INTELLECTUAL EDUCATION TECHNOLOGICAL SOLUTIONS AND INNOVATIVE DIGITAL TOOLS
Международная открытая конференция, на которой публикуются оригинальные исследовательские и комментаторские статьи в различных областях. Основная цель — предложить интеллектуальную платформу для международных ученых и развивать междисциплинарные исследования в области прикладных наук.
AVTOMOBIL SOVUTISH TIZIMIDA NOSOZLIKLARNI ANIQLASH VA PROFILAKTIK XIZMAT KO‘RSATISH USULLARI
Avtomobil sovutish tizimi ichki yonuv dvigatelining samarali va ishonchli ishlashi uchun muhim tizimlardan biridir. Dvigatel ishlash jarayonida katta miqdorda issiqlik ajratadi, bu issiqlik dvigatel qismlariga zarar yetkazmasligi uchun sovutish tizimi optimal ishlashi zarur. Agar sovutish tizimi nosozlikka uchrasa, dvigatel qismlari ortiqcha qizib, metall deformatsiyasi va qimmat ta’mirlashga olib kelishi mumkin
Shu sababli nosozliklarni erta aniqlash va profilaktik xizmat ko‘rsatish mexanizmlarini joriy etish avtomobilning uzoq muddat ishlashini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi.
ЭФФЕКТИВНЫЕ СПОСОБЫ ОБУЧЕНИЯ ШКОЛЬНИКОВ РУССКОМУ ЯЗЫКУ
В данной статье будут проанализированы эффективные методы обучения русскому языку. Также будет подробно рассмотрено несколько практических приемов,которые помогут укрепить навыки чтения.
чтение, методы, материалы, критические замечания
РОЛЬ РУССКОГО ЯЗЫКА В СОВРЕМЕННОМ ОБЩЕСТВЕ И СИСТЕМЕ ОБРАЗОВАНИЯ
В статье рассматривается значение русского языка в современном обществе, его функции в системе образования, культуре и межнациональном общении. Особое внимание уделяется проблемам современного состояния языка, включая влияние глобализации, цифровых технологий и снижение уровня грамотности. Обосновывается необходимость сохранения языковых норм и развития языковой культуры как важного условия формирования личности.
русский язык, образование, культура, мышление, коммуникация, языковая норма, грамотность, глобализация, языковая культура, литературный язык.
BANAN O’SIMLIGINING BIOLOGIYASI VA AHAMIYATI
Maqolada banan o’simligining botanik tasnifi, biologik xususiyatlari, yetishtirish texnologiyasi va inson salomatligi haqida qiziqarli ma’lumotlar berilgan.Shuningdek banan tarkibidagi moddalar va ularning ahamiyati haqida gapiriladi.
Tropik mintaqa, ekvator, nam va quruq davrlar, biologik xilma-xillik, Musa, rizoma, soxta poya, to‘pgul, partenokarpiya, triploid gibridlar, B6 vitamini, osteoporoz profilaktikasi, in-vitro va mikroklonal ko‘paytirish.
IKKINCHI JAHON URUSHIDA O‘ZBEK XALQINING JASORATI VA FIDOYILIGI
Ushbu maqolada Ikkinchi jahon urushi yillarida o‘zbek xalqining front va front ortidagi jasorati hamda fidoyiligi yoritildi. Unda O‘zbekistonlik jangchilarning urushdagi ishtiroki, xalqning front ortidagi fidokorona mehnati, iqtisodiy safarbarlik va ma’naviy matonati tarixiy manbalar asosida tahlil qilingan. Shuningdek, urush davrida O‘zbekistonga evakuatsiya qilingan aholini qabul qilish, yetim bolalarga ko‘rsatilgan g‘amxo‘rlik va xalqning insonparvarlik fazilatlari haqida ham so‘z yuritilgan. Maqolada urushning O‘zbekiston jamiyati va bugungi avlod tarbiyasiga ta’siri ham yoritib berilgan.
Ikkinchi jahon urushi, o‘zbek xalqi, jasorat, fidoyilik, front orti, vatanparvarlik, mehnat qahramonligi, tarixiy xotira, insonparvarlik, milliy birlik, ma’naviy matonat.
YOSHLARNI HARBIY-VATANPARVARLIK TARBIYASIDA JANGOVAR VA MEHNAT SHUHRATI MUZEYLARINING AHAMIYATI
Ushbu maqola Yoshlarni harbiy vatanparvarlik ruhida tarbiyalashda mexnat shuxrati va tarixiy muzeylarning tutgan roli, hamda mamlakatimizda va dunyodagi ahamiyatga ega bo’lgan tarixiy muzelar haqida malumotlar, muzeylarga tashrif buyurish davomida yoshlar olishi mumkin bo’lgan tarbiyaviy jihatlari haqida qisqacha yoritilgan.
Termiz arxeologiya muzeyi, Olimpiya shon-shuhrati muzeyi kabi oʻnlab maskanlar barpo etilgani va Samarqand, Buxoro, Xiva ochiq osmon ostidagi muzey, Tarix muzeylari, tarix-arxitektura va tarixiy adabiyot muzeylari, O‘lkashunoslik muzeylari, Xotira-yodgorlik muzeylari,San’at, muzeylari,Sohali muzeylar,Turli muzeylar.
UMUMIY O’RTA TA’LIM MAKTABLARIDA HARBIY-VATANPARVARLIK TARBIYASINING MAQSADI VA VAZIFALARI
Ushbu maqola Umumiy o’rta ta’lim maktablarida yoshlarni harbiy vatanparlik tarbiyasining maqsadi,vazifalari,mazmun mohiyati tarbiyaviy jarayonlarning asosiy yo’nalishlari haqida yoritilgan. Yoshlarga ularning bolalik yillaridan boshlab, O‘zbekiston xalqining boy an’analari va milliy qadriyatlari, xalqimizning buyuk o‘tmishi xaqidagi bilimlarni, shuningdek, o‘z Ona-Vatani O‘zbekistonning sadoqatli himoyachilari bo‘lishini ongli ravishda his qilishlarini singdirib borish zarurligi, hozirgi globallashuv davrida harbiy-vatanparvarlik tarbiyasining mazmuni va jarayoni, mamlakatimizda amalga oshirilayotgan ijtimoiy va iqtisodiy islohatlarga bog‘liq bo‘lgan bir qator omillar haqida so’z yuritilgan.
Yoshlar,vatanparvarlik ,isloxotlar,ta’lim-tarbiya,omillar,jangchilar
TEXNIK TIZIMLARDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARINI O'QITISH FANINI O'QITISH METODLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Ushbu maqolada texnik tizimlarda axborot texnologiyalarini o'qitish fanini o'qitish metodlarini takomillashtirish masalalari ko'rib chiqilgan. Muammoga asoslangan o'qitish (PBL), loyihaga asoslangan yondashuv (PjBL), gamifikatsiya va aralash o'qitish (Blended Learning) modellarining samaradorligi tahlil etilgan. O'tkazilgan pedagogik eksperiment natijalari integratsion metodologik model taklif etishga asos bo'ldi. Tadqiqot natijalari tajriba guruhida bilim o'zlashtirishning 15,9% ga, ko'nikmalar shakllanishining 30-40% ga oshganligini ko'rsatdi.
axborot texnologiyalari, o'qitish metodlari, muammoga asoslangan o'qitish, gamifikatsiya, aralash o'qitish, raqamli ta'lim, adaptiv tizimlar, kompetentsiyaviy yondashuv.
SUN'IY INTELLEKT ASOSIDA KENGAYTIRILGAN BIOMETRIK IDENTIFIKATSIYA TIZIMINI ISHLAB CHIQISH: ILMIY AMALIYOT NATIJALARI
Ushbu maqolada Mamun Universiteti "Aniq fanlar" kafedrasi negizida o'tkazilgan ilmiy amaliyot davomida erishilgan natijalar bayon etiladi. Sun'iy intellekt yordamida inson ko'z qorachig'i va yuz xususiyatlariga asoslangan kengaytirilgan biometrik identifikatsiya tizimi ishlab chiqilgan bo'lib, amaliyot jarayonida dasturiy tizimning real foydalanuvchilar ishtirokidagi sinov natijalari tahlil qilindi. Amaliyot davomida ilmiy tadqiqot metodologiyasi, ma'lumotlar tahlili, dasturiy ta'minotni sinovdan o'tkazish va natijalarni baholash ko'nikmalari mustahkamlandi.
biometrik identifikatsiya, kengaytirilgan biometrik yondashuv, ko'z qorachig'i, periokular hudud, sun'iy intellekt, K-means klasterlash, liveness detection, Delphi, REST API.
SUN’IY INTELLEKT DAVRIDA MARKETING STRATEGIYALARINING TRANSFORMATSIYASI VA RAQAMLI RAQOBAT SHAROITIDA ISTE’MOLCHI ISHONCHINI SHAKLLANTIRISH
Ushbu maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining zamonaviy marketing strategiyalariga ta’siri, raqamli raqobat sharoitida korxonalar faoliyatini transformatsiya qilishdagi o‘rni hamda iste’molchi ishonchini shakllantirish masalalari tahlil qilinadi. Maqolada AI asosida mijozlar xulq-atvorini o‘rganish, shaxsiylashtirilgan takliflar yaratish, marketing kommunikatsiyalarini avtomatlashtirish va raqobat ustunligini ta’minlash imkoniyatlari yoritiladi. Shu bilan birga, iste’molchi ma’lumotlari maxfiyligi, reklama kontentining ishonchliligi, algoritmik adolat va brendga bo‘lgan ishonch kabi dolzarb muammolarga ham e’tibor qaratiladi. Tadqiqotda sun’iy intellektdan samarali foydalanish korxonalarning marketing samaradorligini oshirish, mijozlar sodiqligini mustahkamlash va raqamli bozorda barqaror raqobatbardoshlikka erishishda muhim omil ekani asoslanadi.
Artificial intelligence, marketing strategies, digital marketing, digital competition, consumer trust, personalization, customer behavior, marketing communications, brand loyalty, data privacy, algorithmic fairness, competitiveness.
Mazkur maqolada Erkin Vohidov ijodida so‘z turkumlarining qo‘llanishi, ularning matn ichidagi joylashuvi va badiiy-estetik funksiyalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda shoir asarlarida ot, fe’l, sifat, ravish hamda boshqa so‘z turkumlarining o‘zaro munosabati, ularning sintaktik qurilmadagi o‘rni va poetik matn mazmunini shakllantirishdagi roli ochib beriladi.
Erkin Vohidov, so‘z turkumlari, badiiy matn, sintaksis, poetik til.
METAFORANING IKKINCHI TILNI O‘ZLASHTIRISH JARAYONIDAGI KOGNITIV, NEYROLINGVISTIK VA DIDAKTIK FUNKSIYALARI
Ushbu tadqiqot metaforaning ikkinchi tilni o‘zlashtirish (SLA) jarayonidagi kognitiv, neyrolingvistik va pedagogik funksiyalarini tahlil qiladi. An’anaviy qarashlardan farqli ravishda, metafora bu maqolada stilistik yoki ritorik vosita emas, balki konseptual xaritalash, embodied simulyatsiya va xotira konsolidatsiyasi jarayonlari orqali lingvistik bilimlarni shakllantiruvchi asosiy kognitiv mexanizm sifatida talqin qilinadi. Kognitiv lingvistika va psixolingvistika sohasidagi SLA tadqiqotlariga, xususan George Lakoff, Zoltán Kövecses va Michael H. Long ishlariga tayangan holda, ushbu tadqiqot metafora chuqur kognitiv qayta ishlash, leksik mustahkamlanish va grammatik abstraksiyani sezilarli darajada kuchaytirishini asoslaydi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, metaforaga asoslangan pedagogik strategiyalar o‘quvchilarning xotirasi, inferensial fikrlashi va kommunikativ kompetensiyasini yaxshilaydi, bu esa metaforani SLAda muhim, ammo yetarlicha qo‘llanilmayotgan vosita sifatida ko‘rsatadi.
Metafora; ikkinchi tilni o‘zlashtirish; kognitiv lingvistika; neyrolingvistika; embodied kognitsiya; konseptual xaritalash; xotira konsolidatsiyasi; interlanguage; til pedagogikasi
SHARTNOMAGA OID MUNOSABATLAR FUQAROLIK HUQUQINING ALOHIDA INSTITUTI SIFATIDA
Mazkur maqolada shartnomaga oid munosabatlarning fuqarolik huquqining alohida instituti sifatida shakllanishi, rivojlanishi va zamonaviy huquqiy tizimdagi o‘rni tahlil qilinadi. Ilmiy nazariyalar, tarixiy rivojlanish bosqichlari, O‘zbekiston huquqshunoslari va xalqaro tajriba asosida shartnoma huquqining o‘ziga xos xususiyatlari ochib beriladi. Shuningdek, normativ-huquqiy hujjatlar, milliy qonunchilik va UNIDROIT prinsiplarining ahamiyati, shartnomaviy munosabatlarning iqtisodiy va ijtimoiy muhitga ta’siri tadqiq qilinadi. Empirik tadqiqotlar va amaliyotda uchraydigan muammolar chuqur tahlil qilinadi.
shartnoma, fuqarolik huquqi, majburiyat, institut, huquqiy munosabatlar
MEHNAT QONUNCHILIGINI BUZGANLIK UCHUN MA'MURIY JAVOBGARLIK
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida mehnat qonunchiligini buzganlik uchun belgilangan ma'muriy javobgarlik institutining nazariy asoslari, tarixiy rivojlanishi, milliy va mintaqaviy xususiyatlari, hamda amaliy qo‘llanilishi chuqur tahlil qilinadi. Mehnat kodeksining yangi tahriri va Ma'muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksdagi o‘zgarishlar, shuningdek, “Aholi bandligi to‘g‘risida”gi Qonun va boshqa normativ hujjatlar asosida ilmiy mulohazalar yuritiladi. O‘zbekiston va xorijiy tajriba misolida mehnat huquqini muhofaza qilishning samarali mexanizmlari, mavjud muammolar va ularni hal etish yo‘llari ko‘rib chiqiladi.
mehnat qonunchiligi, ma'muriy javobgarlik, bandlik, huquqiy tahlil
YANGILANGAN KONSTITUTSIYADA FUQAROLIK HUQUQIY MUNOSABATLARINING O‘ZARO BOG‘LIQLIGI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi asosida fuqarolik-huquqiy munosabatlarning o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda yangilangan konstitutsiyaviy normalarning fuqarolarning mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlarini tartibga solishdagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, fuqarolik huquqi tushunchasi, obyektlari va asosiy prinsiplari - shartnoma erkinligi, tomonlarning tengligi, mulk daxlsizligi hamda huquqlarni sud orqali himoya qilish kafolatlarining konstitutsiyaviy asoslar bilan uzviy bog‘liqligi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijasida Konstitutsiya va fuqarolik huquqi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik jamiyatda huquqiy davlat va fuqarolik jamiyatini shakllantirishning muhim omili ekanligi asoslanadi.
yangilangan Konstitutsiya, fuqarolik huquqi, konstitutsiyaviy norma, fuqarolik-huquqiy munosabatlar, huquqiy tenglik, mulkiy va shaxsiy nomulkiy huquqlar, sud orqali himoya, huquqiy davlat, fuqarolik jamiyati, konstitutsiyaviy huquqiy islohotlar
SUBNASEKUNDLI DIAPAZONDAGI DIODLI O‘TKIRLATGICHLARDA KO‘CHKI INJEKSIYASI MEXANIZMLARI
Kuchli yuqori kuchlanishli p⁺–n–n⁺ tuzilmalarda teskari kuchlanish tez oshganda (100ps dan kam) diod bazasida zich elektron-kovak plazmasini hosil qiluvchi zarbali ionlanish sodir bo‘ladi. Bunda kuchlanish odatdagi ko‘chki kuchlanishidan deyarli ikki baravar ortiq bo‘lishi mumkin. Diod teshilgandan so‘ng o‘tkazuvchan bo‘lib qoladi, ammo bu holat o‘z-o‘zidan saqlanib qolmaydi, chunki elektron-kovak plazmasi teskari siljigan sohada mavjud. Ilgari plazma tashuvchilar dreyfi tufayli "so‘rilib" ketganda (kuch diodlariga o‘xshash) tok to‘xtaydi deb hisoblangan. Biroq, subnanosekund rejimda bunday emasligi ko‘rsatilgan - dreyf so‘rilishi sodir bo‘lishga ulgurmaydi. Buning o‘rniga diodning teshilgandan keyingi xatti-harakati quyidagicha aniqlanadi: Ikki karra ko‘chkili injeksiya - tashuvchilarning ko‘chkili ko‘payishi o‘tishning ikkala tomonida ham davom etadi. Tokning izotermik shnurlanishi - tok tor sohalarda (shnurlarda) to‘planadi, bu esa impulsning shakli va davomiyligini belgilaydi [1-3]. Shunday qilib, o‘tkazuvchanlik holatining davomiyligini cheklash dreyf jarayonlari bilan emas, balki ichki ko‘chki-injeksion va issiqlik effektlari bilan belgilanadi.
Kremniyli diodli kuchaytirgichning ishlashini tahlil qilish uchun elektronlar va kovaklar uchun uzluksizlik tenglamalarini
USING ARTIFICIAL INTELLIGENCE TOOLS TO IMPROVE ENGLISH LANGUAGE LEARNING
This article investigates the growing role of artificial intelligence AI tools in improving English language learning in modern educational contexts. With the rapid advancement of digital technologies, AI has become a powerful instrument that supports both teachers and learners by providing personalized, adaptive, and interactive learning environments. The study focuses on how AI-based tools such as chatbots, grammar checkers, speech recognition systems, and intelligent tutoring platforms contribute to the development of the four core language skills: reading, writing, listening, and speaking. Furthermore, the article analyzes the effectiveness of AI tools in enhancing learner autonomy, increasing motivation, and providing instant feedback, which is often limited in traditional classroom settings. Special attention is given to the role of Natural Language Processing NLP in enabling machines to understand and respond to human language in meaningful ways. The research also examines how AI facilitates individualized instruction by identifying learners’ strengths and weaknesses and adjusting content accordingly. In addition, the article discusses the pedagogical implications of integrating AI into English language teaching, emphasizing the need for a balanced approach that combines technological innovation with human guidance. While AI offers numerous advantages, such as accessibility, efficiency, and flexibility, it also presents challenges, including overreliance on technology, lack of emotional intelligence, and potential reduction in human interaction. The findings suggest that AI tools significantly enhance the quality of English language learning when used appropriately. Therefore, educators are encouraged to incorporate AI-based technologies into their teaching practices while maintaining their essential role as facilitators and mentors. The article concludes that the future of English language education will increasingly depend on the effective integration of artificial intelligence.
Artificial Intelligence, English Language Learning, Educational Technology, Machine Learning, Natural Language Processing, Language Skill, Digital Learning, Personalized Education, Speech Recognition, AI Tools.
AJDODLAR MEROSI — TARBIYA MANBAYI: MA'RIFATPARVAR JADIDLAR QARASHLARI
Mazkur maqolada jadid ma’rifatparvarlarining tarbiya borasidagi qarashlari va ularning intellektual merosi bugungi kun yoshlari tarbiyasida qanchalik dolzarb ekanligi tahlil qilinadi. Tadqiqotda Abdulla Avloniy, Mahmudxo‘ja Behbudiy va Abdurauf Fitrat kabi jadid namoyandalarining axloq, ta’lim va milliy o‘zlikni anglash borasidagi g‘oyalari o‘rganilgan. Maqolada "Turkiy Guliston yoxud axloq" asari misolida "Tarbiya biz uchun yo hayot — yo mamat, yo najot — yo halokat" g‘oyasining zamonaviy pedagogikadagi o‘rni yoritib beriladi. Shuningdek, ajdodlar merosini o‘rganish orqali yoshlarda milliy g‘urur va vatanparvarlik hissini shakllantirish bo‘yicha xulosalar bayon etilgan.
tarbiya, Turkiston, usuli jadid, sho‘ro hukumati, pedagogika, xulq, millat, jadid, axloq.
ALTERNATIVE FORMS OF ASSESSMENT IN INCLUSIVE EDUCATION AND THEIR IMPACT ON PERSONAL DEVELOPMENT
Inclusive education has become a global priority, emphasizing equal learning opportunities for all students regardless of their abilities, backgrounds, or learning needs. Traditional assessment methods often fail to capture the diverse capabilities of learners, particularly those with special educational needs. This paper explores alternative forms of assessment in inclusive education and analyzes their impact on students’ personal development. Based on recent literature, the study highlights the effectiveness of formative assessment, portfolio assessment, self- and peer-assessment, and performance-based evaluation. The findings suggest that alternative assessment approaches foster motivation, autonomy, self-reflection, and holistic development. The study concludes with recommendations for integrating inclusive assessment practices into modern educational systems.
Inclusive education, alternative assessment, formative assessment, personal development, student-centered learning, higher education
YOSHLARNING HUQUQIY SAVODXONLIGINI OSHIRISHNING IJTIMOIY-HUQUQIY AHAMIYATI
Ushbu maqolada yoshlar orasida huquqiy savodxonlikni, huquqiy ongni va madaniyatni shakllantirishga bag’ishlangan. Shuningdek, bu borada olib borilayotgan islohotlar ko’rsatilgan.
yoshlar, huquqiy savodxonlik, huquqiy ong, huquqiy ma’daniyat
O‘ZBEK XALQ MAQOLLARINING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI TAHLILI
Ushbu tezisda o‘zbek xalq maqollarining lingvomadaniy xususiyatlari tahlil qilinadi. Maqollar xalqning tarixiy tajribasi, milliy qadriyatlari, dunyoqarashi va ijtimoiy-madaniy hayotini o‘zida mujassam etgan muhim til birliklari sifatida o‘rganiladi. Ishda maqollarning semantik, pragmatik va stilistik jihatlari lingvomadaniy yondashuv asosida yoritilib, ularning milliy mentalitetni aks ettirishdagi o‘rni ochib beriladi. Shuningdek, maqollar orqali xalqning urf-odatlari, axloqiy me’yorlari va madaniy stereotiplari qanday ifodalanishi tahlil qilinadi.
maqol, lingvomadaniyat, milliy mentalitet, semantika, pragmatika, madaniy qadriyatlar, til va madaniyat, paremiologik birliklar.
СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ ДИАГНОСТИКИ И ЛЕЧЕНИЯ НЕВРИТА КОХЛЕАРНОГО НЕРВА
Неврит кохлеарного нерва — это воспалительное или дегенеративное поражение слухового нерва, приводящее к снижению слуха и нарушению восприятия звуков. Заболевание может иметь различную этиологию и требует своевременной диагностики и комплексного лечения. В статье рассмотрены современные методы обследования и терапии данной патологии.
кохлеарный неврит, слуховой нерв, нейросенсорная тугоухость, аудиометрия, лечение, диагностика.
OFFICIAL DEVELOPMENT ASSISTANCE (ODA) IN KOREAN FOREIGN POLICY: MIDDLE POWER DIPLOMACY AND DEVELOPMENT COOPERATION
South Korea’s transformation from one of the poorest countries in the world in the aftermath of the Korean War to a member of the OECD Development Assistance Committee (DAC) is frequently presented as a textbook case of successful “developmental catch-up.” While this narrative has been widely studied, considerably less attention has been paid to the role of official development assistance (ODA) as a deliberate instrument of Korean foreign policy. This article analyses how ODA has been integrated into South Korea’s foreign policy strategy and how it functions within its broader middle-power diplomacy and “global pivotal state” ambitions. The article demonstrates that Korean ODA has evolved from fragmented technical assistance into a central pillar of foreign policy. The Methods section outlines a qualitative, interpretive approach based on document analysis. The Results trace the historical evolution of Korean ODA, its institutional architecture (KOICA, EDCF, the Ministry of Foreign Affairs and the Ministry of Economy and Finance), patterns of geographic and sectoral allocation, and Korea’s engagement in global development governance, particularly through the 2011 Busan Partnership for Effective Development Co-operation. The Discussion highlights persistent tensions between normative commitments—such as solidarity, sustainable development and development effectiveness—and strategic objectives related to economic diplomacy, regional influence and security. The article concludes that while ODA has become integral to South Korea’s foreign policy identity, its effectiveness as a middle-power tool remains constrained by domestic politics, bureaucratic fragmentation and relatively low ODA-to-GNI levels.
South Korea, official development assistance, middle power diplomacy, foreign policy, development cooperation
MAHALLIY XOMASHYODAN YUQORI OKTANLI BENZIN KOMPONENTLARINI OLISH TEXNOLOGIYASINI ISHLAB CHIQISH
Mazkur tezisda mahalliy uglevodorod xomashyolari asosida yuqori oktanli benzin komponentlarini olish texnologiyasini ishlab chiqish masalalari yoritilgan. Tadqiqot davomida neft va gazni qayta ishlash mahsulotlari tarkibi o‘rganilib, yuqori oktan soniga ega bo‘lgan komponentlarni sintez qilishning samarali usullari tahlil qilindi. Jarayon parametrlarining benzin sifat ko‘rsatkichlariga ta’siri aniqlanib, optimal texnologik sharoitlar tavsiya etildi. Olingan natijalar mahalliy xomashyo bazasidan samarali foydalanish, import o‘rnini bosuvchi mahsulotlar ishlab chiqarish hamda ekologik talablarga javob beruvchi motor yoqilg‘ilarini yaratishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Bugungi kunda avtomobil yoqilg‘ilariga bo‘lgan talabning ortib borishi yuqori sifatli va ekologik xavfsiz motor yoqilg‘ilarini ishlab chiqarishni dolzarb masalaga aylantirmoqda. Zamonaviy ichki yonuv dvigatellari yuqori oktan soniga ega benzinlardan foydalanishni talab qiladi. Shu sababli yuqori oktanli benzin komponentlarini ishlab chiqarish texnologiyalarini takomillashtirish hamda mahalliy xomashyo resurslaridan samarali foydalanish muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.
O’ZBEK VA RUS TILLARIDA KUNDALIK NUTQDA FAOL QO’LLANILADIGAN FRAZEOLOGIZMLARNING QIYOSIY TAHLILI
Ushbu maqolada o’zbek va rus tillarida kundalik nutqda faol qo’llaniladigan frazeologizmlarning lingvistik va semantic xususiyatlari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida o’zbek var us tillaridagi frazeologizmlarning semantic mosliklari, ekvivalent va noekvivalent birliklar tahlil qilinadi. Xususan, ma’no jihatdan o’xshash bo’lgan iboralar orqali ikki xalq tafakkuridagi umumiyliklar ochib beriladi, milliy-madaniy xususiyatlarga ega frazeologizmlar misolida esa har bir tilning o’ziga xosligi asoslab beriladi. Shuningdek, frazeologizmlarning obrazlilik darajasi, ekspressivlik xususiyatlari va nutqdagi funksional ahamiyati alohida ko’rib chiqiladi. Mazkur tadqiqot natijalari o’zbek va rus tillarini qiyosiy o’rganish, tarjima nazaryasi va amaliyoti, shuningdek, frazeologiya sohasidagi ilmiy izlanishlar uchun muhim manba bo’lib xizmat qiladi.
frazeologizm, qiyosiy tahlil, o’zbek tili, rus tili, semantic, ekvivalentlik, tarjima, nutq, lingvistika, milliy xususiyat.
MA’NAVIYAT TUSHUNCHASINING FALSAFIY MOHIYATI VA UNING JAMIYAT TARAQQIYOTIDAGI O’RNI
Ushbu maqolada ma’naviyat tushunchasining falsafiy mohiyati, uning ontologik va aksiologik mazmuni hamda jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni keng qamrovda tahlil qilinadi. Ma’naviyat insonning ichki dunyosi, axloqiy qadriyatlari, e’tiqodi, tafakkuri va dunyoqarashi bilan uzviy bog‘liq bo‘lgan murakkab ijtimoiy-falsafiy kategoriya sifatida yoritiladi. Tadqiqot jarayonida ma’naviyatning individual ong darajasidagi namoyon bo‘lishi bilan bir qatorda, uning ijtimoiy ong shakllari — axloq, din, huquq, madaniyat va mafkura bilan o‘zaro aloqadorligi ilmiy asosda ochib beriladi.Maqolada ma’naviyat jamiyat barqarorligi, ijtimoiy hamjihatlik va taraqqiyotning muhim omili sifatida talqin qilinadi. Xususan, globallashuv sharoitida ma’naviy qadriyatlarning transformatsiyasi, yoshlar ongini shakllantirishdagi ahamiyati hamda ma’naviy tahdidlarga qarshi immunitetni mustahkamlash masalalari falsafiy nuqtai nazardan asoslab beriladi. Shuningdek, ma’naviyatning milliy o‘zlikni anglash, tarixiy xotirani asrash va fuqarolik jamiyatini rivojlantirishdagi roli konseptual jihatdan tahlil etiladi.Tadqiqot natijalariga ko‘ra, ma’naviyat jamiyat taraqqiyotining nafaqat ma’naviy, balki siyosiy, iqtisodiy va madaniy jarayonlariga ham bevosita ta’sir ko‘rsatuvchi fundamental omil ekani ilmiy xulosalar asosida yoritiladi. Maqola ma’naviyatni shaxs kamoloti va barqaror ijtimoiy rivojlanishning strategik resursi sifatida talqin qilish zarurligini asoslab beradi.
ma’naviyat, falsafiy kategoriya, ontologiya, aksiologiya, ijtimoiy ong, axloq, qadriyat, jamiyat taraqqiyoti, milliy o‘zlik, globallashuv, ma’naviy immunitet, fuqarolik jamiyati.
LOGOPEDIK MASHG‘ULOTLARDA FONEMATIK ESHITUVINI SHAKILLANTIRISHDA DIDAKTIK O‘YINLARDAN FOYDALANISH USUL VA YO`LLARI
Maqolada logopedik mashg‘ulotlarda didaktik o‘yin texnologiyalarini qo‘llashning samaradorligi tahlil qilingan. Didaktik O‘yin faoliyatining nutqni rivojlantirishdagi, fonematik eshituvni shakllantirishdagi va yozma nutqni to‘g‘rilashdagi o‘rni ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqot natijalari didaktik o‘yin texnologiyalarining bolalarda motivatsiyani oshirishi, diqqat, xotira, tafakkur va nutq faolligini rivojlantirishdagi ahamiyatini tasdiqlaydi.
logopediya, didaktik o‘yin texnologiyasi, nutq buzilishi, fonematik eshituv, motivatsiya, nutq faolligi, interfaol metodlar.
GLIKOZAMINOGLIKANLARNING TIBBIYOTDA QOʻLLANILISHI
Glikozaminoglikanlar (GAG) – hujayra yuzasi va hujayra tashqi matriksining (ECM) tarkibiy qismi bo‘libgina qolmay, hujayra xulq-atvorini boshqaruvchi murakkab effektor molekulalardir. Millionlab yillik evolyutsiya natijasida shakllangan bu qadimiy biomolekulalar oilasi bugungi kunda zamonaviy tibbiyotning eng muhim yo‘nalishlari – onkologiya, neyrologiya va regenerativ terapiyada markaziy o‘rinni egalladi. GAGlar ichida eng ko‘p o‘rganilgani geparin bo‘lib, u antitrombin oqsili bilan o‘zaro ta’sir qilish orqali qon ivish kaskadini boshqaradi. Uning IIa va Xa omillarini inaktivatsiya qilish qobiliyati molekulyar "shablon" mexanizmiga asoslanadi. Past molekulyar og‘irlikdagi geparinlar (LMWH) esa nafaqat selektiv antikoagulyant, balki yallig‘lanishga qarshi va hatto SARS-CoV-2 kabi viruslarning spike oqsillarini bloklovchi antiviral agent sifatida ham namoyon bo‘lmoqda. GAGlar va proteoglikanlar kasalliklar progressiyasida muhim ko‘rsatkich (marker) hisoblanadi. Masalan, Alzgeymir kasalligida yuqori sulfatlangan GAGlar beta-amiloid fibrillalarining to‘planishini tezlashtirsa, saraton hujayralari o‘z mikromuhitidagi GAG profilini o‘zgartirish orqali metastaz jarayonini faollashtiradi. Bunda gialuron kislotasining CD44 retseptori bilan o‘zaro ta’siri alohida ahamiyatga ega; ushbu retseptorning yuqori affinlikdagi holati o‘sma hujayralari uchun xos bo‘lib, nishonli terapiyada (drug delivery) asosiy "eshik" vazifasini o‘taydi. Osteoartrit kabi degenerativ kasalliklarda gialuron kislotasi viskosupplementatsiya orqali bo‘g‘im gomeostazini tiklasa, asab tizimi jarohatlarida xondroitin sulfat proteoglikanlari (CSPG) aksonal regeneratsiyani boshqaruvchi muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. Shu bilan birga, GAG almashinuvining buzilishi (mukopolisakxaridozlar) lizozomal saqlash kasalliklarining kelib chiqishiga sabab bo‘ladi, bu esa fermentativ va gen terapiyasiga bo‘lgan ehtiyojni oshiradi. GAGlarning sulfatlanish naqshlari va tarkibiy geterogenligini tushunish – patologik jarayonlarni molekulyar darajada boshqarish va yangi avlod biopreparatlarni yaratish imkonini beradi.
Glikozaminoglikanlar (GAGlar), Glikokaliks, Geparin, Gialuron kislotasi (HA), CD44 retseptori, Heparan sulfat proteoglikanlar (HSPGlar), Xondroitin sulfat (CS), Mukopolisakxaridoz (MPS), Antikoagulyant, Mexanosensing, Ekstratsellular matriks (ECM), Antitrombin, Past molekulyar og‘irlikdagi geparinlar (LMWH), Alzgeymer kasalligi, Neyrodegeneratsiya, Onkologiya, Proteoglikanlar.
INGLIZ TILINI MUSTAQIL O’RGANISH STRATEGIYALARI
Ushbu maqola ingliz tilini mustaqil o‘rganish muammolarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda mustaqil o‘rganishning nazariy asoslari, samarali strategiyalari hamda o‘quvchilar duch keladigan asosiy qiyinchiliklar ko‘rib chiqildi. Shuningdek, raqamli texnologiyalar va o‘quv manbaalarining mustaqil o‘rganish jarayonidagi o‘rni tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, mustaqil o‘rganish samaradorligi o‘quvchining motivatsiyasi, o‘z-o‘zini boshqarish qobiliyati va to‘g‘ri tanlangan strategiya va yondashuvlarga bevosita bog‘liq. Mazkur ishda Henri Holec, David
Ingliz tili, mustaqil o‘rganish, o‘quvchi avtonomiyasi, motivatsiya, strategiyalar, raqamli texnologiyalar.