NISHOTIYNING “HUSN VA DIL” DOSTONIDA RAMZIY VA MAJOZIY OBRAZLAR
Keywords:
Nishotiy, Husn va Dil, obraz, ma’rifat, doston, ramz, ilohiy ishq, tasavvuf, komil inson, falsafa, ichki tuyg‘u, axloq, timsol.Abstract
Ushbu maqola o‘zbek adabiyotining yirik namoyondalaridan biri Niyoz Nishotiyning “Husn-u Dil” dostonidagi badiiy ramziy va majoziy obrazlar hamda badiiy san’atlardan unumli foydalanganligi haqida so‘z boradi. Dostonda qo‘llanilgan ushbu obrazlar orqali insonning ichki his tuyg‘ulari, falsafiy qarashlari, inson kamolotidagi izlanishlari va axloqiy mezonlarni qanday talqin qilgani yoritiladi. Tatqiqot tahlilida dostondagi asosiy obrazlar, ularning vazifasi va dostonning umumiy g‘oyaviy mazmunidagi o‘rni atroflicha ko‘rib chiqiladi.
References
1. Rahimov S. O‘zbek mumtoz adabiyoti tarixi. — Toshkent: Fan, 2008.
Mazkur asarda o‘zbek mumtoz adabiyotining shakllanish bosqichlari, asosiy yo‘nalishlari va yirik adiblarning ijodiy merosi tahlil qilingan. Nishotiy ijodini tarixiy-adabiy kontekstda o‘rganishda muhim manba hisoblanadi.
2. Umurqulov B. O‘zbek adabiyotida tasavvuf va ramzlar tizimi. — Toshkent: Yangi asr avlodi, 2015.
3. Rahmatullayev Sh. Adabiyotshunoslik asoslari. — Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2012.
Asarda badiiy obraz, ramz, timsol, tazod kabi tushunchalar ilmiy asosda sharhlangan. “Husn va Dil” dostonidagi obrazlarning nazariy tahlili uchun nazariy manba sifatida ahamiyatli.
4. Sayfullayeva G. Til va adabiyot nazariyasi. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2019.
Ushbu kitobda adabiy tahlil usullari, obrazlilik, badiiy san’atlar va ularning semantik vazifalari haqida ilmiy asoslangan ma’lumotlar berilgan. Maqolada tahlil metodologiyasini belgilashda yordam beradi.
5. Nishotiy N. Husn va Dil (tanqidiy matn va izohlar bilan). — Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 1991.
Asarning to‘liq matni va izohli nashri maqolaning asosiy tahlil obyekti hisoblanadi. Dostonning ramziy obrazlari, g‘oyaviy mazmuni va til xususiyatlarini o‘rganish uchun bevosita manba.
6. Azizov O. Tasavvuf falsafasi va o‘zbek adabiyoti. — Samarqand: Zarafshon, 2016.
Kitobda tasavvuf ta’limotining asosiy g‘oyalari va ularning o‘zbek adabiyotida aks etishi yoritilgan. Nishotiy dostonidagi ilohiy ishq va komil inson konsepsiyasini tahlil qilishda qo‘llanilishi mumkin.
7. Karimov H. Mumtoz adabiyotda ramz va majoz ifodasi. — Toshkent: Akademnashr, 2020.
Asarda mumtoz adabiyotdagi ramz va majozning badiiy shakllari, ularning semantik turlari hamda poetik vazifalari tahlil qilingan. Maqoladagi obrazlar tizimini ilmiy asosda ochib berishda muhim.
