KIBERMAKONDA KUCHLAR MUVOZANATI MUAMMOLARI VA UNING XALQARO XAVFSIZLIKKA TA’SIRI
Keywords:
kibermakon, kuchlar muvozanati, xalqaro xavfsizlik, attributsiya muammosi, assimetrik imkoniyatlar, kiber-diplomatiya, Tallinn Manual.Abstract
Ushbu maqolada kibermakonda kuchlar muvozanati muammolari va uning xalqaro xavfsizlikka ta’siri tahlil qilingan. Maqolada kibermakonning zamonaviy xalqaro munosabatlardagi o‘rni, undagi kuch tushunchasining o‘ziga xos xususiyatlari hamda an’anaviy kuchlar muvozanati modelining raqamli muhitga moslashishdagi cheklovlari yoritilgan. Shuningdek, kibermakonda kuchni o‘lchashning murakkabligi, atributsiya muammosi, asimmetrik imkoniyatlar va nodavlat aktorlarning ortib borayotgan roli kabi asosiy muammolar tahlil qilingan. Mavjud dalillar asosida kibermakonning real infratuzilmalar va global iqtisodiyotga ta’siri ko‘rsatib berilgan. Maqolada xalqaro xavfsizlik tizimida yuzaga kelayotgan yangi tahdidlar va ularni bartaraf etish yo‘llari, jumladan, xalqaro hamkorlikni kuchaytirish, huquqiy normalarni rivojlantirish va kiber-diplomatiyani takomillashtirish zarurligi asoslab berilgan.
References
1. “Cyber Power” by Joseph Nye
2. https://researchcorridor.org/index.php/ijcnw/article/view/521
3. “The future of power” by Joseph Nye
4. https://www.nature.com/articles/s41599-025-04897-7
5. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S187454821400002X
6. https://www.hypr.com/security-encyclopedia/notpetya
7. https://www.cloudflare.com/ru-ru/learning/security/ransomware/wannacry-ransomware/
8. “Tallinn Manual on the international law applicable to cyber warfare” Michael N.Schmitt