TAQLID SO‘ZLAR VA BADIIY MATN: LINGVOKOGNITIV VA ESTETIK YONDASHUV
Keywords:
taqlid so‘zlar, undov so‘zlar, lingvopoetika, pragmalingvistika, lingvokognitiv yondashuv, lingvomadaniyat, korpus lingvistikasi, badiiy matn, nasriy matn, poetik imkoniyat, ovozga taqlid, holatga taqlid, mimema, fonetik vositalar, geminatsiya, ekspressivlik, badiiy tasvir, qahramon nutqi, uslubiy xususiyat, semantik tahlil, fonetik qobiq, takroriy taqlid so‘zlar, juft taqlid so‘zlar, tovush chastotasi, lingvistik birliklar, antropotsentrik tilshunoslik, sun’iy intellekt va til, badiiy idrok, matn poetikasi, o‘zbek nasri.Abstract
Ushbu maqolada taqlid so‘zlarning badiiy matndagi lingvopoetik va lingvopragmatik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda taqlid so‘zlarning nasriy matnda ovoz va holat tasvirini yaratishdagi o‘rni, ularning fonetik shakllanishi, semantik xususiyatlari hamda ekspressiv-estetik vazifalari yoritilgan. Shuningdek, taqlid so‘zlarning takroriy va juft shakllari orqali tovush chastotasi, harakat dinamikasi va qahramon ruhiyati ifodalanishi misollar asosida tahlil etiladi. Maqolada Abdulla Qodiriy, Abdulla Qahhor, Tog‘ay Murod, O‘tkir Hoshimov kabi ijodkorlar asarlarida qo‘llangan taqlid so‘zlarning badiiy tasvir kuchini oshirishdagi ahamiyati ochib beriladi. Tadqiqot natijasida taqlid so‘zlarning badiiy nutqda tasviriylik, emotsionallik va obrazlilikni kuchaytiruvchi muhim lisoniy vosita ekanligi asoslanadi.
References
1. Абдулла Қодирий. Ўткан кунлар. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги нашриёт, 2019.
2. Абдулла Қодирий. Меҳробдан чаён. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги нашриёт, 2018.
3. Абдулла Қаҳҳор. Ўтмишдан эртаклар. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги нашриёт, 2017.
4. Ўткир Ҳошимов. Тушда кечган умрлар. – Тошкент: Шарқ нашриёти, 2020.
5. Ўткир Ҳошимов. Дунёнинг ишлари. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги нашриёт, 2016.
6. Тоғай Мурод. Отамдан қолган далалар. – Тошкент: Шарқ нашриёти, 2015.
7. Ўткир Умарбеков. Ҳаёт қўшиғи. – Тошкент: Янги аср авлоди, 2014.
8. Ўзбек тилининг изоҳли луғати. 5 жилдлик. – Тошкент: Ўзбекистон Миллий энциклопедияси, 2006–2008.
9. Қўнғуров Р. Ўзбек тилида тасвирий сўзлар. – Тошкент: Фан, 1980.
10. Маҳмудов Н. Тил ва тафаккур. – Тошкент: Маънавият, 2012.
11. Арнолд И. В. Стйлистиcс оф Модерн English. – Мосcоw: Ҳигҳер Счоол, 1981.
12. Ҳумболдт W. вон. Он Лангуаге: Тҳе Диверситй оф Human Лангуаге Струcтуре. – Cambridge: Cambridge Университй Пресс, 1999.
13. Ҳакен Ҳ. Сйнергетиcс анд Cогнитиве Сйстемс. – Берлин: Спрингер, 2000.
14. Задорнова В. Й. Техт Лингуистиcс анд Стйлистиc Аналйсис. – Мосcоw: Наука, 1984.
15. Муталлибов С. Ўзбек тили лексикологияси. – Тошкент: Ўқитувчи, 1995.
