O‘ZBEKISTONDA FARMATSEVTIKA TIZIMINI RIVOJLANTIRISHNING DOLZARB MASALALARI VA ISTIQBOLLARI

Authors

  • Shokanova Guljaynar Arslanbek qizi Urganch davlat tibbiyot instituti Stomatalogiya fakulteti Farmatsiya yo'nalishi 192-B guruh talabasi Author

Keywords:

farmatsevtika tizimi, dori vositalari, farmatsevtika sanoati, mahalliy ishlab chiqarish, innovatsiya, sog‘liqni saqlash, sifat nazorati, import o‘rnini bosish, modernizatsiya, farmatsevtik xavfsizlik.

Abstract

Mazkur tezisda O‘zbekistonda farmatsevtika tizimini rivojlantirishning dolzarb masalalari, mavjud imkoniyatlari va istiqbolli yo‘nalishlari yoritilgan. Unda dori vositalari ishlab chiqarish hajmini oshirish, mahalliy farmatsevtika sanoatini qo‘llab-quvvatlash, sifatli va xavfsiz dori vositalari bilan aholini ta’minlash, importga qaramlikni kamaytirish hamda zamonaviy texnologiyalarni sohaga joriy etish masalalari tahlil qilinadi. Shuningdek, farmatsevtika tizimida ilmiy tadqiqotlar, innovatsion yondashuvlar, kadrlar tayyorlash va xalqaro standartlarga mos ishlab chiqarish jarayonlarini rivojlantirishning ahamiyati ko‘rsatib beriladi. Tezisda farmatsevtika sohasini modernizatsiya qilish mamlakat sog‘liqni saqlash tizimi samaradorligini oshirishda muhim omil ekanligi asoslanadi.

References

1. O‘zbekiston Respublikasining “Dori vositalari va farmatsevtika faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni. 1997-yil 25-aprel, 415-I-son.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi farmatsevtika tarmog‘ida islohotlarni chuqurlashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ–4554-son Qarori. 2019-yil 30-dekabr.

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026-yillarda respublikaning farmatsevtika tarmog‘ini jadal rivojlantirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF–55-son Farmoni. 2022-yil 21-yanvar.

4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Farmatsevtika tarmog‘ini yanada rivojlantirish va investitsiya loyihalarini amalga oshirishni jadallashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ–14-son Qarori. 2024-yil 10-yanvar.

5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Farmatsevtika tarmog‘ida ishlab chiqarishni rag‘batlantirish va ilmiy tadqiqot jarayonlarini takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF–35-son Farmoni. 2026-yil 5-mart.

6. Kaplan W., Laing R. Local Production of Pharmaceuticals: Industrial Policy and Access to Medicines. Health, Nutrition and Population Discussion Paper. Washington DC: World Bank, 2005.

7. Wirtz V.J. et al. Essential Medicines for Universal Health Coverage. The Lancet, 2017. Vol. 389, Issue 10067. P. 403–476.

8. Bigdeli M., Jacobs B., Laing R., Tomson G., Ghaffar A., Dujardin B., Van Damme W. Access to Medicines from a Health System Perspective. Health Policy and Planning, 2013. Vol. 28, Issue 7. P. 692–704.

9. Yakubova Sh. O‘zbekistonda farmatsevtika sanoatining rivojlanishi. Ilmiy maqola, 2021.

10. Abdiyeva F. Farmasevtika sanoatida qulay investitsion muhitni shakllantirishning dolzarb masalalari. Ilmiy maqola, 2021.

11. Abdiyeva F. Farmatsevtika sanoati raqobatbardoshligini oshirishda erkin iqtisodiy zonalarning ahamiyati. Ilmiy maqola.

12. Turdiyeva G.K. O‘zbekiston Respublikasida farmatsevtika sanoatini barqaror rivojlanishini tahlil qilish. Oriental Journal of Economics, Finance and Management, 2023.

13. Toshmuhamedov E.R. va boshqalar. Farmatsevtika iqtisodiyoti. Darslik. Toshkent, 2024.

14. Salixbayeva U.S. O‘zbekiston Respublikasida farmatsevtik bozorning rivojlanish muammolari va istiqbollari. Kimyo va farmatsevtika, 2002.

15. Toshmuhamedov E.R. O‘zbekiston, Qozog‘iston va Qirg‘izistonda farmatsevtikaning rivojlanishi. Kimyo va farmatsevtika, 2001. №2.

1. Isaev, S., Sarimsakov, M., Sarimsakova, M., Turdaliev, A., Abdukhakimova, K., & Mirzaeva, M. (2023). Application of water-saving irrigation technologies of intensive apple orchards in the irrigated regions of Uzbekistan. In E3S Web of Conferences (Vol. 389, p. 03052). EDP Sciences.

2. Isaev, S., Khasanova, O., Boltaev, S., Dauletbayev, B., & Djumanazarova, A. (2023). Efficiency of drip irrigation of almonds and pistachios with snow and rainwater. In E3S Web of Conferences (Vol. 371, p. 01044). EDP Sciences.

3. Sultonov, K., Kholmurodova, G., Eshonkulov, J., Allanov, K., Sindarov, O., Khayitov, K., ... & Khaitov, B. (2025). Effect of integrative NPK soil and foliar nutrition on winter wheat (Triticum aestivum L.) productivity in irrigated arid lands. Frontiers in Sustainable Food Systems, 8, 1508913.

4. Isaev, S., Gofirov, A., Tadjiyev, S., Bulanbayeva, P., & Djumanazarova, A. (2023). Effects of different salinity levels in topsoil on the growth, development and yield of winter wheat. In BIO Web of Conferences (Vol. 65, p. 04004). EDP Sciences.

5. Karimov, A., Khalikov, B., Isaev, S., Sindarov, O., Khayitov, K., Avliyakulov, M., ... & Khaitov, B. (2025). Efficiency of drip irrigation in amaranth production using the HYDRUS-1D model. Frontiers in Sustainable Food Systems, 9, 1612679.

6. Филипенко, В. С. (2011). Повышение эффективности использования мелиорированных земель.

7. Saparov, A. B., Khidirov, S. K., Khalimbetov, A. B., Djumanazarova, A. T., Tolepova, S. B., & Seitmuratov, A. R. (2023). Methods of channel calculations to improve the operational mode of main canals. In E3S Web of Conferences (Vol. 410, p. 05035). EDP Sciences.

8. Glovatskiy, O., Djumanazarova, A., Saparov, A., Nasirova, N., Sultonov, A., & Sattorov, A. (2023). Improvement of water distribution management methods for operating modes of machine channels. In E3S Web of Conferences (Vol. 401, p. 01023). EDP Sciences.

9. Серикбаев, Б. С., Серикбаева, Э. Б., Джуманазарова, А. Т., Эргашев, Т., Мирзохидова, Ф. М., & Мирзаахмедова, Н. (2008). Удобрительный режим орошения кукурузы на силос при поливе животноводческими стоками. Журнал: Вестник аграрной науки Узбекистана. Ташкент. 2008г, 3, 33.

10. Ernazarova, B., Zhusubaliev, T., Bakirova, A., Zhusupbaeva, G., Akparalieva, O., Abdullaeva, Z., ... & Orozmatova, A. (2022). Study of Biological Activity and Toxicity of Thiosemicarbazides Carbohydrate Derivatives by in Silico, in Vitro and in Vivo Methods. Journal of Agricultural Chemistry and Environment, 11(1), 15-23.

11. Джуманазарова, А. Т., Генжемуратов, А. С., & Жумамуратов, Д. К. (2021). Изменение режима и использование пресных подземных вод Южного Приаралья. СЕЛЕКЦИЯ, СЕМЕНОВОДСТВО, ТЕХНОЛОГИЯ ВОЗДЕЛЫВАНИЯ И ПЕРЕРАБОТКА СЕЛЬСКОХОЗЯЙСТВЕННЫХ КУЛЬТУР, 249-253.

12. Джаксымуратов, К. М., Джуманазарова, А. Т., Бекмуратов, А. У., Алланазаров, Б. Р., & Отепов, П. Т. (2021). ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ПРЕСНЫХ ПОДЗЕМНЫХ ВОД МЕСТОРОЖДЕНИЯ КЕГЕЙЛИ. Экономика и социум, (12-1 (91)), 975-980.

13. Хужакулов, Р., & Джуманазарова, А. (2019). Исследования по определению конечной величины просадки оснований гидротехнических сооружений. Сельскохозяйственные технологии, 1(4), 10-15.

14. Серикбаев, Б. С., Джуманазарова, А. Т., & Носиров, Ф. Э. (2016). Влияние рельефа поля на элементы бороздкового полива. Irrigatsiya va Meliоratsiya, (2), 14-16.

15. Бауатдинов, Т. С., & Джуманазарова, А. Т. (2016). Влияние глауконитовых песков на урожайность кукурузы. Современные тенденции развития аграрного комплекса, 377-381.

16. Джуманазарова, А. Т., & Бауатдинов, Т. С. (2016). ПЕРСПЕКТИВНОЕ ПОЛЕЗНОЕ ИСКОПАЕМОЕ МНОГОПРОФИЛЬНОГО ПРИМЕНЕНИЯ. In СОВРЕМЕННОЕ ЭКОЛОГИЧЕСКОЕ СОСТОЯНИЕ ПРИРОДНОЙ СРЕДЫ И НАУЧНО-ПРАКТИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ РАЦИОНАЛЬНОГО ПРИРОДОПОЛЬЗОВАНИЯ (pp. 1092-1097).

17. Tengelovna, D. A. (2024). WIDESPREAD USE OF MODERN TECHNOLOGIES AND INNOVATIONS IN AGRICULTURE. IMRAS, 7(4), 221-228.

18. Джуманазарова, А. Т., & Тлеубергенов, Е. Б. (2024). РЕШЕНИЯ ПРОБЛЕМЫ ОПТИМИЗАЦИИ ВОДОСБЕРЕЖЕНИЯ. In INTERDISCIPLINE INNOVATION AND SCIENTIFIC RESEARCH CONFERENCE (Vol. 2, No. 19, pp. 90-94).

19. Сапаров, А. Б., Джуманазарова, А. Т., & Сапаров, Б. Б. (2022). МЕТОДИКА РАСЧЁТА ДЕФОРМАЦИИ КАНАЛОВ ДЛЯ УЛУЧШЕНИЯ ПРОПУСКНОЙ СПОСОБНОСТИ И РЕЖИМА ЭКСПЛУАТАЦИИ (НА ПРИМЕРЕ РЕСПУБЛИКИ КАРАКАЛПАКСТАН). In Мелиорация как драйвер модернизации АПК в условиях изменения климата (pp. 176-182).

20. Джуманазарова, А. Т., & Генжемуратов, А. С. (2020). Использование минерализованных грунтовых вод при поливе сельскохозяйственных культур на засоленных землях. Евразийское научное объединение, (6-6), 492-494.

21. Tadjiev, S., Isashov, A., Ashirov, Y., Djumanazarova, A., Butayarov, A., Sarimsakov, M., ... & Bekmurodov, K. (2026). Mitigating irrigation-induced soil erosion and enhancing soil ecosystem services on sloping lands using zig-zag furrow irrigation in cotton production. Frontiers in Agronomy, 8, 1778881.

22. Джуманазарова, А. Т., Таирова, А. У., & Бекжанов, Н. Б. (2025). ВАЖНОСТЬ ПЛОДОРОДИЯ ПОЧВЫ НЕВОЗМОЖНО ПЕРЕОЦЕНИТЬ. AMERICAN JOURNAL OF EDUCATION AND LEARNING, 3(4), 922-931.

23. Джуманазарова, А. Т., & Уббиниязова, С. (2025). УЗБЕКИСТАН ЯВЛЯЕТСЯ ОДНИМ ИЗ ВЕДУЩИХ МИРОВЫХ ПРОИЗВОДИТЕЛЕЙ ХЛОПКА. IMRAS, 8(3), 259-266.

24. Sali, B., Salievich, B. T., & Tengelovna, D. A. Phosphorites OF Karakalpakstan AND Their Use in Agriculture as Local Fertilizers. Galaxy International Interdisciplinary Research Journal, 12(11), 291-294.

25. Djumanazarova, A. T., & Tayrova, A. U. (2024). OROLBO ‘YI MINTAQASIDA EKOLOGIK AHVOLNI YAXSHILASH. WORLD OF SCIENCE, 7(12), 111-115.

26. Tengelovna, D. A. (2024). WIDESPREAD USE OF MODERN TECHNOLOGIES AND INNOVATIONS IN AGRICULTURE. IMRAS, 7(4), 221-228.

Downloads

Published

2026-05-30