properties are directly associated with their molecular structure. The present study analyzes the principal structural determinants governing the antioxidant activity of flavonoids and elucidates their radical-scavenging mechanisms. The results indicate that the presence of a 3′,4′-ortho-dihydroxy (catechol) moiety in the B ring, conjugation between the C2–C3 double bond and the 4-oxo functional group, as well as the 3-hydroxyl substituent, enhance electron delocalization and contribute to the stabilization of the corresponding phenoxyl radical. These structural features increase the efficiency of hydrogen atom transfer (HAT) and single electron transfer (SET) mechanisms. The findings support a structure–activity relationship (SAR)-based evaluation of the antioxidant potential of flavonoids and provide a theoretical framework for the rational design of bioactive molecules.
flavonoids; antioxidant activity; structure–activity relationship (SAR); hydrogen atom transfer (HAT); single electron transfer (SET); radical scavenging.
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA AXLOQIY SIFATLARNI SHAKLLANTIRISHDA SHARQ MUTAFAKKIRLARI HIKMATLARIDAN FOYDALANISH MEZONLARI
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida axloqiy sifatlarni shakllantirishda Sharq mutafakkirlari hikmatlaridan foydalanishning ilmiy-pedagogik asoslari va mezonlari yoritilgan. Tadqiqot jarayonida Forobiy, Ibn Sino, Alisher Navoiy va Ahmad Yassaviy asarlaridagi axloqiy g‘oyalar tahlil qilinib, ularni boshlang‘ich ta’lim jarayoniga integratsiya qilishning samarali usullari ishlab chiqildi. Eksperimental sinov natijalari hikmatli so‘zlardan tizimli foydalanish o‘quvchilarda halollik, mehr-oqibat, mas’uliyat va vatanparvarlik sifatlarining rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini tasdiqladi.
axloqiy tarbiya, boshlang‘ich ta’lim, Sharq mutafakkirlari, hikmat, pedagogik mezon, ma’naviy kompetensiya.
AQLIY QOBILIYATLAR RIVOJINING YOSHGA OID BOSQICHLARI VA ULARNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Mazkur maqolada aqliy qobiliyatlarning yoshga oid bosqichlar asosida rivojlanishi hamda har bir bosqichga xos psixologik xususiyatlar ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Bolalik, o‘smirlik va yetuklik davrlarida tafakkur, xotira, diqqat va bilish jarayonlarining o‘zgarishlari yoritilib, aqliy rivojlanishga ta’sir etuvchi asosiy omillar ko‘rib chiqiladi.
aqliy qobiliyatlar, yoshga oid rivojlanish, psixologik xususiyatlar, bilish jarayonlari, tafakkur.
ROSSIYA IMPERIYASINING MUSTAMLAKACHILIK SIYOSATINING MAHALLIY TA’LIM TIZIMI SHAKLLANISHIGA KO‘RSATGAN INSTITUTSIONAL TA’SIRI
Mazkur maqolada Rossiya imperiyasining mustamlakachilik siyosati doirasida mahalliy ta’lim tizimining shakllanishiga ko‘rsatilgan institutsional ta’sirlar tahlil qilinadi. Ta’lim muassasalarini boshqarish, o‘quv dasturlari va kadrlar tayyorlashdagi o‘zgarishlar tarixiy manbalar asosida yoritiladi.
Rossiya imperiyasi, mustamlakachilik siyosati, mahalliy ta’lim, institutsional ta’sir, maorif tizimi.
INKLYUZIV TA’LIMDA O’QITUVCHINING PSIXOLOGIK TAYYORGARLIGI VA EMPATIYA KO’NIKMALARI
Ushbu maqola inklyuziv sinflar tashkil etilishi, bolaning rivojlanishida pedagogning ro’li, maxsus extiyojli bolalarning inklyuziv sinflarda o’qitilishi, ulardagi asosiy muammolar va qo’yiladigan talablar haqida bayon etilgan.
Inklyuziya, inklyuziv ta’lim, maxsus extiyojli bolalar, maxsus extiyojli bolalarni o’qitish, pedagogika, maxsus ta’lim.
STAGES OF PLANNING THE PROFESSIONAL ACTIVITIES OF FUTURE PRIMARY SCHOOL TEACHERS
This article examines the stages of planning the professional activities of future primary school teachers. The study identifies the key stages used in organizing and planning teachers’ professional activities. The results indicate that systematic planning contributes to the effective organization of pedagogical activities and enhances the professional competence of future teachers.
future teacher, primary education, pedagogical activity, activity planning, professional competence, planning stages, pedagogical plan, innovative approach, organization of the learning process.
KORXONALARDA MATERIALLARNING BUXGALTERIYA HISOBI VA ULARNI INVENTARIZASTIYA QILISH TARTIBI
Ushbu maqolada korxonalarda materiallarning buxgalteriya hisobini yuritish va ularni inventarizatsiya qilish tartibi kompleks tarzda yoritilgan. Tadqiqot jarayonida materiallarni hisobga olishning me’yoriy-huquqiy asoslari, ularni baholash usullari, hujjatlashtirish jarayoni hamda ombor xo‘jaligida hisob va nazoratni tashkil etish masalalari o’rganilgan. Shuningdek, inventarizatsiya o‘tkazishning asosiy bosqichlari, aniqlanadigan farqlarni buxgalteriya hisobida aks ettirish tartibi hamda moddiy boyliklardan samarali foydalanishni ta’minlash yo‘llari ko‘rib chiqilgan. Maqola natijalari korxonalarda moddiy resurslar hisobini takomillashtirish, ularning saqlanishi ustidan nazoratni kuchaytirish va boshqaruv qarorlarini qabul qilishda muhim nazariy hamda amaliy ahamiyatga ega.
materiallar hisobi, buxgalteriya hisobi, inventarizatsiya, moddiy boyliklar, ombor hisobi, hujjatlashtirish, materiallarni baholash, kirim-chiqim operatsiyalari, buxgalteriya schyotlari, moddiy javobgar shaxslar, ichki nazorat, hisob siyosati, me’yoriy-huquqiy hujjatlar, FIFO usuli, o‘rtacha tortilgan baho, inventarizatsiya dalolatnomasi, kamomad va ortiqcha qoldiqlar, hisob-kitob aniqligi, moliyaviy hisobot, moddiy resurslardan foydalanish.
KORXONALARDA OPERATSION FAOLIYATI SAMARADORLIGINI BAHOLASH IMKONIYATLARI TAHLILI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida faoliyat yuritayotgan korxonalarda operatsion faoliyat samaradorligini baholash imkoniyatlari atroflicha tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida korxonalarning operatsion faoliyatini baholashda qo‘llaniladigan asosiy ko‘rsatkichlar, jumladan rentabellik, ishlab chiqarish samaradorligi, xarajatlar darajasi hamda resurslardan foydalanish samaradorligi chuqur o‘rganilgan. Shuningdek, operatsion samaradorlikni oshirishga qaratilgan zamonaviy yondashuvlar, mahalliy olimlarning ilmiy qarashlari va amaliy tavsiyalar yoritib berilgan. Maqola natijalari korxonalarda boshqaruv qarorlarini qabul qilishda muhim nazariy va amaliy ahamiyatga ega.
samaradorlik, operatsion faoliyat, baholash, ko‘rsatkichlar, xarajatlar, rentabellik, resurslardan foydalanish, ishlab chiqarish samaradorligi, mehnat unumdorligi, moliyaviy tahlil, iqtisodiy tahlil, boshqaruv samaradorligi, foyda, daromad, xarajatlarni optimallashtirish, operatsion jarayonlar, iqtisodiy barqarorlik, raqobatbardoshlik, ishlab chiqarish hajmi, resurslarni boshqarish.
MAISHIY JANRDA IJOD QILGAN RASSOMLAR IJODINI O‘RGANISH ASOSIDA ASARLAR YARATISH
Ushbu maqolada, O‘zbekiston tasviriy san’atida maishiy janrning o‘rni, uning tarixi, rivojlanishi va zamonaviy san’atdagi o‘rni haqida ma’lumotlar berilgan. O‘zbekiston tasviriy san’ati, o‘zining boy tarixi va madaniyati bilan birga, ko‘plab janrlarni o‘z ichiga oladi. Bu janrlarning ichida maishiy janr, ya’ni odamlarning kundalik hayotini, turmush tarzini va urf-odatlarini aks ettiruvchi san’at turi, alohida o‘rin tutadi. Maishiy janr, O‘zbekiston tasviriy san’atida nafaqat estetik jihatdan, balki xalqning ijtimoiy va madaniy hayotini, uning qadriyatlarini ifodalashda ham muhim ro‘l o‘ynaydi.
Tasviriy san’at, madaniyat, tarix, madaniy meros, kompozitsiya, maishiy janr, zamonaviy texnologiyalar, kolorit, rang, san’at.
THE ROLE OF MATHEMATICAL MODELING IN ASSESSING THE UNCERTAINTY OF FLOW STANDARDS AND THE ASSOCIATED RISKS
Flow standards (standards for measuring gas or liquid flow rates) occupy a central position in the metrological system. Accurate assessment of their uncertainty is essential for reliable calibration, industrial accounting, and commercial measurement operations. In this process, mathematical modeling plays a decisive role. Mathematical models used in flow determination enable the study of uncertainty sources, the influence of parameters, and the mechanisms of uncertainty propagation. At the same time, factors such as incorrect model selection, errors in input parameters, neglect of correlations, numerical computation inaccuracies, and failure to validate model results against experimental data can adversely affect uncertainty estimates. This article proposes approaches aimed at mitigating these risks and enhancing the reliability of flow standards.
flow standard, measurement uncertainty, mathematical modeling, analysis of measurement results, risks, accuracy.
PORTRET EKSPERTIZANING PSIXOLOGIK ASOSLARI VA AMALIY AHAMIYATI
Mazkur maqolada portret ekspertizaning psixologik asoslari, metodlari va sud-kriminalistik amaliyotdagi ahamiyati yoritilib, shaxsni identifikatsiya qilishdagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil qilinadi.
portret ekspertiza, psixologiya, sud psixologiyasi, kriminalistika, identifikatsiya, mimika, pantomimika, psixologik portret, vizual tahlil, shaxs xususiyatlari, profiling, ekspertiza
NORMATIVE AND METHODOLOGICAL DIRECTIONS FOR STANDARDIZING ENERGY AUDITS OF RESIDENTIAL AND CIVIL BUILDINGS
Energy efficiency in residential and civil buildings is a critical factor in sustainable development and rational energy use. Energy audits are an essential tool for assessing energy performance; however, the lack of unified normative and methodological standards often reduces their effectiveness. This study aims to identify key directions for standardizing energy audits based on an expanded analysis of statistical data from 2020–2024. The results demonstrate not only a steady decline in energy consumption intensity but also structural changes in audit coverage and efficiency outcomes. The findings confirm that standardized audit frameworks significantly improve the reliability and practical value of energy audits.
energy audit, standardization, residential buildings, civil buildings, energy efficiency