METAFORANING IKKINCHI TILNI O‘ZLASHTIRISH JARAYONIDAGI KOGNITIV, NEYROLINGVISTIK VA DIDAKTIK FUNKSIYALARI
Keywords:
Metafora; ikkinchi tilni o‘zlashtirish; kognitiv lingvistika; neyrolingvistika; embodied kognitsiya; konseptual xaritalash; xotira konsolidatsiyasi; interlanguage; til pedagogikasiAbstract
Ushbu tadqiqot metaforaning ikkinchi tilni o‘zlashtirish (SLA) jarayonidagi kognitiv, neyrolingvistik va pedagogik funksiyalarini tahlil qiladi. An’anaviy qarashlardan farqli ravishda, metafora bu maqolada stilistik yoki ritorik vosita emas, balki konseptual xaritalash, embodied simulyatsiya va xotira konsolidatsiyasi jarayonlari orqali lingvistik bilimlarni shakllantiruvchi asosiy kognitiv mexanizm sifatida talqin qilinadi. Kognitiv lingvistika va psixolingvistika sohasidagi SLA tadqiqotlariga, xususan George Lakoff, Zoltán Kövecses va Michael H. Long ishlariga tayangan holda, ushbu tadqiqot metafora chuqur kognitiv qayta ishlash, leksik mustahkamlanish va grammatik abstraksiyani sezilarli darajada kuchaytirishini asoslaydi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, metaforaga asoslangan pedagogik strategiyalar o‘quvchilarning xotirasi, inferensial fikrlashi va kommunikativ kompetensiyasini yaxshilaydi, bu esa metaforani SLAda muhim, ammo yetarlicha qo‘llanilmayotgan vosita sifatida ko‘rsatadi.
Downloads
References
Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaforalar biz yashaydigan dunyo. Chicago University Press.
Kövecses, Z. (2005). Madaniyatdagi metafora: universallik va o‘zgaruvchanlik. Cambridge University Press.
Long, M. H. (1996). Ikkinchi til o‘zlashtirishda til muhiti roli. Handbook of Second Language Acquisition.
Ellis, N. C. (2008). Ikkinchi til shakllanish dinamikasi. Annual Review of Applied Linguistics, 28, 1–20.
Deignan, A. (2005). Metafora va korpus lingvistikasi. John Benjamins.
Boers, F. (2000). Metaforik ong va so‘z boyligini o‘zlashtirish. Applied Linguistics, 21(4), 553–571.
Littlemore, J. (2009). Kognitiv lingvistika va til o‘qitish. Palgrave Macmillan.
Holyoak, K. J., & Thagard, P. (1995). Aqliy sakrashlar: analogiya va ijodiy fikrlash. MIT Press
