QANDLI DIABET BILAN OG‘RIGAN BEMORLARDA OG‘IZ BO‘SHLIG‘I SHILLIQ QAVATI PATOLOGIYALARINING KLINIK-LABORATOR TAHLILI

Authors

  • Ho‘jamberdiyev Behzod Botir o‘g‘li Central Asian Medical University Author

Keywords:

qandli diabet, og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavati, kandidoz, kserostomiya, stomatit, klinik-laborator tashxis, so‘lak, HbA1c, mikrobiologik tekshiruv.

Abstract

Ushbu tezisda qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarda og‘iz bo‘shlig‘i shilliq qavati patologiyalarining klinik ko‘rinishlari, patogenetik asoslari va laborator tashxislash imkoniyatlari tahlil qilindi. Diabet fonida giperglikemiya, immun javobning susayishi, mikrosirkulyatsiya buzilishi, so‘lak ajralishining kamayishi va og‘iz mikrobiotasidagi o‘zgarishlar shilliq qavatning infeksion-yallig‘lanish, trofik va funksional zararlanishlariga zamin yaratadi. Tezisda kserostomiya, og‘iz kandidozi, stomatit, glossit, burchakli xeylit, sekin bituvchi eroziya-yaralar, ta’m sezish buzilishi va shilliq qavat achishishi kabi belgilarni klinik-laborator baholash mezonlari yoritildi.

References

1. International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas, 11th ed. [Text]. – Brussels: International Diabetes Federation, 2025. – 117 p.

2. World Health Organization. Diabetes: fact sheet [Electronic resource]. – Geneva: WHO, 2025. – Access mode: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes (accessed: 26.06.2026).

3. Centers for Disease Control and Prevention. Oral Health and Diabetes [Electronic resource]. – Atlanta: CDC, 2024. – Access mode: https://www.cdc.gov/diabetes/diabetes-complications/diabetes-and-oral-health.html (accessed: 26.06.2026).

4. American Diabetes Association Professional Practice Committee. Standards of Care in Diabetes – 2025 [Text] // Diabetes Care. – 2025. – Vol. 48, Suppl. 1. – P. S1–S350.

5. Mauri-Obradors E., Estrugo-Devesa A., Jane-Salas E., Vinas M., Lopez-Lopez J. Oral manifestations of diabetes mellitus: a systematic review [Text] // Medicina Oral, Patologia Oral y Cirugia Bucal. – 2017. – Vol. 22, No. 5. – P. e586–e594.

6. Rohani B. Oral manifestations in patients with diabetes mellitus [Text] // World Journal of Diabetes. – 2019. – Vol. 10, No. 9. – P. 485–489.

7. Mohammed M. J. et al. Oral findings, salivary biomarkers and Candida spp. in type II diabetic patients [Text] // International Journal of Microbiology. – 2024. – Article ID 8177437.

8. Tamai R., et al. Candida infections: the role of saliva in oral health – a review [Text] // Microorganisms. – 2025. – Vol. 13, No. 4. – Article 717.

Downloads

Published

2026-06-29