AXBOROTNI QAYTA ISHLASH TIZIMLARIDA M/M/C MODELI ASOSIDA MATEMATIK MODELLASHTIRISH VA TIZIM SAMARADORLIGINI BAHOLASH
Keywords:
axborotni qayta ishlash tizimi, matematik modellashtirish, M/M/c modeli, navbat modeli, axborot oqimi, tizim samaradorligi, raqamli texnologiyalar.Abstract
Mazkur maqolada axborotni qayta ishlash tizimlarida axborot oqimlarini matematik modellashtirish masalasi tadqiq etilgan. Tadqiqotda ko‘p kanalli navbat nazariyasiga asoslangan M/M/c modeli yordamida axborotlarning tizimga kelib tushishi va qayta ishlanish jarayoni tahlil qilingan. Taklif etilgan matematik model asosida tizimning yuklanish darajasi, axborotni qayta ishlash tezligi va resurslardan foydalanish samaradorligi aniqlanadi. Olingan natijalar turli parametrlar asosida tizim ish unumdorligini baholash va optimal ishlash sharoitlarini aniqlash imkonini beradi. Ushbu yondashuv raqamli axborot tizimlari, ma’lumotlarni qayta ishlash markazlari va zamonaviy kompyuter tizimlarining samaradorligini oshirishda qo‘llanishi mumkin.
Downloads
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-6079-son Farmon. 2020-yil 5-oktabr.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Sun’iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish va ularni mamlakatimizda keng qo‘llash uchun shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4996-son Qaror. 2021-yil 17-fevral.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Raqamli texnologiyalar sohasida malakali kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qaror. 2023-yil.
4. G‘ulomov S.S., Begalov B.A. Axborot tizimlari va texnologiyalari. – Toshkent: Fan, 2010.
5. Tursunov N.T., Ismoilov M.I. Matematik modellashtirish asoslari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2016.
6. Abdurahmonov Q.X., Zaynutdinov Sh.N. Axborot texnologiyalari va tizimlari. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2018.
7. Samarskiy A.A., Mixaylov A.P. Matematik modellashtirish: g‘oyalar, usullar, misollar. – Moskva: Nauka, 2005.
8. Kleinrock L. Queueing Systems, Volume 1: Theory. – Wiley-Interscience, 1975.
9. Gross D., Shortle J.F., Thompson J.M., Harris C.M. Fundamentals of Queueing Theory. – Wiley, 2018.
