ARTERIAL GIPERTONIYA ETIOLOGIYASI VA PATOGENEZIGA YANGICHA YONDASHUVLAR
Keywords:
Arterial gipertoniya, etiologiya, patogenez, endotelial disfunksiya, genetik omillar, epigenetika, yallig‘lanish, immun tizimi, ichak mikrobiotasi, neyrogumoral regulyatsiya, RAAS, qon bosimi, zamonaviy yondashuvlar, personalizatsiyalangan davolashAbstract
Mazkur maqolada arterial gipertoniya kasalligining etiologiyasi va patogeneziga doir zamonaviy ilmiy qarashlar tahlil qilingan. An’anaviy omillar bilan bir qatorda, kasallik rivojlanishida genetik va epigenetik mexanizmlar, endotelial disfunksiya, yallig‘lanish jarayonlari, immun tizimi faolligi hamda ichak mikrobiotasining roli keng yoritilgan. Shuningdek, neyrogumoral regulyatsiyaning yangi jihatlari va ularning arterial bosim nazoratidagi ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Maqolada ushbu yangi yondashuvlarning klinik amaliyotga ta’siri, xususan, individual davolash strategiyalarini ishlab chiqishdagi o‘rni asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari arterial gipertoniyani chuqurroq tushunish va samarali davolash usullarini takomillashtirishga xizmat qiladi.
Downloads
References
1. World Health Organization. (2021). *Hypertension fact sheet*. Geneva: WHO.
2. World Health Organization. (2019). *Global Health Risks: Mortality and burden of disease attributable to selected major risks*. Geneva: WHO.
3. European Society of Cardiology, & European Society of Hypertension. (2018). 2018 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension. *European Heart Journal*, 39(33), 3021–3104.
4. American Heart Association. (2017). Guideline for the prevention, detection, evaluation, and management of high blood pressure in adults. *Hypertension*, 71(6), e13–e115.
5. Guyton A. C., & Hall J. E.. (2020). *Textbook of Medical Physiology* (14th ed.). Philadelphia: Elsevier.
6. Harrison T. R. et al. (2018). *Harrison’s Principles of Internal Medicine* (20th ed.). New York: McGraw-Hill Education.
7. Carretero O. A., & Oparil S.. (2000). Essential hypertension. Part I: Definition and etiology. *Circulation*, 101(3), 329–335.
8. Mills K. T. et al. (2020). Global disparities of hypertension prevalence and control. *Circulation*, 141(9), 713–725.
9. Whelton P. K. et al. (2018). 2017 ACC/AHA hypertension guideline. *Journal of the American College of Cardiology*, 71(19), e127–e248.
10. Forouzanfar M. H. et al. (2017). Global burden of hypertension. *The Lancet*, 389(10064), 37–55.