RAZVEDKA (INTELLIGENCE GATHERING) VA FOOTPRINTING USULLARINING TASNIFI

Authors

  • Hafizov Shukrullo Fayzullo o‘g‘li Muxammad al – Xorazmiy nomidagi TATU talabalari Author
  • O‘ktamov Doston Rustam o‘g‘li Muxammad al – Xorazmiy nomidagi TATU talabalari Author
  • Toshpo‘lotov Maqsud Abduvali o‘g‘li Muxammad al – Xorazmiy nomidagi TATU talabalari Author
  • Baxtiyorov Murodjon Farxodjon oʻgʻli Muxammad al – Xorazmiy nomidagi TATU talabalari Author

Keywords:

Footprinting, razvedka (intelligence gathering), kiberxavfsizlik, passiv footprinting, aktiv footprinting, WHOIS, DNS yozuvlari, port skanerlash, ping sweep, banner grabbing, OSINT.

Abstract

Ushbu maqolada kiberxavfsizlik sohasida muhim bosqichlardan biri hisoblangan razvedka (intelligence gathering) va footprinting usullarining tasnifi tahlil qilinadi. Footprinting jarayoni maqsad tizimi yoki tarmog‘i haqida dastlabki ma’lumotlarni yig‘ish orqali potentsial zaifliklarni aniqlash imkonini beradi. Maqolada footprintingning ikki asosiy turi — passiv va aktiv usullari ko‘rib chiqilgan. Passiv footprinting jarayonida ochiq manbalardan ma’lumot yig‘ish usullari, jumladan WHOIS ma’lumotlar bazasi, DNS yozuvlari, IP manzil bloklari hamda elektron pochta manzillarini tahlil qilish usullari yoritilgan. Shuningdek, aktiv footprinting jarayonida portlarni skanerlash, ping sweep, traceroute va banner grabbing kabi texnikalar tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari footprinting usullarini to‘g‘ri tushunish va ulardan foydalanish tarmoq xavfsizligini ta’minlash hamda potentsial kiberhujumlarning oldini olishda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Stallings W. Network Security Essentials: Applications and Standards. Pearson Education, 2017.

2. Erickson J. Hacking: The Art of Exploitation. No Starch Press, 2018.

3. Kurose J., Ross K. Computer Networking: A Top-Down Approach. Pearson, 2021.

4. Weidman G. Penetration Testing: A Hands-On Introduction to Hacking. No Starch Press, 2019.

5. Scarfone K., Mell P. Guide to Intrusion Detection and Prevention Systems (IDPS). NIST Special Publication.

6. ARIN (American Registry for Internet Numbers) Documentation. https://www.arin.net

7. RIPE NCC Documentation. https://www.ripe.net

Downloads

Published

2026-03-23