KRIPTOVALYUTALAR VA SOYA IQTISODIYOTI O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK: MOLIYAVIY XAVFSIZLIK VA DAVLAT NAZORATI MASALALARI
Keywords:
kriptovalyutalar, soya iqtisodiyoti, blokcheyn, moliyaviy xavfsizlik, pul yuvish, soliqqa tortish, raqamli iqtisodiyot, anonimlik, davlat nazorati, kriptoaktivlarAbstract
Ushbu maqolada kriptovalyutalarning zamonaviy iqtisodiyotdagi o‘rni hamda ularning soya iqtisodiyoti bilan o‘zaro bogʼliqligi ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida kriptovalyutalarning asosiy xususiyatlari - markazlashmaganlik, anonimlik va tezkor tranzaksiyalar - norasmiy iqtisodiy faoliyatni kengaytirishdagi roli nuqtayi nazaridan ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, maqolada kriptovalyutalarning soliqqa tortish tizimiga, moliyaviy xavfsizlikka hamda davlat nazorat mexanizmlariga ta’siri baholanadi. Xalqaro tajribalar asosida turli mamlakatlarda qo‘llanilayotgan tartibga solish yondashuvlari tahlil qilinib, ularning samaradorligi solishtiriladi. Tadqiqot natijasida kriptovalyutalar iqtisodiyot uchun ikki tomonlama - innovatsion rivojlanish omili va potensial xavf manbai sifatida namoyon bo‘lishi asoslab beriladi. Maqola yakunida O‘zbekiston sharoitida kriptoaktivlarni tartibga solish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi.
References
1. Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A peer-to-peer electronic cash system.
2. World Bank. (2022). Cryptocurrencies and financial inclusion.
3. European Central Bank. (2022). Crypto-assets and financial stability.
4. Chainalysis. (2023). Crypto crime report.
5. TRM Labs. (2025). Crypto adoption and illicit finance report.
6. Reuters. (2026). Crypto money laundering hit $82 billion in 2025.
7. European Systemic Risk Board. (2025). Crypto-assets and financial stability.
8. Business Insider. (2025). Crypto and shadow economy under sanctions.
9. International Monetary Fund. (2025). El Salvador: Article IV Consultation Report.
10. PricewaterhouseCoopers (PwC). (2025). Global crypto regulation report.
11. Kanu, D. H. (2025). Regulation of cryptocurrency and its implication for financial systems.
12. TRM Labs. (2025). Global crypto policy review outlook 2025–2026.
13. Central Bank of Uzbekistan. (2023). Digital finance and crypto regulation report.
14. Financial Action Task Force (FATF). (2024). Virtual assets and AML/CFT guidelines